سه‌شنبه ۹ فوریهٔ ۲۰۱۰

کنترل حرکتی(Motor control)

مقاله "کنترل حرکتی" که در سایت ویکی پدیا ایجاد کردم:

کنترل حرکتی (به انگلیسی: Motor control) بحث حرکت و مجموعه عواملی است که در فرآیند کنترل حرکت نقش دارند.نحوه انجام حرکات موجودات و عوامل موثر برآن،ازطریق علم کنترل حرکت قابل مطالعه و بررسی است.به طورکلی، حرکات مفاصل به صورت رفلکسی یا ارادی،ازطریق عضلات اسکلتی صورت می گیرد،عضلاتی که خود تحت فرمان و کنترل سیستم عصبی (Nervous System)هستند.آشنایی با آناتومی و فیزیولوژی حرکت،درک بهتری از علم کنترل حرکت به ما می دهد.امروزه آگاهی و شناخت علم کنترل حرکت از اهمیت ویژه ای برخوردار است.

#فهرست مندرجات
۱ مراکز کنترل حرکت
۲ انواع کنترل حرکت
۳ مراحل کنترل حرکت
۴ عوامل موثر بر حرکت
۵ کاربردهای علم کنترل حرکت
۶ پانویس
۷ منابع


# مراکز کنترل حرکت
حرکت(Movement) و کنترل حرکتی(Motor Control)امور مهمی در زندگی موجودات به ویزه انسان است و عوامل مختلفی در این فرآیند نقش دارند.سیستم عصبی مرکزی(CNS)که شامل مغز و نخاع است,مهمترین عامل کنترل حرکت است.تشکیلات مغزی سیستم عصبی مرکزی,فعالیت های سیستم نخاعی را کنترل می کنند.البته سیستم نخاعی نیز ازطریق ارسال پیام های حسی بی شماری که از محیط دریافت می کند,ساختارهای مغز را جهت انجام حرکت تحت تاثیر قرارمی دهد.

مهمترین مراکز مغزی که بر فعالیت های نخاعی جهت کنترل حرکت(بصورت مستقیم یا غیرمستقیم)تاثیر می گذارند عبارتنداز[۱]:

قشر مخ
مخچه
عقده های قاعده ای
ساقه مغز
سیستم لیمبیک
تالاموس
تشکیلات مشبک ساقه مغزی
[ویرایش] انواع کنترل حرکت
اصولا دو نوع کنترل حرکتی وجود دارد که عبارتنداز:

کنترل محیطی
کنترل مرکزی(داخلی)
در کنترل محیطی نقش و اهمیت محرک ها،گیرنده ها و پیام های حسی مطرح است.گیرنده های وتری عضلات و دوک عضلانی، پیام های حسی مربوط به مفاصل بدن،دستگاه دهلیزی(وستیبولار) و...در فعالیت های حرکتی با همکاری دستگاه عصبی شرکت می کنند.پیام های حسی به نخاع و همچنین به سطوح بالاتر مراکز عصبی منتقل می شود و جهت انجام اعمال حرکتی به کار گرفته می شوند.همچنین حرکات ایجاد شده،خود فیدبکی برای دستگاه عصبی هستند که بصورت یک چرخه برای ایجاد حرکات بعدی دخالت می کنند.

در کنترل مرکزی نقش بخش های مختلفی از سیستم عصبی مرکزی به ویژه سه قسمت قشر مغز،مخچه و عقده های قاعده ای حایز اهمیت است.حرکات هماهنگ و پیچیده که مستلزم مهارت هستند از قشر مغز منشا می گیرند.این نوع از اعمال حرکتی از طریق مدارهایی که بین قشر مغز،عقده های قاعده ای و مخچه وجود دارد انجام می شود.

عقده های قاعده ای در رابطه با تنظیم حرکات خود به خودی(اتوماتیک)خیلی ریتمیک دخالت دارند و مخچه وظیفه تنظیم کردن سرعت، دامنه حرکت، میزان نیرو و جهت حرکات را به عهده دارد[۲].

# مراحل کنترل حرکت
کنترل حرکت سطوح و مراحلی دارد و پیشرفت حرکتی،نتیجه ترکیب این مراحل است.مراحل کنترل حرکتی عبارتنداز:

سهولت حرکت(Mobility)
پایداری و ثبات(Stability)
حرکت و ثبات توام یا ثبات در حرکت(Stability on Mobility)
مهارت(Skill)
ثبات و سهولت حرکت دو جنبه بسیار مهم و اولیه جهت انجام اعمال حرکتی است.برای درک این مراحل می توان راه رفتن و ایستادن را به عنوان یک مثال درنظر گرفت.شخصی که قادر به راه رفتن یا ایستادن نباشد،یعنی کنترلی بر عمل حرکتی "راه رفتن" یا "ایستادن" ندارد،ولی اگر توانایی راه رفتن داشته باشد(مرحله اول) باید در لحظه ای که دستور توقف داده می شود فرمان حرکتی را اجرا کند و ثبات خود را برای مدت زمانی که معین شده حفظ کند(مرحله ثبات).اگر راه رفتن به صورت طبیعی،بدون حرکات غیرمعمول و وسایل کمکی در طول حرکت انجام شود،نشان دهنده وجود ثبات و حرکت به هنگام راه رفتن است(مرحله سوم).درنهایت از ترکیب مراحل فوق مهارت(مرحله چهارم)ایجاد می شود.مهارت افراد هم به میزان هماهنگی میان عوامل فوق وابسته است.چالاکی و میزان تعادل افراد در یک فعالیت ورزشی، سطح حرکت-ثبات و ارتباط این دو فاکتور و درنتیجه سطح مهارت افراد را در عمل خواسته شده نشان می دهد.تمرین یک فاکتور مهم جهت افزایش مهارت و یا سنجش آن محسوب می شود.

#عوامل موثر بر حرکت
حرکت(Movement) از تداخل سه عامل زیر ایجاد می گردد[۳]:

فرد(Individual)
محیط(Environment)
تکلیف یا وظیفه(Task) حرکتی
سه عامل فوق,کیفیت و کمیت حرکتی که انجام می شود را تعیین می کند.هر فردی یک عمل حرکتی را با توجه به تجربه گذشته,میزان درک حسی, دقت و انگیزه خود انجام می دهد.شرایط محیط و وضعیت اشیائ اطراف نیز,بر روند اعمال حرکتی اثر می گذارد.همچنین نوع وظیفه ای که برای یک فرد تعیین می شود,به توالی و اشکال خاصی از حرکات می انجامد.

# کاربردهای علم کنترل حرکت
مطالعات و یافته های دانشمندان علوم اعصاب و نوروفیزیولوژیست ها درباره سیستم حرکتی(Motor System)پیشرفت قابل ملاحظه ای داشته است.تحقیقات و نتایج حاصل از این علوم,تئوری های زیادی را درباره کنترل حرکت ایجاد کرده است.نتایج حاصل از مطالعات آنها می تواند در موارد زیر نیز به کار گرفته شود:

توانبخشی بیماران(به ویژه فیزیوتراپی و کاردرمانی).بسیاری از بیماران به دلیل اختلالات "سیستم حرکتی"،مشکلات متفاوتی در انجام فعالیت های روزمره دارند.آگاهی و دانش پایه تیم توانبخشی درارتباط با مکانیسم های "کنترل حرکت"باعث درمانی بهتر و سریعتر خواهد شد.هرگونه اشکال و اختلال در مجموعه عوامل موثر بر حرکت،زمینه مشکلات حرکتی را به صورت های مختلف ایجاد می کند.عدم هماهنگی در حرکات،اختلالات تعادلی،اسپاستیسیتی(نوع خاصی از سفتی گروه های عضلانی)،ضعف حرکتی، اختلالات وضعیتی(پوسچرال)،لرزش به هنگام حرکت و بسیاری از موارد دیگر در بیماران مشکلاتی هستند که با آگاهی و دانش نسبت به علم کنترل حرکت،بهتر می توان به علت به وجود آورنده آن دست یافت.فهم علت مشکلات حرکتی بیماران، بسترهای لازم برای درمان را توسط یک تیم توانبخشی فراهم می کند.
تربیت بدنی.آشنایی کارشناسان گروه تربیت بدنی به مباحث کنترل حرکت،نگرش جدید و تازه ای را در این گروه جهت انجام فعالیت های ورزشی و آموزش حرکات ایجاد می کند.درک مدل های عصبی کنترل حرکت،دانش نوینی است که دسترسی و فهم آن باعث افزایش کیفیت کار این گروه از کارشناسان می گردد.
آموزش ورزشکاران حرفه ای
آسیب های ورزشی
# پانویس
↑ *برزکار،ابراهیم.ساختار و عملکرد سیستم عصبی-عضلانی ص29
↑ جامعى، بهنام (زير نظر دكتر حسن عشايرى) كاربرد نوروفيزيولوژى درتوانبخشى.ص132
↑ Anne Shumway-Cook and Marjorie H.Woollacott.Motor Control.Page 4
#منابع
برزکار،ابراهیم.ساختار و عملکرد سیستم عصبی-عضلانی.چاپ اول.بهار 1385.شابک:8-7688-06-964
جامعى، بهنام (زير نظر دكتر حسن عشايرى) كاربرد نوروفيزيولوژى درتوانبخشى.انتشارات دانشگاه علوم پزشكى ايران.شابک:004-71


Anne Shumway-Cook and Marjorie H.Woollacott.Motor Control.THIRD EDITION.ISBN13:978-0-7817-6691-3
منبع:سایت ویکی پدیا

دستگاه حرکتی(Motor System)

مقاله "دستگاه حرکتی"که در سایت ویکی پدیا ایجاد نمودم:

دستگاه حرکتی (به انگلیسی: Motor system) همانند دستگاه حسی،شامل یک شبکه پیچیده ای از ساختارها(Structures) و راهها(Pathways)در تمام سطوح سیستم عصبی(Nervous system)است[۱].عمل حرکتی ناشی از ارتباط پویا و پیچیده میان عضلات و بخش های عصبی است.قسمت های مختلفی از مغز،راههای حرکتی فوق نخاعی و نورون های حرکتی نخاعی جزو دستگاه حرکتی محسوب می شوند.هرگونه ضایعه در هر کدام از این بخش ها باعث اختلال حرکتی می گردد، که شدت آن به ناحیه آسیب و میزان آن بستگی دارد.البته بخش های حسی دستگاه عصبی نیز در عمل حرکتی مشارکت می کنند،اگرچه جزو سیستم حرکتی محسوب نمی شوند.کنترل حرکتی نتیجه عمل هماهنگ و دوطرفه بخش های حسی و حرکتی دستگاه عصبی است.

#فهرست مندرجات
۱ اجزای سیستم حرکتی
۲ راه مشترک نهایی و دستگاه حرکتی
۳ پانویس
۴ منابع


# اجزای سیستم حرکتی
مهمترین قسمت های عصبی دستگاه حرکتی عبارتنداز:

قشر مغز(Cerebral cortex).سه ناحیه حرکتی در کورتکس روی کنترل حرکتی اثر می گذارند که عبارتنداز[۲]:
1-ناحیه حرکتی اولیه(Primary motor area)

2-ناحیه پیش حرکتی یا ناحیه حرکتی ثانویه (Premotor area)

3-ناحیه حرکتی تکمیلی(Supplementary motor area)

راههای فوق نخاعی که شامل:
1-راه قشری نخاعی(Corticospinal tract)

2-راه قشری بصل النخاعی(Corticobulbar tract)

3-راههای خارج هرمی(Extrapyramidal tracts)

همچنین ببینید:نورون حرکتی فوقانی

مخچه(Cerebellum) و راههای مربوطه
عقده های قاعده ای(Basal ganglia) و راههای مربوطه
نخاع یا طناب نخاعی(Spinal cord)
نورون های حرکتی تحتانی
ببینید:نورون حرکتی تحتانی

# راه مشترک نهایی و دستگاه حرکتی
راه مشترک نهایی (به انگلیسی: Final common pathway) که توسط شرینگتون(Sherington)مطرح شد،قسمتی از دستگاه حرکتی یا سیستم عصبی-عضلانی است که در انقباض عضلانی و عمل حرکتی به عنوان مکانیسم موثر محیطی نقش دارد.

اجزای راه مشترک نهایی عبارتنداز:

نورون حرکتی تحتانی آلفا که "آلفا موتور نورون" خوانده می شود.این نورون در ناحیه ای به نام تماس عصبی-عضلانی(Neuromuscular junction)فیبرهای عضلانی را عصب دهی می کند.هر آلفا موتور نورون به تعدادی مشخص از فیبرهای عضلانی عصب رسانی می کند که این مجموعه،واحد حرکتی(Motor unit)نامیده می شود.
واحد عضلانی.به مجموعه فیبرهای عضلانی که توسط نورون حرکتی آلفا،عصب دهی می شوند،یک واحد عضلانی گویند.
نورون های واسطه ای در شاخ پیشین(Anterior horn)نخاع.
در عضلات بزرگ(نظیر تیبیالیس قدامی)،یک واحد حرکتی شامل 1000 فیبر عضلانی یا بیشتر است و در عضلات کوچکتر(همانند لومبریکالها)،واحد حرکتی دارای 10 فیبر عضلانی است[۳].

وقتی جریان عصبی به نورون حرکتی آلفا(Alpha motor neuron) می رسد،این پیام در ناحیه تماس عصبی-عضلانی(Neuromuscular junction) به واحد عضلانی منتقل می شود و بدین ترتیب درصورت تحریک واحدهای حرکتی موثر،انقباض عضلات اسکلتی و درنتیجه حرکت ایجاد می شود.

# پانویس
↑ Barbara F. Westmoreland/ Medical Neuroscience;Page 167.
↑ برزکار،ابراهیم.ساختار و عملکرد سیستم عصبی-عضلانی.ص 202.
↑ میناگر، علیرضا و وثوق آزاد، ژاک. ترجمه: نوروآناتومی پایه و کاربردی.ص51
# منابع
Barbara F. Westmoreland/ Medical Neuroscience; 1994
برزکار،ابراهیم.ساختار و عملکرد سیستم عصبی-عضلانی.چاپ اول.بهار 1385.شابک:8-7688-06-964
میناگر، علیرضا و وثوق آزاد، ژاک. ترجمه: نوروآناتومی پایه و کاربردی پرفسور فیتزجرالد.انتشارات دانش پژوه.

منبع:سایت ویکی پدیا

جمعه ۵ فوریهٔ ۲۰۱۰

کندرومالاسی کشکک(Chondromalacia patellae)

مقاله کندرومالاسی کشکک که در سایت ویکی پدیا ایجاد کردم:
کندرومالاسی کشکک (به انگلیسی: Chondromalacia patellae) همان نرم شدن غضروف استخوان کشکک است.اگرچه در بسیاری از موارد علت اصلی این بیماری مشخص نیست ولی ضربه های قبلی به مفصل زانو و استخوان کشکک در ایجاد آن موثرند.بیماری طی زمان پیشرونده بوده و معمولا در مراحل پایانی آرتروز کشککی-رانی ایجاد می کند.از نکات قابل توجه در کندرومالاسی کشکک این است که گاهی بیمار از درد شاکی است درحالیکه ممکن است در زمان هایی دیگر دردی نداشته باشد.

کندرومالاسی کشکک بیشتر در جوانان به خصوص دختران جوان دیده می شود.در اکثر موارد بیمار یک دختر 15تا 18 ساله است[۱].در این بیماری غضروف کشکک نرم و به تدریج تکه تکه می شود.

#فهرست مندرجات
۱ علایم و نشانه ها
۲ علایم رادیوگرافی
۳ درمان
۴ پانویس
۵ منابع


# علایم و نشانه ها
-وجود درد در قسمت جلوی زانو

-فعالیت های جهشی و دویدن باعث افزایش درد می گردد.

-معمولا در زانو تورم وجود ندارد ولی گاهی تورم مختصری دیده می شود[۲].

-بلند شدن از صندلی,خم کردن همزمان زانوها(به ویژه در دامنه های زیاد) و همچنین بالا و پایین رفتن از پله ها درد بیمار را تشدید می کند.

-به هنگام معاینه,حرکت کشکک روی ران منجر به درد و کریپتاسیون(Crepitation) می شود.

-مثبت بودن آزمون مالش کشکک و ران(Patella Femoral Grinding Test).اگر آزمون مثبت باشد,معمولا بیمار از درد و ناراحتی شکایت می کند[۳].

# علایم رادیوگرافی
-انجام رادیوگرافی در مراحل اولیه بیماری کندرومالاسی کشکک طبیعی است ولی آرتروسکوپی زانو ضایعه و آسیب غضروف کشکک را نشان می دهد.

-زمانیکه بیماری پیشرفت کرد درصورت انجام رادیوگرافی,تغییرات تخریبی سطح مفصل کشککی-رانی مشخص می شود.این تغییرات گاهی با ایجاد استخوان سازی(استئوفیت)در کناره های استخوان کشکک همراه است.

#درمان
-زمانی که درد بیمار زیاد باشد استراحت و یخ گذاری کمک کننده است

-استفاده از داروهای ضدالتهابی تحت نظر متخصص ارتوپد جهت کاهش درد

-فیزیوتراپی جهت تنظیم یک برنامه درمانی منظم با توجه به شرایط بیمار

-کنترل فعالیت های روزمره جهت پیشگیری و کاهش درد.بیمار باید از فعالیت هایی که منجر به تشدید درد می شود خودداری کند(مثلا پرهیزاز فعالیت های جهشی,دو زانو و چهار زانو نشستن و بالا و پایین رفتن زیاد از پله ها به ویژه اگر با سرعت زیاد انجام گردد)

-جراحی.با توجه به شرایط بیمار عمل های متفاوتی قابل انجام است.

# پانویس
↑ کاراندیش، سعید، ترجمه اصول شکستگی ها و ارتوپدی جان کراوفورد آدامز و دیوید هامبلن، انتشارات جعفری.ص440
↑ حیدریان,کیکاوس. آسیب های زانو در ورزشکاران.انتشارات دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی ایران. چاپ اول.ص269
↑ نوربخش,سید تقی. شایسته آذر,مسعود ترجمه:معاینه فیزیکی ستون فقرات و اندام ها چاپ اول. انتشارات جهاد دانشگاهی ص237
#منابع
نوربخش,سید تقی. شایسته آذر,مسعود,ترجمه:معاینه فیزیکی ستون فقرات و اندام ها چاپ اول. انتشارات جهاد دانشگاهی
حیدریان,کیکاوس. آسیب های زانو در ورزشکاران.انتشارات دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی ایران. چاپ اول. شابک:8-45-6473-964
اعلمی هرندی, بهادر, اصول ارتوپدی و شکسته بندی, چاپ ششم,نشر فروغ اندیشه
کاراندیش، سعید، ترجمه اصول شکستگی ها و ارتوپدی جان کراوفورد آدامز و دیوید هامبلن، انتشارات جعفری.شابک:0-09-6088-964
منبع:سایت ویکی پدیا