۱۳۸۸ خرداد ۲, شنبه

عصب محیطی(Peripheral nerve)

سیستم عصبی در انسان به دو بخش سیستم عصبی مرکزی(CNS) و سیستم عصبی محیطی(PNS) قابل تقسیم است(تصویر زیر).
سیستم عصبی مرکزی(Central Nervous System)شامل دو قسمت مغز(Brain) و نخاع(Spinal cord)می باشد.

سیستم عصبی محیطی(Peripheral Nervous System)شامل ۱0 جفت عصب مغزی(Cranial Nerve) و ۳۱ جفت عصب نخاعی(Spainal Nerve) است.چون اعصاب بویایی(زوج یک) و بینایی(زوج دو) که حسی هستند,درحقیقت جزو سیستم عصبی مرکزی می باشند.از 12 جفت عصب مغزی,اعصاب حرکتی چشم زوج های ۶و۴و۳ می باشند.عصب دهم(واگ)به تنهایی حاوی ۷۵درصد رشته های پاراسمپاتیک نیز می باشد.بخشی از رشته های پاراسمپاتیک ازطریق اعصاب سوم,هفتم و نهم مغزی منتقل می شوند(جهت واکنش مردمک ها و غدد مربوطه).عصب یازدهم(عصب فرعی) و عصب دوازدهم(زیرزبانی)حرکتی می باشند.

۳۱ جفت عصب نخاعی عبارتنداز:

-۸ زوج گردنی(با حرف C نمایانگر سرویکال)
-۱۲ زوج پشتی(با حرف T نمایانگر توراسیک)
-۵ زوج کمری(با حرف L نمایانگر لومبار)
-۵ زوج خاجی(با حرف S نمایانگر ساکرال)
-۱زوج دنبالچه ای(با حرف Co نمایانگر کوکسیژیال)

یک نکته:

اعصاب نخاعی اندام های فوقانی حاوی رشته های سمپاتیک جهت عروق خونی و پوست نیز می باشند.رشته های سمپاتیک اندام تحتانی ازطریق شبکه لومبوساکرال جهت انتشار در عروق خونی و پوست منتقل می گردد. بخش ساکرال S4,S3,S2حاوی رشته های پاراسمپاتیک جهت بافت هدف مورد نظر است(یعنی جهت انتشار در راست روده,ناحیه تناسلی و مثانه).

اعصاب محیطی(Peripheral nerves) از شبکه های عصبی ایجاد می گردند.به عنوان مثال,شبکه بازویی,اعصاب محیطی مهمی چون مدین,اولنا,رادیال و... را ایجاد می کند.البته هر شبکه عصبی خود از اعصاب نخاعی بوجود می آید.یک عصب نخاعی(Spinal Nerve)از یک ریشه پیشین یا قدامی(Anterior Root) و یک ریشه پشتی یا خلفی(posterior Root)تشکیل می گردد.ریشه های قدامی و خلفی در محل سوراخ های بین مهره ای(Intervertebral Canal) به یکدیگر می پیوندند و در هر طرف یک عصب نخاعی را بوجود می آورند.

ریشه های خلفی از رشته ها یا فیبرهای آوران حسی(Sensory Fibers) و احشایی(آوران های احشایی جزو سیستم اتونوم محسوب نمی شوند)تشکیل می گردند که مسیر هدایت عصبی آنها از محیط و اعضای بدن مثلا پوست و مفاصل به سمت نخاع می باشد.ریشه های قدامی حاوی فیبرها یا رشته های وابران حرکتی(Motor Fibers)هستند که وظیفه تحریک عضلات اسکلتی(عضلات مخطط)را برعهده دارند(تصویر زیر).
هر عصب محیطی دارای دو نوع بافت می باشد که عبارتنداز:
۱-رشته ها یا فیبرهای عصبی که وظیفه انتقال و هدایت جریان عصبی را برعهده دارند
۲-بافت هایی که نقش حفاظت کننده داشته و به عنوان پشتیبان عمل می کنند.
لایه ها و غلاف های یک عصب محیطی:
در ساختمان یک عصب محیطی سه پرده وجود دارد که به ترتیب از خارج به داخل اپی نوریوم,پری نوریوم و آندونوریوم نامیده می شوند.تصویر زیر تنه یک عصب محیطی,پرده ها,دستجات عصبی(فاسیکول ها) و یک فیبر(رشته)عصبی به همراه سلول شوان(که وظیفه ساخت میلین را برعهده دارد)نشان می دهد.


اپی نوریوم(Epineurium):
خارجی ترین پرده تنه یک عصب محیطی می باشد.اپی نوریوم غلافی از جنس بافت همبند سست عروقی است که از داخل نیز میان دستجات عصبی که فاسیکول عصبی(Nerve Fascicle)نامیده می شوند,وارد می شود.فاسیکول ها در اعصاب بزرگتر,شبکه ها(Plexuses)یی را بوجود می آورند. اپی نوریوم شامل کلیه بافت های همبند تنه عصبی است که در خارج از غلاف پری نوریوم قرار می گیرد.
پری نوریوم(Perineurium):
غلاف پری نوریوم فاسیکول ها یا دستجات عصبی(Nerve Fascicle)را احاطه می کند و هر فاسیکول توسط این غلاف به طور کامل پوشیده می شود.پری نوریوم بسیار مقاوم می باشد.این غلاف نقش مهمی در عمل ترمیم دارد و از لایه های متعدد اپی تلیوم پوششی تشکیل می گردد.
اندونوریوم(Endoneurium):
این بافت که داخلی ترین غلاف می باشد,آکسون و سلول های اطراف یک فیبر یا رشته عصبی(Nerve Fiber)را دربر می گیرد و بیشتر از بافت کلاژن ساخته می شود.اندونوریوم همچنین انشعاباتی در داخل فاسیکول ایجاد می کند و فیبرهای عصبی داخل فاسیکول را به دستجات کوچکتر تقسیم می کند.پری نوریوم در التهابات موضعی بافتی,یک سد حفاظتی را برای اعصاب محیطی به وجود می آورد.البته این نکته را هم باید توجه داشته باشیم که قسمت های پایانی این غلاف در نواحی تماس عصبی -عضلانی که نوروماسکولار جانکشن(Neuromuscular Junction)نامیده می شود و همچنین در انتها های آزاد عصبی پوست باز می باشد.

از نکات قابل توجه در ارتباط با بافت های همبند ساختمان اعصاب محیطی این ست که این بافت ها در نواحی خاصی که یک عصب محیطی از روی سطوح مفصلی عبور می کند,بیشتر می باشند.نکته مهم دیگر در ارتباط با تغذیه خونی اعصاب محیطی است که مطالعات و شواهد نشان می دهد که سه شبکه عروقی در عصب محیطی وظیفه تغذیه خونی را برعهده دارند و به همین دلیل(وجود شبکه خونی غنی)در اعمال جراحی عصبی صدمات چندانی به جریان خون عصب مربوطه وارد نمی گردد.
استفاده از مطالب فقط درصورت ذکر منبع مجاز است.

هیچ نظری موجود نیست:

ارسال یک نظر