۱۳۸۸ خرداد ۱۲, سه‌شنبه

راه های حرکتی نزولی(Descending Motor Tracts)-(2)

راه هرمى (Pyramidal Tract) که همان راه قشری-نخاعی(Corticospinal Tract)می باشد,به علت آنكه تمام طول C.N.S را طى كرده و غالبا در بيماريهاى عروقى و سرطانى مبتلا مى گردد،اهميت بالينى فراوانى دارد(تصویر زیر).راه هرمى فقط در پستانداران وجود دارد.

فيبرهاى راه هرمى از نواحى زير از قشر مغز مبدأ مى گيرند:
(1)ناحيه حركتى اوليه كه معادل ناحيه 4 برودمن است و از لايه پنجم قشر مغز مبدأ مى گيرند و حدود 80% نورونهاى راه هرمى را در انسان تشكيل مى دهند.اين ناحيه از لحاظ هيستولوژيك توسط سلولهاى هرمى غول پيكر Betz مشخص مى شود.ناحيه هرمى در هر نيمكره فقط 34000 سلول درشت Betz دارد كه اين تعداد سلول فقط 3% تعداد كل فيبرهاى راه هرمى را تشكيل مى دهد و در مجموع اين راه محتوى بيش از يك ميليون فيبر است كه 97% بقيه را فيبرهاى باريكتر تشكيل مى دهند.
(2) 1۰% از ناحيه 6 برودمن مبدأ مى گيرند كه فاقد سلولهاى هرمى درشت Betz هستند كه همان ناحيه حركتى ثانويه يا پيش حركتى (Premotor) و ناحيه حركتى تكميلى (Supplementary Motor Area) مى باشند.ناحيه پيش حركتى (حركتى ثانويه) در قدام منطقه حركتى اوليه و منطقه حركتى تكميلى (SMA) در طرف داخلى نيمكره ها قرار گرفته است.
(3) نواحى 3a,3b,2,1 حسى برودمن
(4) ناحيه 5 قشر پاريتال حسى برودمن
فیبرهای حرکتی که از قشر مغز مبدا می گیرند به تدریج به یکدیگر نزدیک و فشرده شده و
کپسول داخلی(Internal Capsule)را به وجود می آورند(تصویر فوق). راه هرمی(کورتیکو اسپاینال)از خلف کپسول داخلی عبور می کند.
همانطور که قبلا بیان گردید فيبرهاى حركتى قشر مغز از دو راه تشكيل شده اند يكى راه قشرى- نخاعى(Corticospinal Tract) و ديگرى راه قشرى- بصل النخاعى يا قشرى- پيازى(Corticobulbar Tract)نام دارد. هر دو راه جزو UMN محسوب مى شوند.فيبرهاى كورتيكواسپاينال (راه هرمى) از قشر مغز، ديانسفالون، مغز ميانى، پل مغزى و بصل النخاع مى گذرند و در بصل النخاع برجستگيهاى پيراميد را ايجاد مى كنند.در محل بين بصل النخاع و نخاع، 75% فيبرها از طريق تقاطع پيراميدال از خط ميانى مى گذرند و وارد راه كورتيكو اسپاينال خارجى(Lateral Corticospinal Tract) مى شوند.حدود 15% فيبرهايى كه در بصل النخاع تقاطع نمى كنند وارد كورتيكواسپاينال قدامى(Anterior Corticospinal Tract) مى شوند و در نخاع تقاطع مى كنند.حدود 10% رشته ها بدون تقاطع به راه كورتيكواسپاينال خارجى وارد مى شوند (تصوير ذیل).
55% فيبرهاى كورتيكواسپاينال در سطح گردنى، 20% در سطح سينه اى و 25% فيبرها در سطح كمرى پايان مى يابند.
نكته اى كه بايد به آن توجه داشت اين است كه قسمتى از فيبرهاى حركتى قشر مغز تحت نام «الياف زانويى» وارد هسته هاى حركتى اعصاب مغزى مى شوند كه راه قشرى- پيازى ناميده مى شوند،با اين تفاوت كه در ناحيه پايه مغزى، پل و بصل النخاع تدريجا رشته هاى زانويى از رديف الياف هرمى خارج شده و اكثرا پس از تقاطع در خط وسط به هسته هاى حركتى اعصاب مغزى منتهى مى شوند و در آنجا با نورون حركتى محيطى مغزى سيناپس مى كنند.چون الياف زانويى از زانوى كپسول داخلى عبور مى كنند به اين نام خوانده مى شوند در حالى كه الياف كورتيكواسپاينال از قسمت خلفى كپسول عبور مى كنند و به مسير خود به سمت پايين تا نخاع به ترتيبى كه قبلاً توضيح داده شد، نزول مى كنند.
در اينجا به يكى از موارد كلينيكى الياف زانويى يا راه قشرى- پيازى مى پردازيم:اگر آسيبى به نورون حركتى فوقانى (UMN) مربوط به عضلات صورت يك طرف وارد شود،تنها عضلات چهره اى تحتانى طرف مقابل صورت فلج مى شوند زيرا عصب گيرى نيمه فوقانى صورت دو طرفه است (تصوير زیر).

بنابراين،زاويه دهان در آن طرف پايين مى افتد و گونه فلج شده حين بازدم به بيرون برآمده مى شود.اگر آسيب به نورون حركتى تحتانى (LMN) وارد شود،عضلات چهره اى هر دو نيمه فوقانى و تحتانى صورت در همان طرف فلج مى شوند.
قسمت اول اینجا
*استفاده از مطالب فقط درصورت ذکر منبع مجاز می باشد
منبع:از کتاب ساختار و عملکرد سیستم عصبی-عضلانی به ترجمه و تدوین نویسنده وبلاگ(فیزیوتراپیست ابراهیم برزکار).چاپ فجر.بهار ۱۳۸۵(چاپ اول)
منابع (References)
- نراقى، محمد على؛ حاجى حسينى، داود- ترجمه نوروآناتومىW.C. Wongck. انتشارات جعفرى.
-آمرى نيا، رضا؛ بهروزى راد، نازيلا- ترجمه ساختمان و عمل مغز واعصاب پرفسور ويليام ويليس. مؤسسه انتشارات تلاش.
-Barbara F. Westmoreland/ Medical Neuroscience
-ميناگر، عليرضا؛ وثوق آزاد، ژاك- ترجمه نوروآناتومى پايه و كاربردىپرفسور فيتزجرالد. انتشارات دانش پژوه.
-كوثريان، سيد حسين- نوروآناتومى (كالبدشناسى سلسله اعصابمركزى). مؤسسه انتشارات باورداران.
-سلطان زاده، اكبر- بيماريهاى مغز و اعصاب و عضلات. انتشارات جعفرى

هیچ نظری موجود نیست:

ارسال یک نظر