۱۳۸۹ آبان ۸, شنبه

کپسول مفصلی (Articular capsule)

صفحه کپسول مفصلی (Joint capsule) که در سایت ویکی پدیا (Wikipedia) ایجاد کردم:


کپسول مفصلی (به انگلیسی: Articular capsule) جزیی از یک مفصل سینوویال است که از دو لایه خارجی و داخلی تشکیل می‌گردد. به لایه خارجی کپسول مفصلی، کپسول لیفی [۱] یا لایه فیبروزوم [۲] می‌گویند. لایه داخلی کپسول مفصلی، لایه سینوویوم [۳] یا غشاء سینوویال [۴] نامیده می‌شود.

تصویر ذیل:





فهرست مندرجات [نهفتن]
۱ کپسول لیفی
۲ غشاء سینوویال
۳ پانویس
۴ جستارهای وابسته
۵ منابع
 کپسول لیفی
به کپسول لیفی، کپسول مفصلی لیفی نیز می‌گویند. این قسمت، لایه خارجی کپسول مفصلی است که از بافت فیبروز متراکم تشکیل شده‌است. کپسول مفصلی لیفی به انتهای استخوان‌های اطراف مفصل اتصال دارد (قسمت پریوست استخوان). درحقیقت کپسول لیفی، حفره مفصلی را احاطه می‌کند و توسط رباط‌ها و عناصر ماهیچه ای-تاندونی نزدیک به مفصل تقویت می‌گردد.
از ویژگی‌های مهم کپسول مفصلی لیفی، دارا بودن پایانه‌های عصبی فراوان است، ولی خونرسانی آن زیاد نیست. این بخش همانند رباط‌ها، یک عنصر حساس به درد محسوب می‌شود و همچنین نسبت به حرکات مفصلی، فشار و کشش واکنش نشان می‌دهد.
 غشاء سینوویال
غشاء سینوویال (به انگلیسی: Synovial membrane) غشایی است نازک که لایه داخلی کپسول مفصلی را تشکیل می‌دهد. این قسمت برخلاف کپسول لیفی، ازنظر عروقی غنی بوده، ولی پایانه‌های عصبی چندانی ندارد و به درد حساس نیست. غشاء سینوویال حاوی مایع سینوویال [۵] است که توسط سلول‌های این غشاء ترشح می‌گردد. مایع سینوویال در تغذیه غضروف‌های مفصل و همچنین کاهش اصطکاک سطوح مفصلی نقش دارد.

تصویر زیر:





پانویس
1.↑ Fibrous capsule
2.↑ Stratum fibrosum
3.↑ Stratum synovium
4.↑ Synovial membrane
5.↑ Synovial fluid
 جستارهای وابسته
-مفصل
-مفاصل سینوویال
منابع
Williams & Warwick. Gray's Anatomy. Thirty-seventh edition. Churchill Livingstone. ISBN 0-443-04177-6
منابع تصویر:
http://www.factmonster.com/
http://www.bayerequineconnection.com/

۱۳۸۹ آبان ۳, دوشنبه

فاسیکولاسیون (Fasciculation)

صفحه فاسیکولاسیون که در سایت ویکی پدیا (Wikipedia) ایجاد کردم:

فاسیکولاسیون (به انگلیسی: Fasciculation) عبارت است از انقباضات مکرر و خود به خودی یک یا چند واحد حرکتی. [۱] این حالت نشان دهنده ارسال پیام عصبی غیرطبیعی از یک نورون حرکتی تحتانی به تمام فیبرهای ماهیچه‌ای آن واحد حرکتی است. فاسیکولاسیون‌ها از روی پوست قابل مشاهده بوده که ممکن است به مدت نیم تا دو ثانیه به طول انجامند. [۲] این انقباضات خود به خودی ماهیچه را می‌توان ازطریق الکترومیوگرافی (EMG) از روی پوست به واسطه دو الکترود، ازطریق منحنی تغییرات پتانسیل‌های الکتریکی (ولتاژ) ایجاد شده که الکترومیوگرام نامیده می‌شود، بررسی نمود. فاسیکولاسیون در الکترومیوگرام که از روی پوست ماهیچه ثبت می‌شود، پتانسیل‌های دوره‌ای ضعیف را نشان می‌دهد.


جهت بررسی وجود یا عدم وجود پتانسیل‌های فیبریلاسیون عضله، از الکترومیوگرافی بواسطه یک الکترود سوزنی که به داخل ماهیچه می‌رود، استفاده می‌گردد.
فهرست مندرجات[نهفتن]
* ۱ علل
* ۲ پانویس
* ۳ جستارهای وابسته
* ۴ منابع
 علل
برخی از عواملی که ممکن است باعث ایجاد فاسیکولاسیون شوند عبارتنداز:
* تخریب نورون‌های حرکتی شاخ پیشین نخاع (همانند بیماری فلج اطفال و یا بیماری آمیوتروفیک لترال اسکلروزیس)
* آسیب عصب محیطی (مثلا قطع عصب به دنبال ضربه در چند روز اول)
* گاهی فاسیکولاسیون در ماهیچه‌های سالم پس از ورزش شدید ایجاد می‌شود.
 پانویس
1. ↑ برزکار،ابراهیم. ص 41
2. ↑ میناگر،علیرضا و وثوق آزاد، ژاک. ص 64
جستارهای وابسته
* فیبریلاسیون
* ضایعه نورون حرکتی تحتانی
 منابع
* میناگر،علیرضا و وثوق آزاد، ژاک. ترجمه: نوروآناتومی پایه و کاربردی پرفسور فیتزجرالد.انتشارات دانش پژوه.
* برزکار،ابراهیم.ساختار و عملکرد سیستم عصبی-عضلانی.تحت نظارت:دکتر حسن عشایری.با همکاری:دکتر مسیب برزکار.چاپ اول.بهار ۱۳۸۵.ISBN 964-06-7688-8
* Arthur C. Guyton,M.D. Textbook of medical physiology. Saunders company. ISBN 0-7216-1260-1

فیبریلاسیون (Fibrillation)

صفحه فیبریلاسیون که در سایت ویکی پدیا (Wikipedia) ایجاد کردم:

فیبریلاسیون (به انگلیسی: Fibrillation) درارتباط با یک ماهیچه عبارت است از انقباضات خود به خودی و مداوم فیبرهای ماهیچه‌ای منفرد. [۱] پتانسیل‌های فیبریلاسیون در موارد آکسونوتمزیس و نوروتمزیس دیده می‌شود که بعد از گذشت دو تا سه هفته از یک آسیب عصب محیطی ازطریق الکترومیوگرافی (EMG) قابل ثبت است. نکته‌ای که باید توجه داشت این است که گاهی EMG ، پتانسیل‌های فیبریلاسیون را در افراد طبیعی نیز ثبت می‌کند. [۲]

برای ثبت پتانسیل‌های فیبریلاسیون ازطریق
الکترومیوگرافی، از یک الکترود سوزنی که در داخل عضله قرارمی گیرد، استفاده می‌شود، چون پتانسیل‌های منفرد فیبرهای عضلانی از روی پوست قابل اندازه گیری نیست، ولی در موارد فاسیکولاسیون به علت انقباض همزمان فیبرهای عضلانی یک واحد حرکتی، الکترومیوگرافی روی سطح پوست ماهیچه با دو الکترود، پتانسیل‌های الکتریکی دوره‌ای ضعیف را نشان می‌دهد.
 پانویس
1. ↑ برزکار،ابراهیم. ص 40
2. ↑ عشایری،محمد. ص 143
جستارهای وابسته
* فاسیکولاسیون

* آکسونوتمزیس
* نوروتمزیس
* آسیب عصب محیطی

 منابع

* عشایری،محمد.جراحی های ترمیمی میکروسکوپی عروق و اعصاب محیطی.انتشارات دانشگاه علوم پزشکی ایران.چاپ سهند.شابک: 012-72
* برزکار،ابراهیم.ساختار و عملکرد سیستم عصبی-عضلانی.تحت نظارت:دکتر حسن عشایری.با همکاری:دکتر مسیب برزکار.چاپ اول.بهار ۱۳۸۵.ISBN 964-06-7688-8
* Arthur C. Guyton,M.D. Textbook of medical physiology. Saunders company. ISBN 0-7216-1260-1

۱۳۸۹ مهر ۲۹, پنجشنبه

هیپرتونی (Hypertonia) - اسپاستیسیتی و رژیدیتی

صفحه افزایش تنوس ماهیچه ای (هیپرتونی) که در سایت ویکی پدیا (Wikipedia) ایجاد کردم:


به افزایش تنوس ماهیچه اسکلتی ، هیپرتونی (به انگلیسی: Hypertonia) می‌گویند. در آسیب راه هرمی که یک ضایعه نورون حرکتی فوقانی محسوب می‌شود، ممکن است باعث هیپرتونی گردد. یک ضایعه عروقی مغز که عامل سکته مغزی است، معمولا تون ماهیچه‌ای در ابتدا کاهش یافته، ولی به تدریج پس از چند روز تا چند هفته، تنوس ماهیچه‌ای افزایش می‌یابد که شدت آن ممکن است خفیف، متوسط و یا شدید باشد.
یک ضایعه نخاعی ممکن است منجربه هیپوتونی و یا هیپرتونی گردد. قطع عرضی طناب نخاعی در ابتدا، کاهش تونوس ماهیچه اسکلتی را به همراه دارد، ولی معمولا با گذشت زمان تون عضلانی افزایش می‌یابد که درنهایت وضعیت اسپاستیک در اندام‌ها ایجاد می‌شود. در موارد آسیب شاخ پیشین طناب نخاعی که منشاء نورون‌های حرکتی به ماهیچه‌های اسکلتی است، تون عضلانی کاهش می‌یابد و درنتیجه هیپوتونی ایجاد می‌گردد (مانند فلج اطفال).
فهرست مندرجات[نهفتن]
* ۱ انواع هیپرتونی
o ۱.۱ اسپاستیسیته
o ۱.۲ رژیدیتی
* ۲ پانویس
* ۳ جستارهای وابسته
* ۴ منابع
 انواع هیپرتونی
افزایش تنوس ماهیچه‌ای ممکن است به صورت اسپاستیسیتی و یا رژیدیتی باشد.
اسپاستیسیته
اسپاستیسیته یا اسپاستیسیتی (به انگلیسی: Spasticity) عبارت است از افزایش تون ماهیچه‌ای در یک عضله و یا گروهی از ماهیچه‌ها که به علت ضایعه نورون حرکتی فوقانی (همانند سکته مغزی) و یا آسیب تحلیل برنده دستگاه عصبی مرکزی (مانند بیماری مالتیپل اسکلروز) اتفاق می‌افتد. در این بیماران، درجات متفاوتی از افزایش تون ماهیچه‌ای وجود دارد. بعضی از بیماران با ضایعه مغزی (مثلا به علت ضربه مغزی و یا آسیب عروقی) از الگویی خاص درارتباط با افزایش تون ماهیچه‌ای در اندام‌ها پیروی می‌کنند به طوری که اندام فوقانی در وضعیت خم شده (فلکسوری) و اندام تحتانی در حالتی مخالف با آن، وضعیت صاف شده (اکستانسوری) را به خود می‌گیرد.
 رژیدیتی
رژیدیتی (به انگلیسی: Rigidity) یک نوع هیپرتونی است که بیانگر افزایش تون عضلانی در تمام دامنه حرکتی یک مفصل است که هر دو گروه ماهیچه‌های خم کننده (فلکسور) و صاف کننده (اکستانسور) را درگیر می‌کند. [۱] اگر رژیدیتی همراه با لرزش باشد، به این حالت پدیده چرخ دندانه دار [۲] می‌گویند. رژیدیتی یکی از علایم ویژه در بیماران پارکینسون است که شدت آن به هنگام معاینه غیرفعال مفصل درگیر مشخص می گردد.
تفاوت رژیدیتی با اسپاستیسیتی در این است که در حالت دوم، فقط گروه عضلات خم کننده یا صاف کننده یک مفصل درگیرمی شود و همچنین در اسپاستیسیتی برخلاف رژیدیتی، تون پاتولوژیک در یک دامنه خاص زیاد بوده و با اعمال نیروی ممتد غیرفعال، ناگهان کاهش می‌یابد که به این حالت اخیر پدیده چاقوی ضامن دار [۳] می‌گویند.
[ویرایش] پانویس
1. ↑ برزکار،ابراهیم. ص 167
2. ↑ Cogwheel phenomenon
3. ↑ Klasp knife phenomenon
 جستارهای وابسته
* تنوس ماهیچه اسکلتی
* هیپوتونی
* ضایعه نورون حرکتی فوقانی
 منابع
* میناگر،علیرضا و وثوق آزاد، ژاک. ترجمه: نوروآناتومی پایه و کاربردی پرفسور فیتزجرالد.انتشارات دانش پژوه.
* برزکار،ابراهیم.ساختار و عملکرد سیستم عصبی-عضلانی.تحت نظارت:دکتر حسن عشایری.با همکاری:دکتر مسیب برزکار.چاپ اول.بهار ۱۳۸۵.ISBN 964-06-7688-8
* سلطان‏زاده،اكبر.بيماريهاى مغز و اعصاب و عضلات. انتشارات جعفرى.شابک:1-03-6088-964
* Arthur C. Guyton,M.D. Textbook of medical physiology. Saunders company. ISBN: 0-7216-1260-1

۱۳۸۹ مهر ۲۸, چهارشنبه

هیپوتونی (Hypotonia)

صفحه کاهش تنوس ماهیچه ای (هیپوتونی) که در سایت ویکی پدیا (Wikipedia) ایجاد کردم:


به کاهش تنوس ماهیچه اسکلتی، هیپوتونی (به انگلیسی: Hypotonia) گفته می‌شود که باعث اختلال در عملکرد طبیعی ماهیچه‌های بدن می‌گردد. نتیجه هیپوتونی، ضعف و آتروفی ماهیچه‌ای [۱] است. این حالت می‌تواند همراه با ضایعه نورون حرکتی تحتانی و گاهی به دنبال ضایعه نورون حرکتی فوقانی ایجاد گردد. بعضی از موارد هیپوتونی به علت فلج مغزی[۲] ایجاد می‌شود، اگرچه بیماران دیگر فلج مغزی ممکن است به دلیل افزایش تنوس ماهیچه‌ای (هیپرتونی)، دچار اسپاستیسیتی یا رژیدیتی گردند.
مندرجات[نهفتن]
* ۱ علل
* ۲ پانویس
* ۳ جستارهای وابسته
* ۴ منابع
علل
هیپوتونی می‌تواند در ارتباط با موارد ذیل باشد:
* بیماری ماهیچه‌ای که میوپاتی می‌نامند، همانند دیستروفی عضلانی
* فلج مغزی که عوامل مختلفی در ایجاد آن نقش دارند که عبارتنداز:
o علل قبل از زایمان
o عوامل حین تولد
o علل پس از زایمان
* آسیب‌های مخچه
* ضایعه اعصاب محیطی که نوروپاتی یا نوروپاتی محیطی می‌گویند (مثلا نوروپاتی محیطی متابولیک و نوروپاتی بدون علت که در مورد اولی می‌توان به کم کاری تیرویید و در مورد دوم می‌توان به سندرم گیلن باره اشاره کرد).
* ضایعه نورون حرکتی تحتانی مثلا در ناحیه شاخ پیشین نخاع که مورد فلج اطفال را می‌توان ذکر کرد.
* گاهی به علت ضایعه نورون حرکتی فوقانی
* بیماری‌های تماس عصبی ماهیچه‌ای مانند میاستنی گراویس
 پانویس
1. ↑ Muscle weakness and atrophy
2. ↑ Cerebral palsy
 جستارهای وابسته
* هیپرتونی
* تون ماهیچه‌ای
 منابع
* سلطان‏زاده،اكبر. بيماريهاى مغز و اعصاب و عضلات. انتشارات جعفرى. شابک:1-03-6088-964
* میناگر،علیرضا و وثوق آزاد، ژاک. ترجمه: نوروآناتومی پایه و کاربردی پرفسور فیتزجرالد.انتشارات دانش پژوه.
* John V. Basmajian & Steven L. Wolf. Therapeutic Exercise. Fifth Edition. ISBN:0-683-00433-6

تون عضلانی (Muscle tone)

صفحه تنوس ماهیچه ای (تون عضلانی)  که در سایت ویکی پدیا (Wikipedia) ایجاد کردم:


تنوس ماهیچه‌ای یا تون عضلانی (به انگلیسی: Muscle tone) در یک ماهیچه اسکلتی عبارت است از میزان سفتی و قوام آن ماهیچه در حالت استراحت. [۱] تونوس ماهیچه‌ای بیانگر انقباض باقیمانده یا سفتی طبیعی در ماهیچه اسکلتی است. [۱]





فهرست مندرجات [نهفتن]
۱ علل فیزیولوژی تون ماهیچه‌ای
 2عوامل مقاومت در برابر حرکت غیرفعال
3 پانویس
4جستارهای وابسته
5 منابع
 علل فیزیولوژی تون ماهیچه‌ای
تون ماهیچه‌ای نشان دهنده وجود پتانسیل عمل در فیبرهای آن ماهیچه‌است که این پتانسیل عمل خود وابسته به پیام‌هایی است که ازطریق نورون‌های حرکتی [۲] ناحیه شاخ پیشین نخاع به ماهیچه ارسال می‌گردد. تصور بر این است که دو عامل در تحریک نورون‌های حرکتی نخاع جهت ایجاد تون ماهیچه‌ای نقش دارند که عبارتنداز:
-پیام‌های ارسالی از مغز
-پیام‌های ناشی از دوک ماهیچه‌ای
عوامل مقاومت در برابر حرکت غیرفعال
به طورکلی مقاومت در مقابل حرکت غیرفعال [۳] یک مفصل به عوامل زیر بستگی دارد:
■انقباض باقیمانده در ماهیچه یا تون ماهیچه‌ای (سفتی طبیعی)
■خصوصیات مکانیکی و الاستیکی بافت ماهیچه‌ای
■بافت‌های همبندی
■خاصیت ویسکوزیته (چسبندگی) مایع سینوویال
پانویس
1.↑ ۱٫۰ ۱٫۱ Arthur C. Guyton
2.↑ Motor neuron
3.↑ Passive
جستارهای وابسته
-هیپرتونی
-هیپوتونی
-دوک ماهیچه‌ای
-نورون حرکتی آلفا
 منابع
-میناگر، علیرضا و وثوق آزاد، ژاک. ترجمه: نوروآناتومی پایه و کاربردی پرفسور فیتزجرالد.انتشارات دانش پژوه.
-برزکار،ابراهیم. ساختار و عملکرد سیستم عصبی-عضلانی. چاپ اول. بهار 1385. شابک:8-7688-06-964
Arthur C. Guyton,M.D. Textbook of medical physiology. Saunders company. ISBN: 0-7216-1260-1
منبع تصویر:
http://legacy.owensboro.kctcs.edu/

۱۳۸۹ مهر ۲۶, دوشنبه

رباط زرد، رباط نوکه و بین عرضی

صفحات  رباط زرد، رباط نوکه (پس سری) و بین عرضی که در سایت ویکی پدیا (Wikipedia) ایجاد کردم:

رباط زرد یا فلاوم (به انگلیسی: Ligamentum flavum) رباطی است که قسمت تیغه‌ها (لامیناها)ی قوس مهره‌ای دو مهره مجاور در ستون فقرات را به یکدیگر متصل می‌کند. این رباط به رنگ زرد بوده و قابلیت ارتجاعی دارد. رباط زرد همانند رباط‌های بین خاری و بین عرضی جزو رباط‌های کوتاه ستون مهره‌ها محسوب می‌شود.
شکل زیر:





سوراخ‌های مهره‌ای همراه با رباط‌های زرد، مجرای نخاعی را به وجود می‌آورند که طناب نخاعی در آن قرارمی گیرد. افزایش ضخامت رباط‌های زرد منجربه کاهش قطر مجرای نخاعی می‌گردد که این مورد یکی از عوامل تنگی مجرای نخاعی است.
 جستارهای وابسته
-رباط بین خاری
-رباط بین عرضی
-تنگی مجرای نخاعی
 منابع
Williams & Warwick. Gray's Anatomy. Thirty-seventh edition. Churchill Livingstone. ISBN 0-443-04177-6

Darlene Hertling and Randolph M.Kessler. Management of Common Musculoskeletal Disorders. Third Edition. ISBN 0-397-55150-9
منبع تصویر:
 http://members.cox.net/


رباط پس سری یا نوکه (به انگلیسی: Ligamentum nuchae) رباطی است که ابتدای آن زوائد خاری فقرات گردنی و انتهای آن استخوان پس سری است. [۱] این رباط با رباط‌های بین خاری و فوق خاری ارتباط دارد. رباط پس سری در انسان از خم شدن (فلکسیون) بیش از اندازه گردن جلوگیری می‌کند.
پانویس
1.↑ Darlene Hertling and Randolph M.Kessler. Page:530
 جستارهای وابسته
-رباط فوق خاری
-رباط بین خاری
منابع
Darlene Hertling and Randolph M.Kessler. Management of Common Musculoskeletal Disorders. Third
Edition. ISBN 0-397-55150-9
 
رباط بین عرضی (به انگلیسی: Intertransverse ligament) رباطی است که زوائد عرضی دو مهره مجاور را در ستون فقرات به یکدیگر متصل می‌کند. بنابراین، این رباط‌ها همانند رباط‌های بین خاری و زرد (فلاوم) کوتاه هستند.
جستارهای وابسته
-زوائد عرضی
-مهره (استخوان‌شناسی)
 منابع
Williams & Warwick. Gray's Anatomy. Thirty-seventh edition. Churchill Livingstone. ISBN 0-443-04177-6

۱۳۸۹ مهر ۲۳, جمعه

مفاصل فاست (Facet joints)

صفحه مفاصل بین مهره ای پشتی (فاست) که در سایت ویکی پدیا (Wikipedia) ایجاد کردم:


مفاصل بین مهره‌ای پشتی (به انگلیسی: Posterior intervertebral joints) یا فاست [۱] و یا آپوفیزیال [۲]، مفاصلی هستند که ازطریق زوائد مفصلی بخش قوس مهره‌ای ایجاد می‌شوند. هر مهره در ستون فقرات ازطریق چهار مفصل فاست به مهره‌های بالایی و پایینی مجاور خود اتصال می‌یابد. حرکات طبیعی ستون مهره‌ها در جهات مختلف، وابسته به سالم بودن مفاصل بین مهره‌ای پشتی (فاست) و دیسک‌های بین مهره‌ای است.


به تصویر ذیل توجه نمایید:





فهرست مندرجات [نهفتن]
۱ ویژگی مفصل فاست
۲ آسیب مفصل فاست
۳ پانویس
۴ جستارهای وابسته
۵ منابع
 ویژگی مفصل فاست
مفصل فاست (آپوفیزیال) یک مفصل حقیقی بوده که دارای کپسول مفصلی، غشای سینوویوم ، غضروف و رباط‌های مفصلی است. این مفاصل در نواحی مختلف ستون فقرات به طریقی خاص قرار می‌گیرند، به طوریکه حرکات ستون مهره‌ها ممکن است در یک جهت خاص تسهیل و یا محدود گردد.
فاست‌ها نسبت به خط افقی در فقرات گردنی با زاویه 45 درجه، در ناحیه پشتی با زوایه 60 درجه و در قسمت کمری با زاویه 90 درجه قرارمی گیرند. بنابراین در فقرات گردنی، حرکات در جهات مختلف قابل انجام است. در ناحیه فقرات پشتی، حرکات خم شدن به جلو و راست شدن به عقب محدود بوده، ولی خم شدن طرفی (لترال فلکشن) و چرخش (روتاسیون)قابل انجام است. دامنه حرکتی در ستون فقرات کمری در جهت خم و راست شدن به جلو و عقب آسان تر صورت می‌گیرد، ولی حرکات چرخشی و خم شدن طرفی محدود می‌گردد.
 آسیب مفصل فاست
باتوجه به اینکه مفصل فاست یک مفصل حقیقی و سینوویال است، بنابراین همانند هر مفصل سینوویال دیگر ممکن است دچار پدیده تخریبی یا التهابی گردد. ضایعه در این مفاصل به علت وجود عناصر حساسی چون پرده سینوویوم، رباط های اطراف مفصل و کپسول مفصلی منجربه درد و محدویت حرکتی در ستون فقرات می گردد. ازطرفی هرگونه اشکال در حرکات مفاصل فاست، عملکرد طبیعی دیسک های بین مهره ای را نیز مختل می کند.
گاهی اختلال عملکرد در مفاصل بین مهره ای پشتی (فاست ها) به علت یک بیماری التهابی بوده، که با ایجاد درد و محدودیت حرکتی در ستون مهره ها همراه می گردد. شایع ترین نوع بیماری که با گرفتاری این مفاصل مشخص می شود، در ارتباط با اسپوندیلیت آنکیلوزان است.[۳]
 پانویس
1.↑ Facet joints
2.↑ Apophyseal joints
3.↑ هاشمی کهن زاد،شهریار. ص 182
 جستارهای وابسته
-قوس مهره‌ای
-دیسک بین مهره‌ای
-مهره (استخوان‌شناسی)
-زوائد مفصلی
منابع
-ناصری، نسرین. فیزیوتراپی در ضایعات ارتوپدیک. چاپ اول، صبح سعادت،شابک: 4-7-93408-964
-هاشمی کهن زاد، شهریار. ترجمه:تفسیر پاتوفیزیولوژیک درد "سیریل مک براید" و "رابرت بلک لا". چاپ دوم. نشر دانش امروز.
Williams & Warwick. Gray's Anatomy. Thirty-seventh edition. Churchill Livingstone. ISBN 0-443-04177-6
Darlene Hertling and Randolph M.Kessler. Management of Common Musculoskeletal Disorders. Third Edition. ISBN 0-397-55150-9
منبع تصویر:
http://www.eorthopod.com/

لیگامان جانبی داخلی و خارجی (MCL & LCL)

صفحه رباط طرفی داخلی و خارجی که در سایت ویکی پدیا (Wikipedia) ایجاد کردم:


رباط طرفی داخلی (به انگلیسی: Medial collateral ligament) همانند رباط طرفی خارجی یک رباط محکم در مفصل زانو است که به لقمه (کوندیل) داخلی استخوان ران و درشت نی اتصال دارد. این رباط دارای دو قسمت سطحی و عمقی است. بخش عمقی ضعیف تر بوده که به طبق (Plateau) درشت نی و منیسک داخلی متصل می‌گردد. قسمت سطحی که قوی تر است به سطح داخلی درشت نی (پایین تر از مفصل زانو) اتصال دارد. رباط طرفی داخلی باعث نگهداری کپسول مفصلی زانو می‌گردد.


تصویر رباط های زانو:





جستارهای وابسته
-رباط طرفی خارجی
-منیسک داخلی
-زانو
 منابع
نوربخش،سید تقی.شایسته آذر،مسعود.ترجمه:معاینه فیزیکی ستون فقرات و اندام‌ها.چاپ اول.انتشارات جهاد دانشگاهی
Williams & Warwick. Gray's Anatomy. Thirty-seventh edition. Churchill Livingstone. ISBN 0-443-04177-6
 
رباط طرفی خارجی (به انگلیسی: Lateral collateral ligament) یک رباط محکم در مفصل زانو است که به لقمه (کوندیل) خارجی استخوان ران و سر استخوان نازک نی (فیبولا) اتصال دارد. این رباط به کپسول مفصلی اتصال نداشته، ولی همانند رباط طرفی داخلی در نگهداری کپسول مفصلی زانو نقش دارد.
جستارهای وابسته
-مفصل زانو
-رباط طرفی داخلی
 منبع
Williams & Warwick. Gray's Anatomy. Thirty-seventh edition. Churchill Livingstone. ISBN 0-443-04177-6
منبع تصویر:
http://home.comcast.net/

لیگامان فوق خاری و بین خاری (Supraspinous & Interspinous ligaments)

صفحه رباط فوق خاری و بین خاری که در سایت ویکی پدیا (Wikipedia) ایجاد کردم:


رباط فوق خاری (به انگلیسی: Supraspinous ligament) رباط بلندی است که به زوائد خاری از هفتمین مهره گردن تا استخوان خاجی (ساکروم) اتصال دارد. این رباط همانند رباط‌های طولی جلویی و پشتی، جزو رباط‌های بلند ستون فقرات است. رباط فوق خاری در ناحیه کمری جایی که ضخامتش بر روی مهره قابل لمس است، پهن ترین قسمت را دارد. [۱]


تصویر رباط های مختلف ستون فقرات:





 پانویس
1.↑ نوربخش،سید تقی.شایسته آذر،مسعود. ص 298
 جستارهای وابسته
-رباط بین خاری
-زائده خاری
 منابع
-نوربخش،سید تقی.شایسته آذر،مسعود.ترجمه:معاینه فیزیکی ستون فقرات و اندام‌ها.چاپ اول.انتشارات جهاد دانشگاهی
Williams & Warwick. Gray's Anatomy. Thirty-seventh edition. Churchill Livingstone. ISBN 0-443-04177-6


رباط بین خاری (به انگلیسی: Interspinous ligament) رباطی است کوتاه، ولی محکم که زوائد خاری دو مهره مجاور را در ستون فقرات به یکدیگر متصل می‌کند. این رباط به دلیل عمقی بودن قابل لمس نیست. خم کردن ستون مهره‌ها  باعث کشش رباط‌های فوق خاری و بین خاری می‌گردد.
جستارهای وابسته
-رباط فوق خاری
-زائده خاری
منبع
Williams & Warwick. Gray's Anatomy. Thirty-seventh edition. Churchill Livingstone. ISBN 0-443-04177-6
منبع تصویر:
http://www.msdlatinamerica.com/

لیگامان طولی خلفی و قدامی (Posterior & Anterior longitudinal ligaments)

صفحه رباط طولی پشتی و جلویی که در سایت ویکی پدیا (Wikipedia) ایجاد کردم:


رباط طولی پشتی یا خلفی (به انگلیسی: Posterior longitudinal ligament) رباطی است که در داخل مجرای نخاعی واقع شده و در طول ستون فقرات از استخوان پس سری تا خاجی (ساکروم) امتداد دارد. این رباط به قسمت پشتی (خلفی) جسم مهره‌ها و بخش محیطی دیسک‌های بین مهره‌ای اتصال دارد. ثبات ستون مهره‌ها به سالم بودن رباط‌ها، مفاصل بین مهره‌ای پشتی (فاست‌ها) و عضلات آن وابسته‌است.


تصویر رباط های طولی قدامی و خلفی :



ضایعه دیسک بین مهره‌ای در موارد پارگی بخش محیطی آن (آنولوس فیبروزوس)، یک عامل فشار به رباط طولی خلفی است که ازطریق هسته دیسک اعمال می‌گردد و درصورت شدید بودن می‌تواند منجربه پارگی رباط و درنتیجه فشار بر روی نخاع یا ریشه‌های عصبی گردد. رباط طولی پشتی در ناحیه کمری ضخامت کمتری دارد و به همین دلیل مستعد آسیب بیشتری است. تحرک زیاد ستون فقرات کمری و ضعف این رباط در ناحیه کمر، مهمترین عامل فتق دیسک بین مهره‌ای به ویژه در سطوح L5-S1 و L4-L5 است.
جستارهای وابسته
-دیسک بین مهره‌ای
-رباط طولی جلویی
 منابع
-ناصری، نسرین. فیزیوتراپی در ضایعات ارتوپدیک. چاپ اول، صبح سعادت،شابک: 4-7-93408-964
Williams & Warwick. Gray's Anatomy. Thirty-seventh edition. Churchill Livingstone. ISBN 0-443-04177-6
Darlene Hertling and Randolph M.Kessler. Management of Common Musculoskeletal Disorders. Third Edition. ISBN 0-397-55150-9
رباط طولی جلویی یا قدامی (به انگلیسی: Anterior longitudinal ligament) همانند رباط طولی پشتی، رباط بلندی است که در طول ستون فقرات امتداد داشته و به جلوی جسم مهره‌ها و دیسک‌های بین مهره‌ای متصل می‌گردد. رباط ‌های طولی پشتی و جلویی، در ثبات مفاصل بین مهره‌ای جلویی که درارتباط با حرکات دیسک‌های بین مهره‌ای است، نقش دارند.
جستارهای وابسته
-دیسک بین مهره‌ای
-رباط طولی پشتی
 منبع
Williams & Warwick. Gray's Anatomy. Thirty-seventh edition. Churchill Livingstone. ISBN 0-443-04177-6
منبع تصویر:
http://www.eorthopod.com/

۱۳۸۹ مهر ۲۱, چهارشنبه

دیسک بین مهره ای (Intervertebral disc)

صفحه دیسک بین مهره ای که در سایت ویکی پدیا (Wikipedia) ایجاد کردم:


یک دیسک بین مهره‌ای (به انگلیسی: Intervertebral disc) به صورت بالشتک یا صفحه‌ای بین دو جسم مهره در ستون فقرات قرارمی گیرد و جذب کننده فشارهایی است که به ستون مهره‌ها وارد می‌شود. بنابراین دیسک‌های بین مهره‌ای همانند یک کمک فنر، ضربات وارده به ستون فقرات را خنثی می‌کنند. این عناصر به هنگام اعمال فشار، قابلیت تغییر شکل داشته و بدین طریق شدت ضربات را کاهش می‌دهند. شکل اصلی دیسک‌ها زمانی که تحت فشار نباشند، کروی است؛ ولی هنگامی که در حد فاصل مهره‌ها قرارمی گیرند، تحت تاثیر فشار وارده، پهن می‌شوند و شکل تخم مرغ را به خود می‌گیرند. [۱] دیسک‌ها در ناحیه کمری (لومبار) به علت تحرک زیاد، ارتفاع بیشتری دارند. دو دیسک بین مهره‌ای L4-L5 و L5-S1 (قسمت پایینی کمر) که از تحرک بالایی برخوردار هستند، نسبت به دیسک‌های فقرات کمری فوقانی ضخامت بیشتری دارند.


 دیسک بین مهره ای در شکل ذیل:




از وظایف مهم دیسک‌های بین مهره‌ای، تسهیل حرکات در ستون فقرات است که به سه صورت اصلی خم شدن (فلکسیون) صاف شدن (اکستانسیون) و چرخش طرفی (روتاسیون) انجام می‌گیرند که حرکت خم شدن ممکن است به سمت جلو یا طرفین باشد.
فهرست مندرجات [نهفتن]
۱ اجزای دیسک بین مهره‌ای
۲ آسیب دیسک بین مهره‌ای
۳ ارتباط میان حرکات دیسک و مفاصل بین مهره‌ای
۴ پانویس
۵ جستارهای وابسته
۶ منابع
 اجزای دیسک بین مهره‌ای
هر دیسک بین مهره‌ای شامل دو قسمت است:
بخش مرکزی بنام هسته دیسک که نرم و آبدار است. به این قسمت، نوکلئوس پالپوزوس [۲] می‌گویند. هسته دیسک ژله مانند و نیمه جامد بوده که حاوی مواد زیر است:
-آب حدود 90 درصد
-کلاژن
-گلیکوپروتئین
هسته دیسک یک بخش قابل اتساع است. دیسک‌های بین مهره‌ای در طول روز مقداری از آب خود را از دست می‌دهند و درنتیجه کوتاهتر شده، ولی با استراحت دوباره به طول اولیه خود برمی گردند. براین اساس، ممکن است به طور طبیعی اختلاف قدی حدود 2 سانتی متر از صبح تا عصر ایجاد شود.
بخش محیطی که هسته دیسک را دربرمی گیرد. این قسمت، حلقه فیبری یا آنولوس فیبروزوس [۳] نامیده می‌شود. بخش محیطی، حلقه‌ای فیبری غضروفی (فیبروکارتیلاژ) است.
خاصیت ارتجاعی دیسک بین مهره‌ای بستگی به کافی بودن مقدار آب موجود در هسته مرکزی و سالم بودن حلقه لیفی آن دارد. [۴] فشارهای اعمال شده به هسته دیسک به بخش محیطی دیسک بین مهره‌ای انتقال می‌یابد. ازاین نظر، بخش محیطی در حفاظت از قسمت مرکزی نقش دارد.
 آسیب دیسک بین مهره‌ای
آسیب دیسک بین مهره‌ای به علت ضربات و یا تغییرات تدریجی ناشی از افزایش سن (فرآیند پیری) اتفاق می‌افتد. ضربه‌های وارده به ستون فقرات ممکن است منجربه پارگی فیبرهای بخش محیطی گردد که نتیجه آن بیرون زدگی قسمتی از هسته دیسک است. به بیرون زدگی هسته دیسک و آزاد شدن آن از بخش محیطی (آنولوس فیبروزوس)، فتق دیسک بین مهره‌ای می‌گویند. به دلیل تحرک زیاد در ناحیه کمری، دیسک‌های این قسمت از ستون مهره‌ها بسیار آسیب پذیر هستند. بیشترین موارد فتق دیسک بین مهره‌ای ناحیه کمری، در دیسک‌های L4-L5 و L5-S1 اتفاق می‌افتد که با فشار بر روی ریشه‌های عصبی L5 و S1 همراه می‌گردد.
ضایعه دیسک بین مهره‌ای با افزایش سن بیشتر می‌شود. فرآیند پیری ازطریق کاهش مقدار آب موجود در قسمت هسته دیسک، از خاصیت ارتجاعی آن می‌کاهد. همچنین خاصیت ارتجاعی بخش محیطی دیسک بین مهره‌ای که از حلقه فیبری غضروفی تشکیل شده‌است، با افزایش سن کاهش می‌یابد که در برخی از افراد ممکن است سریعتر از زمان مورد انتظار رخ دهد. کاهش خاصیت ارتجاعی بخش محیطی و مرکزی دیسک بین مهره‌ای، یک عامل مهم آسیب آن محسوب می‌گردد.
 ارتباط میان حرکات دیسک و مفاصل بین مهره‌ای
نکته‌ای که باید توجه داشت این است که حرکات دیسک بین مهره‌ای در هماهنگی با مفاصل بین مهره‌ای پشتی صورت می‌گیرد. بنابراین، اختلال در حرکات هر یک از آنها، منجربه نقص عملکرد حرکتی در دیگری می‌گردد.
 پانویس
1.↑ هاشمی کهن زاد،شهریار. ص 173
2.↑ Nucleus pulposus
3.↑ Annulus fibrosus
4.↑ اعلمی هرندی، بهادر. ص 153
 جستارهای وابسته
-فتق دیسک بین مهره‌ای
-مهره (استخوان‌شناسی)
-ستون فقرات
 منابع
-هاشمی کهن زاد،شهریار.ترجمه:تفسیر پاتوفیزیولوژیک درد "سیریل مک براید" و "رابرت بلک لا".چاپ دوم.نشر دانش امروز.
-اعلمی هرندی،بهادر، اصول ارتوپدی و شکسته بندی.چاپ ششم،نشر فروغ اندیشه
-نوربخش،سید تقی.شایسته آذر،مسعود.ترجمه:معاینه فیزیکی ستون فقرات و اندام‌ها.چاپ اول.انتشارات جهاد دانشگاهی
-ناصری، نسرین. فیزیوتراپی در ضایعات ارتوپدیک. چاپ اول، صبح سعادت، شابک: 4-7-93408-964
Darlene Hertling and Randolph M.Kessler. Management of Common Musculoskeletal Disorders. Third Edition. ISBN 0-397-55150-9
Williams & Warwick. Gray's Anatomy. Thirty-seventh edition. Churchill Livingstone. ISBN 0-443-04177-6
منبع تصویر:
http://www.healthcentral.com/common/images/1/19469_10897_5.jpg

ساختمان مهره در ستون فقرات

صفحه مهره (استخوان‌شناسی) که در سایت ویکی پدیا (Wikipedia) ایجاد کردم:


هر مهره قسمتی از ستون فقرات بوده که تعداد آنها در افراد طبیعی نابالغ، 33 عدد است. اندازه و شکل آنها در نواحی مختلف ستون مهره‌ها متفاوت است. به عنوان مثال مهره‌های ناحیه کمر به علت تحمل فشار بیشتر، نسبت به مهره‌های گردنی بزرگتر بوده، ولی سوراخ مهره‌ای کوچکتری درمقایسه با مهره‌های ناحیه گردنی دارند.


 ستون فقرات و یک مهره در تصویر زیر:





دو مهره آخر ستون فقرات، خاجی و دنبالچه نام دارد. استخوان خاجی به دو استخوان بی نام (هیپ) متصل می‌شود. از اتصال سطح مفصلی استخوان خاجی با سطوح مفصلی استخوان‌های بی نام، مفصل خاجی خاصره‌ای (ساکروایلیاک) در هر طرف ایجاد می‌گردد. این مفصل در انتقال وزن سر و گردن و تنه به کمربند لگنی که درنهایت به اندام تحتانی منتقل می‌شود، نقش دارد.
فهرست مندرجات [نهفتن]
۱ ترتیب مهره ها
۲ اجزای یک مهره
۲.۱ جسم مهره
۲.۲ قوس مهره ای
۳ پانویس
۴ جستارهای وابسته
۵ منابع
 ترتیب مهره ها
در انسان ترتیب مهره‌ها در ستون فقرات یک فرد طبیعی نابالغ شامل موارد زیر است:
-هفت مهره گردنی
-دوازده مهره سینه‌ای
-پنج مهره کمری
-پنج مهره خاجی
-چهار مهره دنبالچه‌ای
در بزرگسالان پنج مهره خاجی به یک استخوان خاجی (ساکروم) و چهار مهره دنبالچه‌ای به یک استخوان دنبالچه (کوکسیکس) تبدیل می‌شوند.
 اجزای یک مهره
هر مهره از دو قسمت تشکیل می‌گردد (به جز مهره اول و دوم گردنی یعنی اطلس و آکسیس):
-بخش جلویی بنام جسم مهره (تنه مهره) که به انگیسی Body می‌گویند.
-بخش پشتی (خلفی) بنام قوس مهره‌ای [۱]
از اتصال دو انتهای قوس مهره‌ای به جسم مهره، سوراخ مهره‌ای [۲] ایجاد می‌شود. سوراخ‌های مهره‌ای در طول ستون فقرات همراه با رباط‌های زرد، مجرای مهره‌ای [۳] یا مجرای نخاعی [۴] را می‌سازند که طناب نخاعی در آن جای می‌گیرد. رباط زرد [۵] (فلاوم) که رباط میان تیغه‌ای نامیده می‌شود، در اتصال تیغه‌ها (لامیناها)ی قوس مهره‌ها در یک طرف نقش دارند.
جسم مهره
جسم مهره یک توده استوانه‌ای است که قسمت جلویی (قدامی) مهره را تشکیل می‌دهد. دیسک‌های بین مهره‌ای در ستون فقرات به صورت صفحه‌ای بر روی جسم مهره‌ها قرار می‌گیرند که مهمترین وظیفه آنها، تحمل وزن و کاهش شدت ضربات وارده به ستون مهره‌ها است.
 قوس مهره ای
قوس مهره‌ای، قسمت پشتی (خلفی) مهره را تشکیل می‌دهد که شامل دو نیم قوس است. یک قوس مهره‌ای دارای دو پایه (پدیکول) و همچنین دو تیغه (لامینا) است که پایه در جلو و تیغه در عقب قرار دارد.
هر قوس مهره‌ای دارای هفت زائده‌است که عبارتنداز:
-یک زائده خاری که از اتصال دو تیغه قوس مهره‌ای در عقب ایجاد می‌گردد.
-دو زائده عرضی
-دو زائده مفصلی فوقانی
-دو زائده مفصلی تحتانی
در قسمت بالا و زیر هر پایه (Pedicle) یک بریدگی قراردارد. بریدگی‌های فوقانی و تحتانی هر دو مهره‌ای که روی یکدیگر قرارمی گیرند، سوراخ بین مهره‌ای [۶] را می‌سازند که محل خروج یا ورود عصب نخاعی و عروق خونی است.
 پانویس
1.↑ Vertebral arch
2.↑ Vertebral foramen
3.↑ Vertebral canal
4.↑ Spinal canal
5.↑ Ligamentum flavum
6.↑ Intervertebral foramen
 جستارهای وابسته
-ستون فقرات
-جسم مهره
-قوس مهره‌ای
-مجرای نخاعی
-دیسک بین مهره‌ای
منابع
Williams & Warwick. Gray's Anatomy. Thirty-seventh edition. Churchill Livingstone. ISBN 0-443-04177-6
منبع تصویر:
http://www.scoi.com/images/scoi-spine.jpg

۱۳۸۹ مهر ۹, جمعه

کمردرد (Low Back Pain)

صفحه علت های درد کمر (کمردرد) که در سایت ویکی پدیا (Wikipedia) ایجاد کردم:


کمردرد (به انگلیسی: Low Back Pain) مشکل و شکایت شایعی است که بسیاری از افراد در طول زندگی با آن روبرو می‌شوند. آمار نشان می‌دهد که ۸۰٪ از افراد در دوران زندگی خود حداقل یک مرتبه به علت کمردرد به پزشک مراجعه کرده اند[۱].اگرچه علت کمردرد در بسیاری از بیماران ازطریق گزارش‌های بیمار,تست‌های بالینی و آزمایشگاهی و همچنین تجهیزات بخش پزشکی قابل شناسایی است، ولی به دلیل شایع بودن دردهای ناحیه کمر و عوامل مختلفی که در ایجاد آن نقش دارند, تشخیص واقعی و اصلی کمردرد را دچار مشکل می‌کند.
در ستون فقرات، درصورت ضایعه و درگیرشدن عناصر حساس به درد همانند ماهیچه‌ها و تاندون آنها، رباط‌ها، فاسیا، مفاصل بین مهره‌ای پشتی (مفاصل فاست یا آپوفیزیال)، اعصاب نخاعی و ریشه‌های آنها، عروق خونی و طناب نخاعی به هر دلیلی، احتمال ایجاد درد وجود دارد که ممکن است در همان ناحیه و یا نقاط دورتری احساس گردند.
تصویری شماتیک از قسمت انتهایی ستون فقرات:



فهرست مندرجات [نهفتن]
۱ ستون فقرات
۲ علل دردهای کمری
۲.۱ علل مکانیکال دردهای کمری
۲.۲ درد کمر با منشاء احشایی
۲.۳ درد التهابی کمر
۲.۴ درد به علت وجود تومور
۲.۵ درد ناشی از بیماری عفونی
۲.۶ درد کمر با منشاء عروقی
۲.۷ درد کمر با منشاء روانی
۲.۸ علل دیگر
۳ معاینه
۴ تشخیص
۵ درمان
۶ اصول پیشگیری
۷ پانویس
۸ منابع
ستون فقرات
ستون فقرات شامل 33 مهره به صورت ذیل است:
-هفت مهره گردنی
-دوازده مهره پشتی
-پنج مهره کمری
-پنج مهره خاجی که در افراد بالغ به یک استخوان خاجی یا ساکروم تبدیل شده‌اند.
-چهار مهره دنبالچه‌ای که در بالغین یک استخوان دنبالچه یا کوکسیکس را ایجاد می‌کنند.
هر مهره از دو قسمت تشکیل می‌گردد:
-جسم مهره در جلو
-قوس مهره در پشت
تصویر ذیل:

جسم و قوس هر مهره به گونه‌ای به یکدیگر اتصال می‌یابند که سوراخ مهره‌ای را ایجاد می‌کنند. سوراخ‌های مهره‌ای در طول ستون فقرات، مجرای نخاعی (مهره‌ای) را به وجود می‌آورند. مجرای نخاعی، طناب نخاعی را در خود جای می‌دهد که به انتهای ترین قسمت آن، مخروط انتهایی می‌گویند. طناب نخاعی (نخاع شوکی) در محل سوراخ پس سری آغاز شده و در مهره اول یا دوم کمری (L1 یا L2) پایان می‌یابد [۲].
بین جسم هر دو مهره، یک دیسک بنام دیسک بین مهره‌ای قرارمی گیرد. دیسک‌های بین مهره‌ای نقش بسیار مهمی در کاهش فشار به ساختارهای ستون فقرات و همچنین تسهیل حرکات آن دارند. هر دیسک خود شامل دو قسمت است:
-بخش مرکزی بنام هسته دیسک
-بخش محیطی بنام آنولوس فیبروزوس
در ستون مهره ای، شش رباط (لیگامان) اصلی به همراه مفاصل بین مهره ای جلویی و مفاصل بین مهره ای پشتی (مفاصل فاست یا آپوفیزیال) وجود دارد. رباط های اصلی ستون فقرات عبارتنداز* :

*رباط طولی جلویی (قدامی)
*رباط طولی پشتی (خلفی)
*رباط زرد (فلاوم)
*رباط بین خاری (اینتراسپاینوس)
*رباط فوق خاری (سوپرااسپاینوس)
*رباط بین عرضی (اینترترانسورس)
علل دردهای کمری
عوامل مختلفی در ایجاد درد کمر نقش دارند و تقسیم بندی های گوناگونی ازنظر مولفان در این ارتباط وجود دارد. صرف نظر از عواملی چون چاقی و نوع شغل، مهمترین علل کمردرد عبارتنداز:
-درد مکانیکی [۳] کمر
-درد کمر با منشاء احشایی[۴]
-درد کمر التهابی[۵]
-درد به دلیل عفونت[۶]
-درد ناشی از تومورها(Tumors)
-درد کمر با منشاء عروقی[۷]
-درد کمر با مبدا روانی[۸]
از میان علت‌های فوق، دردهای مکانیکی شایعترین علت کمردرد هستند.
 علل مکانیکال دردهای کمری
۹۰ درصد دردهای کمری از نوع مکانیکال است [۹]. بسیاری از از این اختلالات مکانیکال نیز در قسمت پایین فقرات کمری ایجاد می‌شود. درحقیقت ناحیه کمری-خاجی(Lumbosacral)عامل بیشترین دردهای کمری است.
مهمترین علل دردهای مکانیکی ناحیه کمر عبارتنداز:
-کشیدگی عضلانی (Strain)
-پیچ خوردگی (Sprain)ها
-آسیب مفاصل بین مهره‌ای پشتی(Facet Joints)
-فتق دیسک بین مهره‌ای[۱۰]
-لغزش مهره (Spondylolistesis)کمری
-انحراف جانبی ستون فقرات(Scoliosis)
-آرتروز(Osteoarthritis)
-تنگی مجرای نخاعی[۱۱]
-شکستگی‌ها(Fractures)
-دررفتگی‌ها(Dislocation)
 درد کمر با منشاء احشایی
گاهی دردهای کمری درارتباط با ساختارهای ستون فقرات نبوده و از بافت‌های دیگری ایجاد می‌گردند که ممکن است مبدا احشایی داشته باشند. به طورکلی، به دردهایی که به علت ارتباطات عصبی مشترک در دستگاه عصبی مرکزی در ناحیه دیگری غیراز منطقه اصلی خود احساس گردند، درد ارجاعی [۱۲] می‌نامند. بیماری‌های دستگاه گوارش همانند زخم دوازدهه، پانکراتیت و زخم معده ممکن است باعث کمردرد گردند.به همین ترتیب اختلالات دستگاه ادراری همانند سنگ کلیه، مشکلات حالب‌ها، تومور پروستات، پروستاتیت (التهاب پروستات) و بیماری‌های دستگاه تناسلی در خانم‌ها مثل اندومتریوز و تومور رحم نیز می‌توانند باعث ایجاد درد ارجاعی در ناحیه کمر گردند.
 درد التهابی کمر
برخی از بیماری‌های روماتیسمی [۱۳] که باعث ایجاد پدیده التهابی در بافت‌های بدن می‌گردند، ممکن است عامل کمردرد باشند، که شدت درد و محل آن به نوع بیماری بستگی دارد. دردهای التهابی ناشی از یک بیماری روماتیسمی، به هنگام استراحت افزایش و در زمان‌های فعالیت کاهش می‌یابند (برخلاف درد مکانیکی کمری). در بسیاری از این بیماران به هنگام صبح، درد باعث بیداری فرد می‌گردد که پس از مدتی فعالیت کاهش می‌یابد. مواردی از بیماری‌های روماتیسمی که ممکن است باعث کمردرد شوند عبارتنداز:
-آرتریت روماتوئید
-اسپوندیلیت آنکیلوزان
-بیماری بهجت
-سندرم رایتر
درد به علت وجود تومور
تومورهای ناحیه ستون فقرات ممکن است مهره‌های کمری، بافت‌های نرم اطراف ستون فقرات، مننژ و یا ریشه اعصاب نخاعی را درگیر کنند. تومورهای خوش خیم همانند تومورهای بدخیم، می‌توانند به عنوان یک عامل درد کمر مطرح باشند. گاهی تومور مهره‌ها به علت متاستاز مثلا از کلیه، پروستات، ریه و پستان ایجاد می‌گردد.
 درد ناشی از بیماری عفونی
عفونت‌های حاد و مزمن از عوامل درد کمری محسوب می‌شوند. برخی از این موارد عبارتنداز:
-استئومیلیت حاد و مزمن
-عفونت قارچی
-سل
-عفونت حاد فضای دیسک
-تب مالت (بروسلوز)
 درد کمر با منشاء عروقی
اختلالات عروقی ناشی از شریان و یا ورید در ایجاد درد نقش دارند. بعضی از مشکلات عروقی شریانی یا سیاهرگی که ممکن است عامل درد کمر باشند شامل:
انسداد پیشرونده و تدریجی آئورت
آنوریسم آئورت شکمی
انسداد عروق ایلیاک
فشار به سیاهرگ‌های مهره‌ای
نارسایی‌های سیاهرگی
 درد کمر با منشاء روانی
اگر درد بدون وجود ضایعه عضوی خاصی ایجاد گردد، درد روانی (پسیکوژنیک) یا پسیکوسوماتیک می‌نامند. این نوع درد منشاء روحی داشته و ارتباطی با ساختار ماهیچه‌ای، مفصلی، رباط‌ها و دیسک بین مهره‌ای ندارد. به هرحال محل درد و نیز تنوع بارزی که با هیچ تفسیر آناتومیک خاصی هم خوانی نداشته باشد، پسیکوژنیک بودن درد را مطرح می‌سازد [۱۴]. مواردی چون افسردگی، هیستری و تمارض در این گروه قرارمی گیرند. تشخیص دردهای پسیکوژنیک معمولا آسان نیست و به خصوص اگر با یک ضایعه عضوی نیز همراه گردند، ممکن است گیج کننده باشند.
 علل دیگر
عوامل دیگری که باعث کمردرد می‌گردند عبارتنداز:
-اختلالات مادرزادی همانند ساکرالیزاسیون و لومباریزاسیون
-بیماری‌های متابولیک و غدد مانند استئوپروز و هیپرپاراتیروئیدی
-مسمومیت با فلزات سنگین مانند رادیوم
-بیماری‌های خونی همانند تالاسمی
 معاینه
پزشک با توجه به شرح حال و تاریخچه بیمار، معاینات مختلفی را روی ساختار ستون فقرات و نواحی مرتبط، جهت دستیابی به علت احتمالی درد کمر، شدت و محل آن انجام می‌دهد که ممکن است درارتباط با موارد زیر باشد:
-مشاهده ساختمان ستون فقرات به ویژه ناحیه کمری خاجی (Lumbosacral)
-لمس قسمت‌هایی که احتمال ایجاد درد در آن نواحی وجود دارد. لمس ناحیه دردناک به آگاهی از شدت و نوع درد بیمار کمک می‌کند.
-بررسی دامنه حرکتی (ROM) ستون فقرات در جهات مختلف
-معاینه ماهیچه‌هایی که احتمال کوتاهی در آنها وجود دارد (به خصوص ایلیوپسواس و همسترینگ)
-بررسی طول اندام‌های تحتانی
-ارزیابی استخوان‌های لگن خاصره (هیپ طرفین و خاجی) جهت بالانس بودن و وجود هرگونه چرخش
-آزمون قدرت ماهیچه‌ها به ویژه ماهیچه‌های مچ پا و انگشتان جهت ارزیابی ریشه‌های عصبی
-معاینات حسی نواحی اندام تحتانی
-انجام آزمون‌های رایج همانند آزمون بلندکردن مستقیم ساق پا (SLR Test) و تست پاتریک یا فابر (Faber or Patrick Test)
-ارزیابی رفلکس‌های مختلف همانند رفلکس جهش زانو و رفلکس سطحی شکمی
 تشخیص
علاوه بر معاینه فیزیکی جهت تشخیص علت کمردرد توسط پزشک معالج، احتمال دارد با توجه به شرایط بیمار ابزارهای تشخیصی خاصی نیز درخواست گردد که عبارتنداز:
-رادیوگرافی
-ام آر آی
-سی تی اسکن
-اسکن استخوانی
-میلوگرافی
-آزمایش خون
 درمان
به طورکلی،درمان شامل موارد زیر است:
-درمان دارویی طبق نظر متخصص مربوطه با توجه به علت کمردرد
-درمان فیزیوتراپی که بیشتر در ارتباط با دردهای مکانیکی کاربرد دارد
-کنترل فعالیت‌های روزمره جهت کاهش درد وپیشگیری از دردهای کمری
-درمان جراحی که در آسیب‌های شدید و موارد خاص مطرح می‌گردد. زمانیکه درد بیمار خیلی زیاد باشد و بیمار به درمان‌های فوق پاسخ ندهد ممکن است جراحی صورت گیرد.
 اصول پیشگیری
پیشگیری از دردهای کمر یک عامل مهم جهت بهبود مناسبات اقتصادی، مشارکت فعال افراد در جامعه و کاهش هزینه‌های درمانی است. بسیاری از عوامل مهم پیشگیری از کمردرد عبارتنداز:
-پرهیزکردن از یک وضعیت ثابت، به ویژه نشستن طولانی مدت روی صندلی
-اجتناب کردن از حرکات سریع و چرخشی در ستون فقرات
-اگر مجبور به کارکردن در حالت ایستاده هستیم، باید به گونه‌ای شرایط را مهیا کنیم که مجبور به خم کردن تنه نباشیم.
-پرهیزاز بلندکردن اجسام سنگین، به خصوص در حالت ایستاده با زانوهای صاف
-استانداردسازی محیط‌های کار و خانه ازنظر ارتفاع مناسب
-کاهش وزن درصورت چاقی
-تقویت ماهیچه‌های ستون فقرات براساس اصول صحیح. امروزه علم فیزیوتراپی می‌تواند یک روش مناسب و مفیدی را در این زمینه ارائه کند.
-پرهیزاز رانندگی طولانی مدت ازطریق توقف‌هایی در مسیر
-پرهیزاز تشک‌های نرم و استفاده از بالش‌های مناسب زیر سر.
-داشتن اعتماد به نفس و روحیه‌ای شاد به جای اضطراب و تشویش. افراد مضطرب معمولا کنترل مناسبی بر وضعیت بدنی خود در فعالیت‌های روزمره ندارند، بنابراین مستعد آسیب بیشتری هستند.
 پانویس
1.↑ اعلمی هرندی، بهادر. ص۱۹۲
2.↑ برزکار،ابراهیم. ص 65
3.↑ Mechanical
4.↑ Visceral
5.↑ Inflammatory
6.↑ Infection
7.↑ Vascular
8.↑ Psychogenic
9.↑ ناصری، نسرین. ص249
10.↑ Intervertebral Disc Herniation
11.↑ Spinal Canal Stenosis
12.↑ Referred pain
13.↑ Arthritis
14.↑ هاشمی کهن زاد،شهریار. ص 199
 منابع
-اعلمی هرندی،بهادر. اصول ارتوپدی و شکسته بندی. چاپ ششم، نشر فروغ اندیشه،
-سلطان ‏زاده، اکبر. بیماری‌های مغز و اعصاب و عضلات. چاپ دوم، جعفری، پائیز ۱۳۷۶.
-ناصری، نسرین. فیزیوتراپی در ضایعات ارتوپدیک. چاپ اول، صبح سعادت، ISBN 4-7-93408-964. ‏
-بنائی، مهدی. دردهای کمر و پشت. چاپ دانشگاه فردوسی مسهد. چاپ سوم. زمستان 1370
-هاشمی کهن زاد،شهریار.ترجمه:تفسیر پاتوفیزیولوژیک درد "سیریل مک براید" و "رابرت بلک لا".چاپ دوم.نشر دانش امروز.
-برزکار،ابراهیم.ساختار و عملکرد سیستم عصبی-عضلانی.تحت نظارت:دکتر حسن عشایری.با همکاری:دکتر مسیب برزکار.چاپ اول.بهار ۱۳۸۵.ISBN 964-06-7688-8
-معاینه فیزیکی ستون فقرات و اندام‌ها. ترجمهٔ شایسته آذر، مسعود؛ نوربخش، سید تقی. چاپ اول، تهران: جهاد دانشگاهی، ۱۳۷۱.
*طیبی، عبداله. محسنی فر، هلاکو. آشناگر، زینت. ترجمه ساختار و عملکرد ستون مهره ای لوانجی-نورکین. ناشر قلم علم
Darlene Hertling and Randolph M.Kessler. Management of Common Musculoskeletal Disorders. Third Edition. ISBN 0-397-55150-9
David A.Greenberg & Michael J.Aminoff/ clinical Neurology ;1996
Carol Mattson Porth. Pathophysiology:concepts of altered health states. Publisher:Lippincott. Third Edition. ISBN 0-397-54723-4
منبع تصویر:
http://www.sandiego-spine.com/
http://orthoinfo.aaos.org/