۱۳۹۰ تیر ۲۲, چهارشنبه

سکته شریان مغزی میانی (Middle cerebral artery stroke)

شریان مغزی میانی (MCA)، همانند شریان مغزی قدامی (ACA) شاخه ای از شریان کاروتید داخلی (ICA) است. مهمترین علت سکته مغزی(Stroke)، انسداد شریان مغزی میانی است. به شاخه عمقی این شریان، Lenticulostriate می گویند.


تصویر بخشی از سیستم شریانی مغز:


شریان مغزی میانی وظیفه خونرسانی به نواحی مغزی زیر را برعهده دارد:
-قسمت های زیادی از لوب پاریتال (آهیانه)
-نواحی زیادی از لوب تمپورال (گیجگاهی)
-قسمتی از لوب فرونتال (پیشانی)
-قطعه اینسولا (Insula). اینسولا قسمتی از قشر مغز (Cerebral cortex) در هر نیمکره است که بین لوب های فرونتال و تمپورال قرار دارد.
-قسمت خلفی (جزء بالایی)، قدامی (جزء بالایی) و زانویی کپسول داخلی (Internal capsule) ازطریق شاخه عمقی شریان (Lenticulostriate). بخش خلفی کپسول داخلی بیشتر حاوی فیبرهای کورتیکواسپاینال (قشری نخاعی) و قسمت زانویی کپسول داخلی شامل فیبرهای کورتیکوبولبر (قشری بصل النخاعی) است.
-بخش های زیادی از پوتامن و گلوبوس پالیدوس از عقده های قاعده ای (Basal ganglia) مغز
نواحی انسداد
انسداد شریان مغزی میانی ممکن است در نواحی ذیل رخ دهد:
- شاخه فوقانی
- شاخه تحتانی
- محل دو شاخه شدن
- تنه شریان
به هنگام انسداد در شاخه های شریان مغزی میانی، علایم کمتری ایجاد می گردد که متفاوت هستند. مثلا درگیری شاخه فوقانی شریان در نیمکره غالب منجربه آفازی بروکا (آفازی حرکتی یا بیانی) می گردد و درصورت انسداد در شاخه تحتانی، آفازی حسی (ورنیکه) به وجود می آید (در نیمکره غالب). در آفازی بروکا (حرکتی)، بیمار در بیان کلمات مشکل دارد ولی در آفازی ورنیکه (حسی) ازنظر درکی دچار اختلال است.
انسداد در شاخه فوقانی شریان مغزی میانی همراه با بروز علایم در صورت و اندام فوقانی سمت مقابل است بدون اینکه اندام تحتانی طرف مقابل را درگیر کند، ولی در ضایعه شاخه تحتانی، اختلالات حسی قشری، مشکلات تفکر فضایی و آپراکسی (Apraxia) ایجاد می گردد (مثلا آپراکسی لباس پوشیدن) که آپراکسی نوعی اختلال در مهارت حرکات آموخته شده قبلی است. برخی از اختلالات حسی قشری (کورتیکال) به هنگام آسیب شاخه تحتانی شریان مغزی میانی شامل موارد زیر است:
-نقص در گرافستزی. تست گرافستزی (Graphesthesia)، عبارت است از توانایی در تشخیص ارقامی که با یک شئی دارای نوک کند بر کف دست یا پا نوشته می شود.
-نقص در استریوگنوز. استریوگنوز(Stereognosis)، عبارت است از توانایی فرد در تعیین هویت اجسام ازطریق لمس(مثلا بستن چشم های فرد و قرار دادن اشیایی مانند کلید و سکه در دست جهت تعیین هویت و ویژگی آنها)
-اختلال در تفکر فضایی
-انکار اندام های طرف مقابل
انسداد در محل دو شاخه شدن شریان مغزی میانی، باعث بروز مجموعه علایم شاخه های فوقانی و تحتانی می گردد که از ویژگی های آن همی پارزی و همی سنسوری سمت مقابل است که صورت و اندام فوقانی را بیشتر از پا درگیر می کند. همچنین آفازی بروکا و ورنیکه تواما ایجاد می شود که به آن آفازی کامل یا فراگیر می گویند (به هنگام درگیری نیمکره غالب). از علایم دیگر، همی آنوپی همونیموس (نیمه نبینی همنام) است. همی آنوپی (Hemianopia) یا نیمه نبینی به معنای کوری در نیمه میدان دید در یک یا هر دو چشم است.
انسداد در تنه شریان مغزی میانی
شدیدترین نوع استروک درارتباط با شریان مغزی میانی، انسداد در تنه شریان است. انسداد در تنه شریان مغزی میانی عامل نکروز قسمت زیادی از یک نیمکره مغزی است. در این موارد، ادم مغزی ناشی از نکروز بافتی باعث کوما می گردد که ممکن است غیر قابل برگشت باشد.
علایم انسداد در تنه شریان مغزی میانی عبارتنداز:
-همی پلژی (فلج نیمه بدن) در طرف مقابل ضایعه
-ازبین رفتن حس در سمت مخالف ضایعه (همی آنستزی)
-همی آنوپی همونیموس (نیمه نبینی همنام) در طرف مقابل ضایعه
-آفازی (Aphasia) یا ناگویایی از نوع کامل (آفازی بیانی و درکی توام یا آفازی بروکا و ورنیکه با هم) به هنگام درگیری نیمکره غالب
-اختلال در توجه
-اختلال حسی کورتیکال (قشری)
منابع:
-بندرچی چمخاله، بیژن، فرجی، فردین. نورولوژی بالینی مایکل جی.امینف و دیوید ای.گرینبرگ. نشر طبیب.
-سلطان‏زاده،اكبر.بيماريهاى مغز و اعصاب و عضلات. انتشارات جعفرى.شابک:1-03-6088-964
-برزکار،ابراهیم.ساختار و عملکرد سیستم عصبی-عضلانی.تحت نظارت:دکتر حسن عشایری.با همکاری:دکتر مسیب برزکار
-میناگر،علیرضا و وثوق آزاد، ژاک. ترجمه: نوروآناتومی پایه و کاربردی پرفسور فیتزجرالد.انتشارات دانش پژوه.
-هوشمند ویژه، محمد. فرهنگ پزشکی انگلیسی-فارسی(دوجلدی). واژه نامه مصور دورلند. انتشارات کلمه.
http://www.eneurosurgery.com/internalcapsule.html
منبع تصویر:
http://www.meddean.luc.edu/

*استفاده از مطالب فقط درصورت ذکر منبع وبلاگ مجاز است

هیچ نظری موجود نیست:

ارسال یک نظر