۱۳۹۰ اسفند ۹, سه‌شنبه

اعصاب احشایی (Splanchnic nerves)

 اعصاب اسپلانکنیک یا اعصاب احشایی، اعصابی هستند که آوران های احشایی و فیبرهای عصبی اتونوم (سمپاتیک یا پاراسمپاتیک) را انتقال می دهند. جسم سلولی نورون های پیش عقده ای سمپاتیکی از سگمان های نخاعی T1-L2 و گاهی تا L3 مبدا می گیرند.


آوران های احشایی درارتباط با درد نواحی قلب، احشاء شکمی و لگنی، سیگنال های حسی خود را به شاخ خلفی نخاع می فرستند. پیام های حسی از آوران های احشایی مربوط به اندام های داخلی بدن پس از ورود به نخاع توسط دو مسیر منتقل می شوند:
*راه نخاعی-تالاموسی (اسپاینوتالامیک)
*راه نخاعی-مشبکی (اسپاینورتیکولار)
اعصاب اسپلانکنیک دارای فیبرهای وابران احشایی -که مربوط به دستگاه عصبی اتونوم است- نیز هستند که این فیبرها عملکرد حرکتی داشته و اکثرا فیبرهای عصبی سمپاتیک را به بافت هدف مربوطه انتقال می دهند. آن قسمتی که حاوی فیبرهای عصبی پاراسمپاتیک است از نواحی نخاعی S2-S3-S4 منشاء می گیرند (یعنی اعصاب اسپلانکنیک لگنی).
اعصاب اسپلانکنیک عبارتنداز:
*اعصاب اسپلانکنیک سینه ای (Thoracic splanchnic nerves):
این اعصاب دارای فیبرهای پیش عقده ای سمپاتیکی هستند که منشاء آنها از قطعات نخاعی T5-T12 است
*اعصاب اسپلانکنیک کمری (Lumbar splanchnic nerves):
اعصاب اسپلانکنیک کمری حاوی فیبرهای پیش عقده ای سمپاتیکی اند که از سگمان های نخاعی T10-L3 مبدا می گیرند
*اعصاب اسپلانکنیک لگنی (Pelvic splanchnic nerves):
این اعصاب دارای فیبرهای پیش عقده ای پاراسمپاتیکی هستند که منشاء آنها از سگمان های نخاعی S2-S3-S4 است


اعصاب اسپلانکنیک علاوه بر انتقال فیبرهای عصبی اتونوم (خودکار) حاوی فیبرهای آوران احشایی (بیشتر فیبرهای درد) هستند که جسم سلولی آنها در گانگلیون های ریشه خلفی نخاع قرار دارد. گاهی به این آوران های احشایی به غلط آوران های اتونوم گفته می شود که دلیل آن همراهی این آوران ها با فیبرهای عصبی اتونوم است. سیستم عصبی اتونوم یک سیستم حرکتی است نه حسی.
اعصاب اسپلانکنیک بدون سیناپس از زنجیر سمپاتیک عبور می کنند و به عقده های اسپلانکنیک مربوطه می روند. همچنین آوران های احشایی بدون ایجاد سیناپس در زنجیر سمپاتیک-جهت ارسال سیگنال های حسی ارگان های داخلی- وارد عقده های ریشه خلفی نخاع می شوند.

تصویر شماتیک زیر:




عقده های اسپلانکنیک (احشایی) شامل:
*عقده های سلیاک (پره آئورتیک) در شکم که در سطح اولین مهره کمری قرار دارند
*عقده های مزانتریک در شکم
*عقده های لگنی در دو سوی رکتوم
عقده های پاراورتبرال
در هر تنه سمپاتیک (زنجیره سمپاتیک)، 22 الی 23 عقده (گانگلیون) وجود دارد.:
* سه عقده در گردن
*ده الی دوازده عقده در قفسه سینه
*چهار عقده در شکم
*چهار یا پنج عقده در لگن
منابع
*میناگر،علیرضا و وثوق آزاد، ژاک. ترجمه نوروآناتومی پایه و کاربردی پرفسور فیتزجرالد.انتشارات دانش پژوه
*شادان، فرخ. ترجمه فيزيولوژى پزشكى پرفسور آرتور گايتون. انتشارات شركت سهامى چهر
*هاشمی کهن‌زاد، شهریار. ترجمه تفسیر پاتوفیزیولوژیک درد "سیریل مک براید" و "رابرت بلک لا". چاپ دوم. نشر دانش امرو
*نراقى، محمد على؛ حاجى حسينى، داود.ترجمه نوروآناتومی . انتشارات جعفری
منبع تصویر:
http://www.physiologymodels.info/
*استفاده از مطالب فقط درصورت ذکر منبع وبلاگ یا لینک آن مجاز است

هیچ نظری موجود نیست:

ارسال یک نظر