فیزیوتراپی(Physical Therapy)

سیرنگومیلی (Syringomyelia)-سیرنگوبولبی (Syringobulbia)

2012-01-28T03:18:00.009+03:30

سیرنگومیلی یک اصطلاح کلی است که عبارت است از وجود یک حفره پر از مایع مغزی-نخاعی یا یک کیست پر از مایع در داخل طناب نخاعی (در بخش ماده سفید یا خاکستری نخاع). به این کیست که ممکن است به مرور زمان بزرگتر شود، سیرنکس (Syrinx) می گویند. گسترش کیست یا حفره منجربه آسیب طناب نخاعی می گردد. ایجاد کیست ممکن است در هر قسمتی از طناب نخاعی در طول ستون فقرات ایجاد گردد، ولی بیشتر در سطح گردنی رخ می دهد. اگر حفره به طرف ساقه مغز گسترش یابد، سیرنگوبولبی (Syringobulbia) گفته می شود.

سیرنکس (حفره کیستیک) ممکن است راه اسپاینوتالامیک، راه هرمی (کورتیکواسپاینال) و سلول های شاخ قدامی نخاع را تحت فشار قرار داده که درنتیجه آسیب این بخش ها مشکلات حسی-حرکتی بروز می کند. سیرنگومیلی در مردان نسبت به زنان شایع تر است.

تصویر زیر:

سیرنگوهیدرومیلی (Syringohydromyelia)

به افزایش مایع مغزی-نخاعی در کانال مرکزی طناب نخاعی، هیدرومیلی(Hydromyelia) می گویند. اگر هیدرومیلی همراه با سیرنگومیلی باشد، اصطلاح سیرنگوهیدرومیلی (Syringohydromyelia) به کار می رود که اشاره به کیست طناب نخاعی و تجمع مایع مغزی-نخاعی در کانال مرکزی طناب نخاعی دارد. تمایز این دو حتی پس از یک بررسی دقیق بافت شناسی ممکن است مشکل باشد. در سیرنگومیلی حفره در خارج کانال مرکزی قرار می گیرد.

علل سیرنگومیلی
اختلال یا انسداد در جریان مایع مغزی-نخاعی (CSF) از عوامل مهم سیرنگومیلی است که تئوری های مختلفی در این ارتباط مطرح شده است. سیرنگومیلی ممکن است مادرزادی یا اکتسابی باشد.

به طورکلی بیماری ها و اختلالاتی که باعث ایجاد حفره یا کیست در سیرنگومیلی می گردند ممکن است در ارتباط با موارد زیر باشند:
*ناهنجاری آرنولد-کیاری (Arnold-Chiari malformation) از عوامل مهم سیرنگومیلی است. در این ناهنجاری، مخچه و بصل النخاع در موقعیت طبیعی آناتومیک خود قرار ندارند و به داخل کانال مهره ای (Vertebral canal or Spinal canal) رانده می شوند، یعنی پایین تر از سوراخ بزرگ پس سری (فورامن ماگنوم) قرار می گیرند.
*التهاب پرده عنکبوتیه که آراکنوئیدیت (Arachnoiditis) می گویند. التهاب پرده عنکبوتیه ممکن است به علت عفونت، خونریزی، التهاب یا تشعشع باشد.
*اسپینا بیفیدا مانند مننگوسل و مننگومیلوسل. مننگوسل یعنی فتق پرده های نخاع از یک شکاف مربوط به تیغه ها (لامینا)ی یک یا چند مهره جوش نخورده. اگر فتق پرده ها همراه با خروج عناصر عصبی باشد، مننگومیلوسل می گویند.
*تومورهای طناب نخاعی
*ضربه به ستون فقرات
*آرتروز فقرات گردنی
*تنگی مجرای نخاعی
*بافت اسکار نخاعی
*مننژیت (التهاب پرده های مغز و نخاع)
*آسیب طناب نخاعی
*خونریزی (هموراژی) در مجاورت طناب نخاعی
*سندرم طناب نخاعی افسار زده (Tethered cord syndrome). این سندرم به علت اختلال در حرکت طبیعی طناب نخاعی ایجاد می گردد و شامل مجموعه ای از عوامل است (مثلا به علت رشته انتهایی ضخیم و کوتاه، بافت اسکار و اسپینا بیفیدا). نتیجه چنین اختلالی می تواند کشش طناب نخاعی باشد.
*اسکولیوز
*مالتیپل اسکلروزیس (MS)
*به علت نامشخص (ایدیوپاتیک)
علایم و نشانه ها
معمولا نشانه ها بین سنین 40-25 شروع می شوند. علایم سیرنگومیلی بسیار متنوع بوده که به محل، اندازه حفره و امتداد آن بستگی دارد. یک سرفه شدید یا زور زدن ممکن است باعث بدتر شدن علایم گردد. معمولا علایم سیرنگومیلی به آهستگی طی زمان افزایش می یابد. بزرگ شدن کیست احتمال فشار به طناب نخاعی را تشدید می کند که تخریب طناب نخاعی را به همراه خواهد داشت. کیست هایی که در سطح ناحیه گردنی تشکیل می شوند، علایم و نشانه های بالینی بیشتری نسبت به کیست های نواحی سینه ای و مخروط انتهایی (انتهایی ترین قسمت نخاع) ایجاد می کنند.
نشانه ها در سیرنگومیلی ممکن است درارتباط با موارد زیر باشند:
*درد
*ضعف عضلانی
*ازبین رفتن حس درد و حرارت در طرف مقابل بدن به علت آسیب راه اسپاینوتالامیک
*سالم ماندن حس ملایم، پروپریوسپشن و لمس دقیق در مراحل اولیه بیماری به علت عدم درگیری ستون خلفی. با گسترش سیرنکس ممکن است ستون خلفی نیز درگیر گردد.
*آتروفی عضلات کوچک دست و ازبین رفتن رفلکس آنها که بیان کننده یک ضایعه نورون حرکتی تحتانی (LMNL) است. به تدریج عضلات ساعد و شانه ها نیز ممکن است درگیر شوند.
*تشدید رفلکس ها و وجود رفلکس بابنسکی در پاها که نشان دهنده یک ضایعه نورون حرکتی فوقانی (UMNL) است
*اختلال در عملکرد مثانه و روده (اختلال سیستم سمپاتیک)
*سندرم هورنر (کاهش تعریق، افتادگی پلک و میوزیس) به علت درگیری راه سمپاتیک نزولی
*سردرد
*تجربه درد به هنگام لمس پوست (Dysaesthesia)
*درد مزمن
*ضعف جنسی
*اختلال در راه رفتن به علت اسپاستیسیتی اندام های تحتانی
*از دست دادن حس های اندام ها همانند گرما و سرما به ویژه در دست ها
سیرنگوبولبی
هنگامی که حفره کیستیک به طرف بصل النخاع گسترش داشته باشد (یعنی سیرنگوبولبی)، احتمال درگیر شدن اعصاب مغزی وجود دارد. نشانه ها و اختلالات در سیرنگوبولبی ممکن است شامل موارد زیر باشند:
*از دست دادن حس صورت به علت آسیب عصب پنجم
*اختلال تکلم
*نیستاگموس و سرگیجه ناشی از درگیری عصب دهلیزی-حلزونی (عصب هشتم)
*ضعف و آتروفی زبان (به سبب درگیری عصب دوازدهم)
*اشکال در عمل بلع (دیسفاژی)
*احتمال فلج اعصاب مغزی چهره ای، حلقی، واگ و فرعی (به ترتیب هفتم، نهم، دهم و یازدهم)
تشخیص
* ام آر آی (MRI) که مهمترین ابزار تشخیصی است
*سی تی اسکن (CT scan)
*گاهی میلوگرافی
در برخی موارد به هنگام انجام ام آر آی یا سی تی اسکن که با هدف دیگری درخواست شده است، یک کیست مبین سیرنگومیلی ممکن است به طور اتفاقی کشف گردد.
درمان
اگر علایم و نشانه ها شدید باشند یا به مرور زمان بیشتر گردند، معمولا جراحی توصیه می گردد. جراحی می تواند به جریان بهتر مایع مغزی-نخاعی کمک نماید.
نوع جراحی در سیرنگومیلی به علل زمینه ای آن بستگی دارد که ممکن است شامل یک یا ترکیبی از موارد زیر باشد:
*درمان ناهنجاری آرنولد-کیاری. ممکن است جهت برقراری جریان بهتر مایع مغزی-نخاعی در ناهنجاری آرنولد-کیاری، یک فضای بیشتر برای مخچه در سطح قاعده جمجمه و بالای فقرات گردنی ازطریق جراحی انجام گردد (Suboccipital craniectomy).
*شانت سیرنکس (Syrinx shunt). عبارت است از قرار دادن یک کاتتر کوچک یا لوله انعطاف پذیر در سیرنکس که مایع آن به ناحیه دیگری از بدن انتقال می یابد.
*برداشتن عوامل فشار از روی طناب نخاعی (مثلا برداشتن یک تومور، انجام جراحی جهت برطرف کردن تنگی کانال نخاعی یا اصلاح یک فیلوم ترمینال ضخیم و کوتاه)
گاهی قبل از عمل جراحی، درجاتی از آسیب سیستم عصبی به علت فشار ناشی از کیست ایجاد شده است که ممکن است به یک برنامه توانبخشی (فیزیوتراپی یا کاردرمانی) پس از جراحی نیاز داشته باشد.
در موارد نادری، یک سیرنکس ممکن است به طور خود به خود بدون درمان تحلیل رود. اگر تشخیص سیرنگومیلی ازطریق ام آر آی که با هدف دیگری درخواست شده است به اثبات برسد و فاقد علایم و نشانه ها باشد، انجام ام آر آی دوره ای همراه با معاینات بالینی جهت بررسی روند تغییرات با هدف تعیین استراتژی درمانی در آینده ضروری است.
منابع
*نراقى،محمد على؛ حاجى حسينى، داود.ترجمه: نوروآناتومى W.C. Wongck.انتشارات جعفرى.
*برزکار،ابراهیم.ساختار و عملکرد سیستم عصبی-عضلانی.تحت نظارت:دکتر حسن عشایری.با همکاری:دکتر مسیب برزکار
*سلطان زاده، اكبر. بيماريهاى مغز و اعصاب و عضلات. انتشارات جعفرى. شابک 1-03-6088-964

patient.co.uk
mayoclinic.com
emedicine.medscape
nervous-system-diseases
emedicine.medscape.com

*استفاده از مطالب فقط درصورت ذکر منبع وبلاگ یا لینک آن مجاز است

انواع عضله (Muscle Types)

2012-01-25T03:09:00.001+03:30

عضلات را می توان به سه گروه تقسیم کرد:

*عضله اسکلتی (مخطط و ارادی)
*عضله قلبی (مخطط و غیرارادی)
*عضله صاف (غیرارادی)
هر سه گروه از عضلات دارای فیلامان های اکتین و میوزین هستند، ولی طول و قطر فیبرهای عضلانی نسبت به یکدیگر متفاوت است.
تصویر زیر:

عضله اسکلتی (Skeletal muscle)
عضلات اسکلتی با عمل انقباضی خود، دستگاه اسکلتی (استخوان ها و مفاصل) را تحت تاثیر قرار داده، باعث تحرک، ثبات و اعمال حرکتی گوناگون موجودات می گردند. عضلات اسکلتی توسط نورون های حرکتی (آلفا موتور نورون ها) تحریک می شوند. این نورون ها از شاخ قدامی نخاع یا هسته های حرکتی اعصاب مغزی به عضلات اسکلتی می روند.
هر عضله اسکلتی از دو قسمت تشکیل شده است:
*بافت عضلانی که خاصیت انقباضی داشته و بیشتر شامل فیلامان های اکتین و میوزین است. بافت عضلانی از فیبرهای عضلانی تشکیل می گردد. هر فیبر عضلانی یک سلول عضلانی است.
*بافت همبند (یعنی اپی میزیوم،پری میزیوم و اندومیزیوم) که به صورت غلاف هایی بافت عضلانی را احاطه می کنند. این غلاف ها در ترتیب های متنوعی ترکیب شده و تاندون را می سازند که عضله اسکلتی را به استخوان متصل می کند.

ناحیه ای که در آن یک ترمینال آکسونی با یک فیبر عضلانی, ارتباط سیناپسی ایجاد می کند، محل تماس عصبی-عضلانی نامیده می شود.
تماس عصبی عضلانی در تصویر زیر:

Neuromuscular junction

هر نورون حرکتی, مجموعه ای از ترمینال های آکسونی را در انتهای مسیرش ایجاد می کند. یک نورون حرکتی که به عضله اسکلتی می رود در انتهای مسیرش می تواند چندین ترمینال آکسونی را ایجاد نماید که تعداد آن به نوع عضله و ظرافت عمل عضله اسکلتی مربوطه وابسته است.
مجموعه فیبرهای عضلانی که توسط یک نورون حرکتی آلفا (آلفا موتور نورون) عصب دهی می شوند به همراه آکسون نورون حرکتی, یک واحد حرکتی (Motor unit) نامیده می شود.
عضلات اسکلتی را می توان به گروه های زیر تقسیم کرد:
*عضلات اندام فوقانی مانند عضله دوسر بازویی
*عضلات اندام تحتانی مانند عضله چهارسر رانی
*عضلات تنه
*عضلات سر و گردن
عضله قلبی (Cardiac muscle)
دیواره قلب از خارج به داخل شامل سه لایه به نام های پریکارد، میوکارد و اندوکارد است که به لایه میانی (میوکارد) عضله قلب گفته می شود. میوکارد که بیشترین قسمت قلب را تشکیل می دهد دارای خاصیت انقباضی است.
انواع عضله قلب عبارتنداز:
*عضله دهلیزی
*عضله بطنی
*فیبرهای عضلانی تخصصی-هدایتی (یعنی فیبرهای گره سینوسی-دهلیزی و گره دهلیزی-بطنی)
در حالت طبیعی، ایمپالس ها از گره سینوسی-دهلیزی شروع شده، سپس به دهلیزها، گره دهلیزی-بطنی و درنهایت به بطن ها انتقال می یابد. قلب بوسیله اعصاب خودکار سمپاتیک و پاراسمپاتیک کنترل می گردد. دستگاه عصبی خودکار به دو طریق فعالیت قلب را کنترل می کند:
*تغییر تعداد ضربان قلب
*تغییر قدرت انقباضی قلب
عضلات صاف (Smooth muscles)
به طورکلی دو نوع عضله صاف وجود دارد:
*عضله صاف چند واحدی (مانند عضلات صاف عروق خونی، راست کننده مو، مژگانی چشم و عنبیه چشم)
*عضله صاف تک واحدی (عضله صاف احشایی) (مانند عضلات صاف مجاری صفراوی، جدار روده و رحم)
ویژگی عضله صاف چند واحدی، مجزا بودن فیبرهای عضلانی آن است و معمولا کنترل آنها ازطریق سیگنال های عصبی صورت می گیرد.
فیبرهای عضله صاف تک واحدی (احشایی) ازطریق غشاء های سلولی با یکدیگر ارتباط می یابند. تحریک بخشی از عضله صاف احشایی- بدون حضور یک میانجی- منجربه تحریک فیبرهای مجاور می گردد (یعنی هدایت الکتریکی)
منابع:
-شادان، فرخ.ترجمه: فیزیولوژى پزشکى پرفسور آرتورگایتون. جلد دوم، انتشارات شرکت سهامى چهر.
- Williams & Warwick. Gray's Anatomy .THIRTY-SEVENTH EDITION
-از کتاب ساختار و عملکرد سیستم عصبی-عضلانی به ترجمه و تدوین نویسنده وبلاگ(فیزیوتراپیست ابراهیم برزکار).چاپ فجر.بهار ۱۳۸۵
education.com
vetmed.vt.edu
استفاده از مطالب فقط درصورت ذکر منبع وبلاگ مجاز است

بطن انتهایی (Terminal ventricle)

2012-01-25T03:03:00.000+03:30

صفحه بطن انتهایی که در سایت ویکی پدیا (Wikipedia) ایجاد کردم:

در ارتباط با این پست برخی از موارد که درباره شرایط پاتولوژیک است در قسمت پایین صفحه تحت عنوان توضیحات مطرح شده است.

بطن انتهایی (Terminal ventricle) یا بطن پنجم (Fifth ventricle)، وسیع ترین قسمت مجرای مرکزی طناب نخاعی است که در سطح مخروط انتهایی یا نزدیک به آن واقع شده‌است. ^[۱] مجرای مرکزی طناب نخاعی مانند یک بطن انتهایی دوکی شکل اتساع می‌یابد که طول آن در سطح مخروط انتهایی تقریبا 8 الی 10 میلی متر است. ^[۲] این بطن که بخش متسع انتهای مجرای مرکزی است، در تمام دوران حیات باقی می‌ماند. ^[۳]
^{تصویر زیر (یکی شماتیک و دیگری ام آر آی از طناب نخاعی):}

محتویات

[نهفتن]

۱ تاریخچه
۲ کشف و تشخیص
۳ جستارهای وابسته
۴ منابع

تاریخچه

اولین بار Stilling در سال 1859 بطن انتهایی را توصیف کرد. ^[۴] در سال 1875، Krause، بطن انتهایی را به عنوان یک ساختار بطنی حقیقی شناخت که توسط سلول‌های اپندیمی مژه دار احاطه می‌شد. ^[۴] او پس از مشاهده سلول‌های اپندیمی طبیعی، اصطلاح بطن پنجم را مرسوم کرد. ^[۴] Krause، این بطن را به همه بزرگسالان مربوط ساخت، ولی اشاره کرد که بطن انتهایی در میانسالی کوچکترین و در ابتدای کودکی و پیری وسیع ترین حالت را دارد. ^[۴]
Kernohan در سال 1924 جزئیات منشاء و سیر تکاملی ساختار بطن انتهایی را توصیف کرد که به طور طبیعی در همه افراد طی رشد جنینی وجود دارد. ^[۴]

کشف و تشخیص

اگرچه بطن انتهایی در جنین و کودکان قابل مشاهده‌است، اما معمولا در بزرگسالان حضور ندارد. ^[۱] این بطن ممکن است ازطریق ام آر آی یا سونوگرافی در کودکان کمتر از پنج سال قابل مشاهده باشد. ^[۵] انجام ام آر آی معمولا جهت رویتش مفید است.
شواهد حاصل از ام آر آی در سطح مخروط انتهایی در شرایط پاتولوژیک ممکن است درارتباط با موارد زیر باشد:

اسپینا بیفیدا (مانند مننگوسل و مننگومیلوسل)
تومورهای مخروط انتهایی
سندرم آرنولد کیاری
هیدرومیلی. در هیدرومیلی، اتساع مجرای مرکزی طناب نخاعی به واسطه افزایش مایع مغزی-نخاعی اتفاق می افتد. ^[۶]
سیرنگومیلی
سیرنگوهیدرومیلی. این بیماری به مجموعه سیرنگومیلی و هیدرومیلی گفته می شود. ^[۶]
سندرم طناب گیرافتاده (Tethered cord syndrome)
کیست‌های مخروط انتهایی

در مواردی خاص، بطن انتهایی ممکن است به علت اتساع ناشی از افزایش مایع مغزی-نخاعی، علایم بالینی ایجاد کند.

جستارهای وابسته

بطن چهارم
طناب نخاعی

منابع

↑ ^۱٫۰ ^۱٫۱ radsource.us/ventriculus terminalis
↑ Williams & Warwick. Gray's Anatomy .THIRTY-SEVENTH EDITION.ISBN 0 443 04177 6
↑ میناگر،علیرضا و وثوق آزاد، ژاک. ترجمه: نوروآناتومی پایه و کاربردی پرفسور فیتزجرالد.انتشارات دانش پژو
↑ ^۴٫۰ ^۴٫۱ ^۴٫۲ ^۴٫۳ ^۴٫۴ neurosciencesjournal.org/terminal ventricle/case report
↑ pubmed/cyst of the medullary conus
↑ ^۶٫۰ ^۶٫۱ emedicine.medscape/imaging in syringohydromyelia

منبع تصویر:http://www.springerimages.com/

------------------------------------------------------------------------
توضیحات
*مخروط انتهایی یا مخروط مغزی (Conus terminalis, or conus medullaris): انتهایی ترین قسمت نخاع که در سطح مهره اول یا دوم پایان می یابد.
*اسپینا بیفیدا (Spina bifida) یکی از ناهنجاری های مادرزادی ستون فقرات است که به علت اشکال در جوش خوردن بخش پشتی مهره ها در ناحیه تیغه ها (لامیناها) در سطح یک یا چند مهره اتفاق می افتد که شدت شکاف در افراد مختلف متقاوت است. اسپینا بیفیدا بیشتر در ناحیه پنجمین مهره کمری یا اولین مهره ساکرال ایجاد می گردد. این ناهنجاری ستون مهره ها ممکن است به صورت های زیر دیده شود:
**اسپینا بیفیدای مخفی (Spina bifida occulta): به علت کوچک بودن شکاف معمولا بدون علامت است.
**مننگوسل (Meningocele): در این وضعیت پرده های نخاع به بیرون رانده می شود و ممکن است ایجاد علایم عصبی نماید. در مننگوسل، کیست مننژیال فاقد عناصر عصبی است.
**مننگومیلوسل (Meningomyelocele): شایع ترین نوع اسپینا بیفیدا بوده که در این ناهنجاری، پرده های نخاع، طناب نخاعی همراه با ریشه های اعصاب فتق می یابد و باعث اختلالات حسی-حرکتی با توجه به شدت ضایعه می گردد. اگر کیست در ناحیه کمری-خاجی (لومبوساکرال) باشد، حاوی دم اسب (ریشه های اعصاب کمری L4 و L5 به همزاه ریشه های خاجی) است.
**میلوسل (Myelocele): این وضعیت نادر بوده که اغلب یک کیست در قسمت عمقی نسبت به طناب نخاعی وجود دارد. در میلوسل، مایع مغزی-نخاعی روی پوست می ریزد.
*سندرم آرنولد-کیاری (Arnold-chiari syndrome): یک ناهنجاری دستگاه عصبی است که با اشکال در محل اصلی مخچه و بصل النخاع همراه می گردد. در این ناهنجاری بیرون زدگی مخچه به داخل مجرای مهره ای (کانال مهره ای) می تواند منجر به هیدروسفالی (تجمع مایع در حفره جمجمه) گردد.
*سیرنگومیلی (Syringomyelia): وجود یک حفره پر از مایع مغزی-نخاعی در داخل طناب نخاعی که ممکن است در هر قسمت از طناب نخاعی ایجاد گردد. این ناهنجاری معمولا در ناحیه گردنی رخ می دهد. حفره در سیرنگومیلی ممکن است به طرف بصل النخاع و ناحیه پل مغز نیز امتداد یابد. وقتی علایم گسترده شود می تواند باعث اختلالات حسی-حرکتی گردد.
*سندرم طناب گیرافتاده (Tethered cord syndrome) یا نشانگان طناب نخاعی افسار زده: یک اختلال نورولوژیکی ناشی از پیوستگی های بافتی است که حرکت طناب نخاعی را در ستون فقرات محدود می کند. این پیوستگی های بافتی باعث ایجاد کشش های غیر نرمال به طناب نخاعی می گردد. عواملی چون فیلوم ترمینال (رشته انتهایی) ضخیم و کوتاه، میلومننگوسل، وجود بافت های اسکار،تومورها، آسیب طناب نخاعی، لیپوما و موارد دیگر ممکن است باعث اشکال در حرکات طبیعی و آرام طناب نخاعی گردد.

بطن های مغز (Brain ventricles)

2012-01-13T18:04:00.000+03:30

صفحه بطن های مغز (Brain ventricles) (صفحات جداگانه بطن های طرفی، بطن سوم و بطن چهارم)که در سایت ویکی پدیا (Wikipedia) ایجاد کردم:

بطن‌های طرفی که هر کدام در یکی از نیمکره‌های مخ قرار دارند، دارای مایع مغزی-نخاعی هستند که این مایع ازطریق شبکه کوروئید بطن طرفی ایجاد می‌گردد. در ابتدا مایع مغزی-نخاعی در بطن طرفی انباشته شده و ازطریق سوراخ مونرو (سوراخ بین بطنی) به بطن سوم، سپس از راه مجرای سیلویوس به بطن چهارم انتقال می‌یابد. درنهایت، ازطریق بطن چهارم است که مایع مغزی-نخاعی از دستگاه بطنی خارج می‌گردد. یک سوراخ بین بطنی (سوراخ مونرو) به ندرت مسدود می‌گردد.

هر بطن طرفی از سه قسمت تشکیل شده‌است:

شاخ جلویی (Anterior horn) که به داخل لوب پیشانی کشیده می‌شود
شاخ پشتی (Posterior horn) که به داخل لوب پس سری راه می‌یابد
شاخ تحتانی (Inferior horn) که به داخل لوب گیجگاهی می‌رود

بطن سوم یا بطن میانی یکی از بطن‌های مغزی حاوی مایع مغزی-نخاعی در دیانسفالون است. تالاموس‌ها در طرفین بطن سوم قرار می‌گیرند. این بطن از یک طرف با بطن‌های طرفی و از طرف دیگر با بطن چهارم ارتباط دارد. بطن سوم ازطریق سوراخ مونرو با بطن طرفی و توسط مجرای سیلویوس (مجرای مغزی) با بطن چهارم مرتبط است. مسیر مایع مغزی-نخاعی از بطن‌های طرفی به بطن سوم و سپس بطن چهارم است. مایع مغزی-نخاعی از شبکه کوروئیدی (که توده‌ای مویرگی است) هر یک از بطن‌ها ترشح می‌گردد.

انسداد هر یک از بطن‌ها یک عامل مهم افزایش حجم مایع مغزی-نخاعی است که باعث هیدروسفالی می‌گردد. مجرای سیلویوس ممکن است به علت تنگی مادرزادی، وجود یک کیست در بطن سوم و یا عوامل دیگری مسدود شود.
بطن چهارم یکی از بطن‌های مغزی است که همانند بطن‌های طرفی و بطن سوم حاوی مایع مغزی-نخاعی بوده که این مایع توسط شبکه کوروئیدی هر یک از بطن‌ها ترشح می‌گردد. این بطن لوزی شکل بوده که در مغز خلفی قرار دارد. بطن چهارم ازطریق یک سوراخ ماژندی و دو سوراخ لوشکا، با فضای زیر عنکبوتیه ارتباط دارد. بیشتر مایع مغزی-نخاعی از این سوراخ‌ها به فضای زیر عنکبوتیه منتقل می‌شود، ولی مقدار کمتری از مایع مغزی-نخاعی به مجرای اپاندیم (مجرای مرکزی طناب نخاعی) جریان می‌یابد. انسداد در بطن‌های مغزی باعث تجمع مایع مغزی-نخاعی در بطن‌ها می‌گردد که نتیجه آن هیدروسفالی است.

مسیر مایع مغزی-نخاعی

جریان مایع مغزی-نخاعی از بطن‌های طرفی به بطن سوم و سپس بطن چهارم است. بطن طرفی ازطریق مجرای مونرو با بطن سوم ارتباط دارد. مایع مغزی-نخاعی از مجرای سیلویوس (مجرای مغزی) به بطن چهارم انتقال می‌یابد. درنهایت این مایع بوسیله سه سوراخ بطن چهارم (دو سوراخ لوشکا و یک سوراخ ماژندی) که در سقف بطن چهارم قرار دارند به فضای زیر عنکبوتیه در تمام قسمت‌های دستگاه عصبی مرکزی می‌رود.

منابع

کوثریان، سید حسین. نوروآناتومی (کالبدشناسی سلسله اعصاب مرکزی). مؤسسه انتشارات باورداران
نراقی، محمد علی؛حاجی حسینی، داود. ترجمه: نوروآناتومی W.C. Wongck. انتشارات جعفری
میناگر، علیرضا و وثوق آزاد، ژاک. ترجمه: نوروآناتومی پایه و کاربردی پرفسور فیتزجرالد. انتشارات دانش پژو

منبع تصویر:
http://faculty.washington.edu/

رشته انتهایی (Filum terminale)

2012-01-13T17:56:00.000+03:30

فیلوم ترمینال یا رشته انتهایی (Filum terminale) یک رشته ظریف از بافت همبندی است که از راس مخروط انتهایی (انتهای ترین قسمت نخاع) شروع می شود و در انتها به سطح خلفی اولین قطعه استخوان دنبالچه (کوکسیس) متصل می گردد. طناب نخاعی در سطح مهره اول یا دوم کمری پایان می یابد.

رشته انتهایی از نظر بالینی بی اهمیت است. دم اسب که حاوی ریشه های اعصاب کمری-خاجی (L3-S5) چپ و راست است در طرفین فیلوم ترمینال قرار می گیرد.

تصویر زیر

منابع:

■كوثريان،سيد حسين.نوروآناتومى (كالبدشناسى سلسله اعصاب مركزى). مؤسسه انتشارات باورداران.
■نراقى،محمد على؛حاجى حسينى، داود.ترجمه: نوروآناتومى W.C. Wongck.انتشارات جعفرى.
■میناگر،علیرضا و وثوق آزاد، ژاک. ترجمه: نوروآناتومی پایه و کاربردی پرفسور فیتزجرالد.انتشارات دانش پژوه.

منبع تصویر

http://www.mountnittany.org/

استفاده از مطالب فقط درصورت ذکر منبع وبلاگ مجاز است

مجرای مرکزی (Central canal)

2012-01-13T17:48:00.000+03:30

صفحه مجرای مرکزی طناب نخاعی یا مجرای اپاندیم (Ependymal canal) که در سایت ویکی پدیا (Wikipedia) ایجاد کردم:
مجرای مرکزی طناب نخاعی یا مجرای اپاندیم، مجرایی است حاوی مایع مغزی-نخاعی که توسط طناب نخاعی احاطه می‌گردد. در وسط رابط خاکستری (Gray commissure) که خود قسمتی از ماده خاکستری نخاع است، مقطع مجرای اپاندیم وجود دارد. ^[۱] قسمتی از رابط خاکستری که در جلوی مجرای اپاندیم قرار دارد، رابط خاکستری جلویی ^[۲] و بخشی از آن که در پشت مجرای اپاندیم است، رابط خاکستری پشتی ^[۳] نامیده می‌شود. ^[۱] رابط خاکستری ، نوار باریکی است که دو توده طرفی ماده خاکستری نخاع را که به شکل H است، در خط وسط به یکدیگر متصل می‌کند. ^[۱]
^{تصویر زیر:}

^{تصویر در اندازه ای بزرگتر با کلیک بر روی اینجا}
مجرای مرکزی طناب نخاعی (مجرای اپاندیم) در بالا با بطن چهارم ارتباط دارد. بیشتر مایع مغزی-نخاعی از بطن چهارم به فضای زیر عنکبوتیه منتقل می‌شود، اما مقدار کمی از این مایع از بطن چهارم به مجرای مرکزی می‌رود. ^[۱]

بطن انتهایی

مجرای مرکزی در انتهای مسیرش، گشاد و متسع می‌شود و بطن انتهایی (Terminal ventricle) را ایجاد می‌کند. ^[۴] این بطن نزدیک مخروط انتهایی قرار دارد. ^[۵] بطن انتهایی در جنین و کودکان خیلی بیشتر از بزرگسالان قابل مشاهده‌است، اما دوباره مشاهده آن در افراد مسن ازنظر تعداد افزایش می‌یابد. ^[۵]

پانویس‌ها

↑ ^۱٫۰ ^۱٫۱ ^۱٫۲ ^۱٫۳ كوثريان،سيد حسين
↑ Anterior gray commissure
↑ Posterior gray commissure
↑ میناگر،علیرضا و وثوق آزاد، ژاک
↑ ^۵٫۰ ^۵٫۱ radsource.us

منابع

كوثريان،سيد حسين.نوروآناتومى (كالبدشناسى سلسله اعصاب مركزى). مؤسسه انتشارات باورداران
میناگر،علیرضا و وثوق آزاد، ژاک. ترجمه: نوروآناتومی پایه و کاربردی پرفسور فیتزجرالد.انتشارات دانش پژو

radsource.us

منبع تصویر:
en.wikipedia.org

مایع مغزی نخاعی (CSF)

2012-01-12T03:20:00.000+03:30

مایع مغزی نخاعی (CSF) مایعی است شفاف و بدون رنگ که حجم آن 75 الی 150 میلی لیتر بوده که این مایع، فضای داخل بطن های مغز، فضای زیر عنکبوتیه (فضای ساب آراکنوئید) و کانال مرکزی طناب نخاعی را پر می کند. اگرچه شبکه کوروئیدی هر یک از بطن های مغزی که توده ای از مویرگ ها است، وظیفه تشکیل مایع مغزی-نخاعی (CSF) را برعهده دارد، ولی مقدار کمتری از مایع مغزی نخاعی احتمالا توسط دیواره های مویرگ های نرم شامه ساخته می شود. یکی از مهمترین وظایف مایع مغزی-نخاعی، نگهداری و حفاظت از مغز و نخاع و جلوگیری از ضربات مغزی است.
بطن های مغزی عبارتنداز:
*بطن های طرفی (Lateral ventricles) که در داخل نیمکره های مخ قرار دارند.
*بطن سوم (Third ventricle). تالاموس ها در طرفین بطن سوم قرار می گیرند.
*بطن چهارم (Fourth ventricle)
فضای زیر عنکبوتیه (فضای ساب آراکنوئید) (Subarachnoid space): به فضای بین عنکبوتیه و نرم شامه که حاوی مایع مغزی-نخاعی (CSF) است، گفته می شود. فضای ساب آراکنوئید ازطریق سه سوراخ با بطن چهارم ارتباط دارد. مایع مغزی-نخاعی از بطن های طرفی و بطن سوم که در نهایت به بطن چهارم انتقال می یابد، به واسطه یک سوراخ ماژندی و دو سوراخ لوشکا به فضای ساب آراکنوئید راه می یابد.

تصاویر زیر:

مسیر جریان مایع مغزی-نخاعی (CSF)

این مسیر به گونه ای است که مایع مغزی نخاعی-که در هر یک از بطن ها ساخته می شود-از بطن های طرفی به بطن سوم و سپس به بطن چهارم منتقل می گردد. انتقال این مایع از بطن های طرفی به بطن سوم از راه سوراخ مونرو (Foramen of monro) است. مجرای سیلویوس یا مجرای مغزی (Aqueduct of sylvius, or cerebral aqueduct) باعث عبور مایع مغزی نخاعی به بطن چهارم می گردد. درنهایت مایع مغزی نخاعی از بطن چهارم ازطریق سه سوراخ-دو سوراخ لوشکا (Luschka's foramen) و یک سوراخ ماژندی (Magendie's foramen)- به فضای ساب آراکنوئید می رود و به این ترتیب به تمام فضای ساب آراکنوئید دستگاه عصبی مرکزی راه می یابد. مایع مغزی-نخاعی به واسطه پرزهای عنکبوتیه به سینوس های وریدی سهمی (ساژیتال) رفته و به داخل خون جذب می شود.
البته مقدار کمی از مایع مغزی-نخاعی بطن چهارم، داخل مجرای اپاندیم (Ependymal canal) گردیده و ممکن است در مجرای اپاندیم (کانال مرکزی طناب نخاعی) ( Central canal of spinal cord) تا قسمت انتهای تحتانی نخاع و بطن انتهایی (Terminal ventricle) پایین رود. بطن انتهایی، وسیع ترین بخش کانال مرکزی نخاع است که نزدیک مخروط انتهایی قرار دارد.

هیدروسفالی (Hydrocephalus)
هیدروسفالی یک واژه یونانی به معنای آب در سر است که نشان دهنده تجمع مایع مغزی-نخاعی در داخل جمجه است. هیدروسفالی یک بیماری ناشی از افزایش حجم مایع مغزی نخاعی (CSF) است که معمولا به علت انسداد جریان مایع مغزی-نخاعی در بطن ها یا در فضای ساب آراکنوئید ایجاد می شود که ممکن است مادرزادی یا اکتسابی باشد. گاهی هیدروسفالی به دلیل افزایش تولید مایع مغزی نخاعی، اختلال در جذب مایع مغزی نخاعی (به عنوان نمونه به هنگام ترومبوز در سینوس سهمی فوقانی) یا آتروفی مغز در پیری (جهت جبران کاهش حجم مغز) به وجود می آید. نتیجه هیدروسفالی، بزرگ شدن بطن های مغزی است که ممکن است تحت عمل جراحی شانت از محل یکی از بطن ها به حفره صفاق جهت جذب مایع مغزی-نخاعی به خون انجام گردد.

در ناهنجاری آرنولد-کیاری (Arnold-Chiari malformation)، ورمیس مخچه در دوره جنینی به داخل مجرای مهره ای (Vertebral canal) وارد می شود، که باعث جابجایی بطن چهارم نیز می گردد، درنتیجه یک هیدروسفالی داخلی ایجاد می شود که علت آن انسداد سوراخ مرتبط با فضای ساب آراکنوئید است. درصورت عدم درمان، سر بچه ممکن است تا حد یک توپ فوتبال بزرگ شود و همچنین نیمکره های مغزی به دلیل فشار وارده نازک می شوند.
منابع
■كوثريان،سيد حسين.نوروآناتومى (كالبدشناسى سلسله اعصاب مركزى). مؤسسه انتشارات باورداران.
■نراقى،محمد على؛حاجى حسينى، داود.ترجمه: نوروآناتومى W.C. Wongck.انتشارات جعفرى.
■میناگر،علیرضا و وثوق آزاد، ژاک. ترجمه: نوروآناتومی پایه و کاربردی پرفسور فیتزجرالد.انتشارات دانش پژوه.
■سلطانزاده، اكبر. بيماريهاى مغز و اعصاب و عضلات. انتشارات جعفرى. شابک 1-03-6088-964
■هوشمند ویژه، محمد. فرهنگ پزشکی انگلیسی-فارسی(دوجلدی). واژه نامه مصور دورلند. انتشارات کلمه

منبع تصویر:

http://physioforcare.com/

http://www.burtonreport.com

http://trialx.com/

استفاده از مطالب فقط درصورت ذکر منبع وبلاگ مجاز است

مجرای مرکزی طناب نخاعی (Central canal of spinal cord)

2012-01-12T03:03:00.003+03:30

مجرای اپاندیم یا مجرای مرکزی طناب نخاعی (Central canal of spinal cord) یک مجرای ظریف در تمام طول طناب نخاعی بوده که حاوی مایع مغزی-نخاعی (CSF) است. ماده خاکستری نخاع که مانند پروانه یا H است، کانال مرکزی نخاع (مجرای اپاندیم) را احاطه می کند. این مجرا در بالا با بطن چهارم مغز مرتبط است و در پایین، بطن انتهایی (Terminal ventricle) را ایجاد می کند. بطن انتهایی، قسمت متسع کانال مرکزی طناب نخاعی در انتهای تحتانی است.

تصاویر زیر:

منابع:

■كوثريان،سيد حسين.نوروآناتومى (كالبدشناسى سلسله اعصاب مركزى). مؤسسه انتشارات باورداران.
■میناگر،علیرضا و وثوق آزاد، ژاک. ترجمه: نوروآناتومی پایه و کاربردی پرفسور فیتزجرالد.انتشارات دانش پژوه.

منبع تصویر:

http://images.tutorvista.com/

http://media.web.britannica.com/

استفاده از مطالب فقط درصورت ذکر منبع وبلاگ مجاز است

مننژها (Meninges)

2012-01-06T23:31:00.005+03:30

دستگاه عصبی مرکزی که شامل مغز و نخاع است توسط سه لایه از بافت پیوندی بنام مننژ پوشیده شده که در محافظت و نگهداری از آنها نقش دارد.

لایه های مننژ (شامه) از خارج به داخل عبارتنداز:
*سخت شامه (Dura mater)
*عنکبوتیه Arachnoid mater))
*نرم شامه (Pia mater)

تصاویر زیر:

سخت شامه متراکم، عنکبوتیه (آراکنوئید) ظریف و نرم شامه نازک است. سخت شامه در نخاع به صورت یک غلاف لیفی، نخاع و ریشه های اعصاب نخاعی را در مجرای نخاعی (کانال نخاعی) احاطه می کند. عنکبوتیه در مغز، از روی شیارها عبور می کند ولی وارد آنها نمی شود. سخت شامه با اپی نوریوم (خارجی ترین لایه بافت همبند در اعصاب محیطی) و آراکنوئید با پری نوریوم (لایه ای که دسته ها یا فاسیکل های اعصاب محیطی را از هم جدا می کند) اعصاب نخاعی یکی می شوند. نرم شامه به طور مستقیم، مغز و نخاع را پوشانده و سطح عمقی آن به مغز و نخاع می چسبد.

اصطلاحات کاربردی

برخی از موارد کاربردی درباره پرده های مغز و فضای های آنها:
*فضای مربوط به بیرون از سخت شامه شامل دو فضا است که گاهی یکسان به عنوان خارج سخت شامه ای (برون سخت شامه ای) نیز به کار می رود:
- فضای اپی دورال (Epidural space): این فضا مربوط به سخت شامه نخاعی است. فضایی است که بین سخت شامه نخاعی و جدار استخوانی و لیفی مجرای نخاعی ایجاد می گردد. این فضا شامل ریشه های اعصاب نخاعی، بافت چربی و شبکه های وریدی است. "بی حسی اپیدورال" مربوط به این فضا است که عبارت است از تزریق ماده بی حس کننده موضعی در فضای اپیدورال جهت بلوک های عصبی گسترده.
- فضای اکسترادورال یا خارج سخت شامه ای (Extradural space): این فضا مربوط به سخت شامه جمجمه ای است.
*فضای زیر سخت شامه ای یا ساب دورال (Subdural space): به فضای بین سخت شامه و عنکبوتیه گفته می شود.
*فضای زیر عنکبوتیه یا ساب آراکنوئید (Subarachnoid space): به فضای بین عنکبوتیه و نرم شامه گفته می شود که حاوی مایع مغزی-نخاعی (CSF) است. این فضا (فضای زیر عنکبوتیه) در نواحی خاصی از مغز یا نخاع، وسیع تر می شود که به این مناطق سیسترن (Cistern) یا مخزن گفته می شود. در نواحی سیترن، عنکبوتیه و نرم شامه به میزان زیادی از هم فاصله می گیرند. شریان های مغزی قبل از ورود به نرم شامه و مغز، از فضای زیر عنکبوتیه عبور می کنند.
*سیسترن کمری (Lumbar cistern): کیسه ای مننژیال درارتباط با قسمتی از فضای زیر عنکبوتیه (فضای ساب آراکنوئید) نخاعی بوده که از زیر اولین یا دومین مهره کمری (انتهایی ترین قسمت نخاع) شروع شده و به دومین مهره ساکروم ختم می گردد. دم اسب که حاوی ریشه های اعصاب کمری و خاجی در زیر طناب نخاعی است در سیسترن کمری که حاوی مایع مغزی نخاعی می باشد، جای می گیرد.
*پونکسیون کمری (Lumbar puncture): در ارتباط با سیسترن کمری بوده که عبارت است از گرفتن نمونه ای از مایع مغزی-نخاعی ازطریق سوزن ویژه در فضای بین مهره ای L3-L4 یا L4-L5 .
*تکال ساک یا دورال ساک (Thecal sac or Dural sac): کیسه تکال(کیسه دورال) غلافی بلند یا غشایی محافظتی بوده که شامل سخت شامه و عنکبوتیه است. این غلاف در ستون فقرات، نخاع و دم اسب را در خود جای می دهد. در گزارش های ام آر آی، به هنگام فشار یا دست اندازی به کیسه تکال (کیسه دورال) که می تواند به طناب نخاعی یا ریشه های عصبی نیز انتقال یابد (مثلا به هنگام فتق دیسک یا هر ضایعه فراگیر)، به عنوان نتیجه یا خلاصه مطرح می گردد.
منابع:
■كوثريان،سيد حسين.نوروآناتومى (كالبدشناسى سلسله اعصاب مركزى). مؤسسه انتشارات باورداران.
■نراقى،محمد على؛حاجى حسينى، داود.ترجمه: نوروآناتومى W.C. Wongck.انتشارات جعفرى.
■میناگر،علیرضا و وثوق آزاد، ژاک. ترجمه: نوروآناتومی پایه و کاربردی پرفسور فیتزجرالد.انتشارات دانش پژوه.
emedicine.medscape
منبع تصویر:
http://www.e-radiography.net/
http://www.thewellingtonneurosurgeryunit.com/

استفاده از مطالب فقط درصورت ذکر منبع یا لینک مجاز است.

تکال ساک (Thecal sac)

2012-01-06T23:24:00.000+03:30

صفحه کیسه تکال (Thecal sac) که در سایت ویکی پدیا (Wikipedia) ایجاد کردم:
کیسه تکال که کیسه سخت شامه‌ای ^[۱] نیز خوانده می‌شود ^[۲]، غلافی است از ترکیب سخت شامه و عنکبوتیه که در طول ستون فقرات در مجرای نخاعی قرار دارد. این کیسه، غشایی محافظ بوده که طناب نخاعی و دم اسب را احاطه می‌کند. کیسه تکال به واسطه فضای اپیدورال ^[۳] از جدارهای مجرای نخاعی مجزا می‌گردد. ^[۲] تکال ساک در مجرای خاجی (ساکرال) معمولا در S2-S3 (گاهی S1) پایان می‌یابد. ^[۲]
^{تصاویر زیر:}

محتویات

[نهفتن]

۱ مسطح شدن کیسه تکال
۲ پانویس‌ها
۳ جستارهای وابسته
۴ منابع

مسطح شدن کیسه تکال

Flattening of the thecal sac

عبارت است از توصیف وضعیتی از گسترش یک دیسک فتق یافته به مجرای نخاعی ^[۴] که باعث فشار روی کیسه تکال می‌گردد. ^[۵] فشار وارده به کیسه تکال می‌تواند به طناب نخاعی یا ریشه‌های اعصاب نخاعی انتقال یابد که این ممکن است منجر به اختلال حسی یا حرکتی در نواحی خاص خود گردد. شدت علایم به میزان فشار وارده به نخاع یا ریشه‌های عصبی بستگی دارد.
تصویر ام آر آی از فقرات کمری. بیرون زدگی دیسک در سطح L4-L5 همراه با فشار روی تکال ساک:

پانویس‌ها

↑ Dural sac
↑ ^۲٫۰ ^۲٫۱ ^۲٫۲ emedicine.medscape
↑ Epidural space
↑ Spinal canal
↑ Dr W Adriaan Liebenberg

جستارهای وابسته

مننژ
دم اسب

منابع

منابع تصویر

http://www.mountnittany.org/

http://www.jkns.or.kr/

http://drugster.info/

بیماری های تنفسی (Respiratory diseases)

2012-01-02T01:44:00.000+03:30

صفحه تخصصی بیماری تنفسی (Respiratory disease) که در سایت ویکی پدیا (Wikipedia) ایجاد کردم:

بیماری تنفسی که عموما در ارتباط با بیماری ریوی است شامل گروهی از بیماری‌ها هستند که از طریق درگیر کردن بخش یا قسمت‌هایی از دستگاه تنفس باعث اختلال در عملکرد ریه‌ها می‌گردند. گاهی بیماری تنفسی در نتیجه آسیب به پرده جنب(پلورا)، حفره پلورال یا ماهیچه‌ها و اعصاب تنفسی ایجاد می‌شود. ریه‌ها مهمترین قسمت دستگاه تنفسی هستند که در عمل تبادل گازهای تنفسی جهت تامین اکسیژن بافت‌های مختلف بدن و دفع دی اکسید کربن نقش دارند. برونش‌ها، برونشیول‌ها و آلوئول‌ها از اجزای مهم هر کدام از ریه‌ها محسوب می‌شوند که در یک بیماری تنفسی ممکن است درگیر شوند. گاهی ضایعه در بافت ریه یا عروق خونی آن ایجاد می‌گردد. بیماری‌های ریوی در هر سال بسیاری از افراد جامعه را مبتلا می‌کنند که باعث کاهش سطح عملکرد فرد در فعالیت‌های روزمره می‌گردند. بیماری‌های دستگاه تنفسی در انگلستان شایع ترین عامل مراجعه به پزشکان عمومی است. ^[۱] میزان اختلال در عملکرد تنفس در یک بیماری ریوی به نوع بیماری و وسعت آسیب وارده بستگی دارد. بیماری‌های ریوی یکی از عوامل مهم مرگ و میر افراد در سراسر جهان است.

محتویات

[نهفتن]

۱ انواع بیماری ریوی
- ۱.۱ بیماری‌های انسدادی ریوی
- ۱.۲ بیماری‌های محدود کننده ریوی
  - ۱.۲.۱ بیماری‌های ارتشاحی منتشر ریوی
  - ۱.۲.۲ بیماری‌ها و اختلالات دیواره قفسه سینه
  - ۱.۲.۳ بیماری‌ها و اختلالات دستگاه عصبی-ماهیچه‌ای
- ۱.۳ بیماری‌های عروقی ریوی
- ۱.۴ بیماری‌های دیگر
۲ علایم و نشانه‌ها
۳ تشخیص
۴ عوامل خطر
۵ درمان
۶ پانویس‌ها
۷ جستارهای وابسته
۸ منابع

انواع بیماری ریوی

یک بیماری ریوی ممکن است باعث درگیری مجاری تنفسی، بافت ریه یا عروق خونی گردد. ^[۲] معمولا ترکیبی از این اختلالات در بسیاری از بیماری‌ها ی تنفسی دیده می‌شوند. به طور کلی می‌توان بیماری‌های تنفسی را به گروه‌های زیر تقسیم بندی کرد:

بیماری‌های انسدادی ریوی ^[۳]
بیماری‌های محدود کننده ریوی ^[۴]
بیماری‌های عروقی ریوی ^[۵]
بیماری‌های دیگر

بیماری‌های انسدادی ریوی

بیماری‌های انسدادی ریه در ارتباط با انسداد مجاری هوایی برونش‌ها، برونشیول‌ها، مجاری آلوئولی و آلوئول‌ها هستند. این گروه از بیماری‌ها با کاهش سرعت جریان بازدمی مشخص می‌شوند. ^[۶] در بیماری‌های انسدادی ریوی وضعیتی ایجاد می‌شود که باعث مقاومت به عبور جریان هوا می‌گردد. عواملی که ممکن است باعث مقاومت به عبور جریان هوا در یک بیماری انسدادی ریه گردند عبارتنداز: ^[۱]

التهاب مزمن
اسپاسم برونش‌ها (برونکواسپاسم)
فیبروز شدن که غیر قابل برگشت است
عدم برگشت پذیری راه‌های هوایی و آلوئول‌ها به علت آسیب

بیماری‌های انسدادی ریوی شامل موارد زیر است:

برونشیت مزمن
آمفیزم
آسم
بیماری انسدادی مزمن ریوی (COPD) که شامل بیماری‌های برونشیت مزمن، آمفیزم و بیماری مجاری هوایی کوچک است. ^[۶]
فیبروز سیستیک
برونشکتازی

از میان بیماری‌های انسدادی ریوی، بیماری‌های انسدادی مزمن ریوی (COPD) و آسم شیوع بیشتری دارند. ^[۶]

بیماری‌های محدود کننده ریوی

بیماری‌های محدود کننده ریه در ارتباط با کاهش ظرفیت ریه‌ها است که باعث کاهش حجم ریه‌ها می‌گردند. ^[۱] در شرایط فیزیولوژیکی، بیماری‌های انسدادی ریوی از طریق کاهش ظرفیت کل ریوی (TLC)، ظرفیت حیاتی (VC) یا حجم استراحت ریوی (ظرفیت باقیمانده عملکردی یا FRC ) مشخص می‌گردند. ^[۷] عواملی که در ایجاد این گروه از بیماری‌ها نقش دارند مربوط به بیماری‌های موثر بر بافت ریه، پلورا (پرده جنب)، دیواره قفسه سینه یا اختلالات دستگاه عصبی-ماهیچه‌ای است. ^[۱]
بیماری‌ها و اختلالات محدود کننده ریوی عبارتنداز:

بیماری‌های ارتشاحی منتشر ریوی ^[۸]
بیماری‌ها و اختلالات دیواره قفسه سینه
بیماری‌ها و اختلالات دستگاه عصبی-ماهیچه‌ای
پنومونی
سندرم زجر تنفسی حاد (ARDS)
فیبروز آلوئولیت

بیماری‌های ارتشاحی منتشر ریوی

بیماری‌های ارتشاحی منتشر ریه بنام بیماری‌های بینابینی ریه (ILD) نیز نامیده می‌شوند. عامل آسیب به ریه‌ها در این گروه از بیماری‌ها ممکن است از طریق سمیت مستقیم و با ایجاد پاسخ التهابی یا به واسطه واکنش‌های ایمونولوژیک ایجاد گردد. ^[۹] در یک بیماری ارتشاحی منشر ریه با ورود سلول‌های التهابی به داخل بافت بینابینی ریه، فضای دور عروقی و فضای آلوئولار همراه است که باعث ایجاد آلوئولیت یا واسکولیت می‌گردد و در صورت کامل شدن و تداوم این روند، فیبروز ریوی اتفاق می‌افتد. ^[۹] در برخی موارد عامل بیماری مشخص است ولی در بیشتر موارد ناشناخته می‌ماند و فقط پاسخ آن قابل مشاهده‌است. تشعشعات خارجی و برخی از داروها نیز ممکن است سبب بیماری ارتشاحی منتشر ریوی گردند.
بیماری‌های ارتشاحی منتشر ریه شامل موارد زیر هستند:

پنوموکونیوزها (Pneumoconioses) که گروهی از بیماری‌های ریوی ناشی از استنشاق غبارهای معدنی هستند (مانند آزبست، سیلیس و فلزاتی چون آهن و بریلیوم)
پنومونیت بیش حساسیتی (Hypersensitivity pneumonitis) یا آلوئولیت آلرژیک خارجی (اکسترینسیک)
بیماری‌های کلاژن عروقی (مانند بیماری‌های آرتریت روماتوئید، اسکلرودرمی و پلی می‌وزیت)
واسکولیت ریوی
ارتشاح ریوی همراه با ائوزینوفیلی (PIE) (مانند سندرم لوفلر، PIE در آسم و پنومونی ائوزینوفیلیک مزمن)
سارکوئیدوز
بیماری‌های خونریزی دهنده ریوی (مانند سندرم گودپاسچر)
فیبروز ایدیوپاتیک ریوی
بیماری‌های متفرقه (مانند هیستوسیتوز X ریوی و اختلالات ارتشاحی لنفوسیتیک)

بیماری‌ها و اختلالات دیواره قفسه سینه

پلورزی (التهاب پلورا یا پرده جنب)
افیوژن پلورا (تجمع مایع در حفره پلورال)
پنوموتوراکس (وجود هوا در فضای پلورا)
کایفو-اسکولیوز
مشکلات قفسه سینه به علت ضریه یا بیماری (مثلا بیماری اسپوندیلیت آنکیلوزان)

بیماری‌ها و اختلالات دستگاه عصبی-ماهیچه‌ای

میوپاتی‌ها (مانند دیستروفی ماهیچه‌ای)
نوروپاتی محیطی (مانند سندرم گیلن باره و بیماری شارکو ماری توث)
ضایعات تماس عصبی-ماهیچه‌ای (مانند میاستنی گراویس)
آسیب طناب نخاعی (همانند قطع عرضی طناب نخاعی)
بیماری‌های نورون حرکتی (همانند ALS )
ضایعه عصب فرنیک که منجر به فلج دیافراگم می‌گردد.
بیماری‌های سلول‌های شاخ قدامی نخاع (مانند پولیومیلیت)
بیماری‌های تحلیل برنده دستگاه عصبی (همانند ام اس و بیماری پارکینسون)

بیماری‌های عروقی ریوی

بیماری‌های عروقی ریوی، رگ‌های خونی ریه را درگیر می‌کنند که ممکن است از طریق التهاب، لخته خونی یا اسکار ایجاد شوند. ^[۲] این بیماری‌ها، تبادل گازهای تنفسی را مختل می‌کنند (دریافت اکسیژن و دفع دی اکسید کربن). ^[۲] بیماری‌های عروقی ریوی ممکن است باعث تغییرات قابل توجهی در عملکرد قلب گردند. ^[۶]
بیماری‌های عروقی ریه عبارتنداز:

هیپرتانسیون ریوی ^[۱۰]
آمبولی ریوی ^[۱۱]
آنوریسم شریان ریوی ^[۱۲]

بیماری‌های دیگر

سایر بیماری‌های ریوی شامل موارد زیر است:

تومورهای ریه
آبسه ریوی
سل ریوی

علایم و نشانه‌ها

علایم و نشانه‌ها در بیماران تنفسی بر اساس نوع بیماری و میزان پیشرفت آن متفاوت است. در حالت‌های مزمن، علایم اغلب به تدریج آشکار می‌گردند و به صورت پیشرونده‌ای بدتر می‌شوند و در شرایط حاد، علایم ممکن است خفیف تا شدید باشند. ^[۱۳] اگرچه هر بیماری ریوی مشخصه‌های خاص خودش را دارد، ولی علایم و نشانه‌های مشترک در بسیاری از اختلالات ریه مشاهده می‌شوند (همانند سرفه مزمن و تنگی نفس). ^[۱۳] کمبود اکسیژن با گذشت زمان ممکن است در برخی از افراد منجر به چماقی (Clubbing) گردد که این حالت عبارت است از بزرگ شدن نوک انگشتان و رشد ناهنجار ناخن. ^[۱۳] چماقی (کلابینگ)، بزرگ شدن نوک انگشتان بدون تغییرات استخوانی است. ^[۱۴]
بنابراین علایم و نشانه‌ها در بیماران تنفسی از یک بیمار به بیماری دیگر متفاوت است. گاهی علایم شدید بوده و ممکن است درصورت عدم توجه فوری پزشکی، تهدید کننده حیات باشد. به طور کلی، علائم و نشانه‌هایی که ممکن است در بیماران تنفسی مطرح باشند عبارتنداز:

الگوهای تنفسی غیر طبیعی همانند تنگی نفس، افزایش یا کاهش سرعت تنفس، اختلال تنفس در طی دم یا بازدم
سرفه که ممکن است مزمن باشد
احتمال وجود خلط که ممکن است خونی باشد
خس خس سینه
تب که ممکن است خفیف تا شدید باشد
درد شکم
درد قفسه سینه
خستگی
اختلال در تعداد ضربان قلب
احساس فشار در پشت جناغ
ارغوانی شدن لب‌ها و انگشتان دست
کبودی ناخن‌ها
کاهش اشتها
کاهش وزن
تب و لرز
اختلال در حرکت قفسه سینه
اختلال در صدای ریوی یا احتمال ایجاد صداهای اضافی
احتمال جابجایی مدیاستین

تشخیص

روش‌های مختلفی جهت تشخیص یا تعیین شدت بیماری ریوی وجود دارد که با توجه به شرایط بیمار طبق نظر پزشک معالج درخواست می‌گردد. آزمون‌های مربوط به بیماری‌های تنفسی ممکن است در ارتباط با موارد زیر باشد:

تست‌های آزمایشگاهی
آزمون عملکرد ریوی
اکسی متری غیر تهاجمی
رادیوگرافی قفسه سینه
توموگرافی کامپیوتری(CT) یا اسکن توموگرافی کامپیوتری (CTS)
اولتراسونوگرافی
برونکوسکوپی
بیوپسی
- بیوپسی باز ریه
- بیوپسی از طریق برونکوسکوپی
مدیاستینوسکوپی
توراکوسنتز و بیوپسی پلور
آسپیراسیون سوزنی از طریق دیواره قفسه سینه
ام آر آی
اسکن هسته‌ای ریه
توموگرافی با تشعشع پوزیترون (PET)

عوامل خطر

عواملی که باعث ایجاد بیماری تنفسی می‌گردند یا در تسریع روند بیماری‌های تنفسی نقش دارند ممکن است در ارتباط با موارد زیر باشند:

مصرف سیگار
آلودگی هوا
ذرات ریز غبارهای صنعتی (مانند زغال سنگ، آزبست، آهن، تالک و سیلیس)
سابقه قبلی بیماری تنفسی
رعایت نکردن اصول بهداشتی
بیماری‌های قلبی
دیابت
عوامل ژنتیکی
سن کم (مثلا در نوزادان و کودکان)
فرآیند پیری
چاقی
تغذیه نامناسب
اعتیاد به الکل
سابقه خانوادگی بیماری سل
بیماری هوچکین
خانواده‌های پرجمعیت
ایدز
در معرض مواد شیمیایی و گرد و غبار قرار گرفتن
گاهی به علت هوای سرد و مرطوب
شیمی درمانی
پرتو درمانی
مصرف برخی از داروها
تزریق خون
بستری شدن در بیمارستان به هر علتی (مثلا پس از انجام جراحی)
ضعیف بودن سیستم ایمنی بدن
گاهی به علت غواصی
ضایعات قفسه سینه
صعود به ارتفاعات بالا یا پرواز در ارتفاعات
بیماری‌های عفونی
بیماری‌های روماتیسمی (مانند آرتریت روماتوئید و اسکلرودرمی)
سکته‌های مغزی (حوادث عروقی مغز) و ضربه مغزی
آسپیراسیون ریوی
سوختگی‌ها
نارسایی‌های کلیوی و کبدی
تابش پرتوهای خارجی
ضعف ماهیچه‌های تنفسی به هر علتی (مثلا در میوپاتی‌ها و پولیومیلیت)
مسمومیت با اکسیژن

درمان

درمان بیماری‌های تنفسی بر اساس تشخیص نوع بیماری توسط پزشک معالج، حاد و مزمن بودن، شدت علایم و عوارض برجای مانده بر دستگاه تنفسی متفاوت بوده که ممکن است شامل یک یا چند روش زیر باشد:

رعایت اصول بهداشتی
ترک سیگار
دارو درمانی
کنترل عفونت‌ها
اکسیژن درمانی
فیزیوتراپی تنفسی
دوری ازعوامل خارجی تشدید کننده بیماری
دستگاه مرطوب کننده جهت رقیق کردن ترشحات ریوی
دستگاه تهویه مکانیکی
اسپری‌های استنشاقی
دستگاه نبولایزر
انجام واکسن (مثلا واکسن آنفولانزا و پنوموکوکی)
جراحی

پانویس‌ها

↑ ^۱٫۰ ^۱٫۱ ^۱٫۲ ^۱٫۳ اعتمادی، ملیحه و همکاران. فیزیوتراپی در بیماری‌های تنفسی
↑ ^۲٫۰ ^۲٫۱ ^۲٫۲ MedlinePlus/Lung disease
↑ Obstructive pulmonary diseases
↑ Restrictive lung diseases
↑ Pulmonary vascular diseases
↑ ^۶٫۰ ^۶٫۱ ^۶٫۲ ^۶٫۳ سخائی، حمیدرضا. مبانی طب سسیل
↑ Medscape-Restrictive lung disease
↑ Diffuse infiltrative lung diseases, or Interstitial lung diseases
↑ ^۹٫۰ ^۹٫۱ میرزاده، صادق و همکاران
↑ Pulmonary hypertension
↑ Pulmonary embolus
↑ Pulmonary artery aneurysm
↑ ^۱۳٫۰ ^۱۳٫۱ ^۱۳٫۲ lab tests online/Lung disease-Signs and Symptoms
↑ هوشمند ویژه، محمد

جستارهای وابسته

نارسایی تنفسی
فیبروز تنفسی
دستگاه تنفسی (دستگاه تنفس)
فیزیوتراپی تنفسی
آزبستوز
اسکن تهویه‌ای/پرفیوژنی

منابع

اعتمادی، ملیحه و همکاران. فیزیوتراپی در بیماری‌های تنفسی. انتشارات قلم علم. اردیبهشت 89. شابک 8-13-5870-600-978
سخائی، حمیدرضا. مبانی طب سسیل. بیماری‌های دستگاه تنفس. چاپ آرین. مرکز نشر اشارت
میرزاده، صادق و همکاران. مبانی طب داخلی سسیل. چاپ دوم. نشر اشتیاق
هوشمند ویژه، محمد. فرهنگ پزشکی انگلیسی-فارسی(دوجلدی). واژه نامه مصور دورلند. انتشارات کلمه

مطالب مرتبط:

فیزیوتراپی تنفسی

دستگاه تنفسی (Respiratory system)

تهویه مکانیکی (Mechanical ventilation)

2012-01-02T01:37:00.000+03:30

تهویه مکانیکی یعنی استفاده از دستگاه مکانیکی-که ونتیلاتور نامیده می شود- جهت ورود هوای حاوی اکسیژن به ریه ها و همچنین خروج دی اکسید کربن از دستگاه تنفسی. این دستگاه تبادل گازهای تنفسی را به طور خود به خود بین دستگاه تنفس و محیط خارج انجام می دهد.
دو دلیل اصلی برای استفاده از ونتیلاتورها وجود دارد:*در انجام جراحی
* زمانی كه فرد به حدی بیمار می شود كه نمی تواند بطور عادی نفس بكشد.
در بیشتر جراحی ها و بیهوشی های عمومی نیز از ونتیلاتور استفاده می شود.چون در این گونه موارد فرد در خواب كامل(بیهوشی) به سرمی برد بنابراین ذهنیتی از این دستگاه در این شرایط ندارد. در واقع ونتیلاتور تنفس بیمار را در طی عمل جراحی فراهم می كند.ولی پس از عمل و در اتاق ریكاوری بیمار می تواند تنفس عادی خود را داشته باشد.در برخی موارد شخص تنها می تواند با كمك ونتیلاتور نفس بكشد و بدون ان تنفس نرمالی ندارد.و ممكن است پس از عمل بیمار تا مدت زیادی به دستگاه نیاز داشته باشد كه این مورد در عمل های جراحی سخت مانند عمل های قلب وریه پیش می اید.

در برخی موارد كه فرد دچار التهاب ریه می شود .در صورتی كه بیماری او شدید باشد احتمال دارد كه نتواند بخودی خود نفس بكشد.ونتیلاتور در این زمان به یاری بیمار می اید.
لوله های پلاستیكی تنفسی در ونتیلاتورها می تواند از طریق دهان یا بینی بیمار وارد شود.در اغلب مواقع راهی برای دانستن این مطلب كه بیماربرای چه مدتی به ونتیلاتور نیازدارد وجود ندارد.
یك ونتیلاتور چگونه كارمیكند؟
كار ونتیلاتور وارد كردن هوا به درون ششها با استفاده از یك سری محاسبات كه میزان تركیب اندازه های مختلف فشار و اكسیژن را در هوای ورودی به شش ها تنظیم می كند.هم چنین میتوان سرعت تنفس.حجم ومقدار مواد مصرفی را تغییر داد.
پس از این كارها ماشین هوارا وارد لوله های ونتیلاتور می كند تا بوسیله ی لوله ها هوا را وارد ریه ها كند.
هر كس چه مدت میتواند از ونتیلاتور استفاده كند؟
بیمار میتواند از ونتیلاتور برای ساعت های زیادی وحتی چندین سال استفاده كند.معمولآ اگر شخص برای بیش از2هفته به ونتیلاتور نیاز داشته باشد.این امكان وجود دارد كه لوله های ونتیلاتور به گردن بیمار وصل شود.
ریسك های ونتیلاتور چه هستند؟
برخی از ریسكهای ونتیلاتور مربوط به زمانی است كه لوله های ونتیلاتور در دهان یا بینی بیمار قرار می گیرد این فرایند لوله گذاری نامیده می شود.
درطی ان دندانها ممكن است صدمه ببیندوخون ریزی وعفونت هم ممكن است پیش بیاید ولی صدمه دیدن دیگر ساختمان ها بسیار بعید است.
برخی افراد نمی توانند باور كنند كه برای تمام طول عمرشان به این دستگاه(ونتیلاتور) نیازمند هستند.وبدن انها توانایی ادامه حیات بدون وجود ونتیلاتور را ندارد.این مسئله برای بیمار و خانواده ی او بسیار سخت ودرداور است.در این گونه موارد گفتگو با پزشك معالج وتصمیم گیری در مورد نحوه ی استفاده از ونتیلاتور بسیار حائز اهمیت است.ونتیجه ی بهتری را برای بیمار به همراه خواهد داشت
ونتیلاتور یعنی چه؟

Vent= حرکت آزادانه گاز( هوا) به داخل یا خارج .
Ventilator دستگاهی است که عبور هوا به داخل ریه ها و خارج کردن آن را امکان پذیر می سازد.
فیزیولوژی
همه سلولهای زنده بدن ، اکسیژن(O2) را به مصرف رسانده و دی اکسید کربن تولید می کند. اکسیژن به سلولها منتقل شده و دی اکسید کربن حاصل از سلولها ، از طریق سیستم گردش خون منتقل می شود. اکسیژن مصرف شده خون توسط سلولها نیاز به جایگزین شدن و دی اکسید کربن تولید شده در خون نیز به خارج شدن دارد.
این عمل جایگزینی اکسیزن و خارج شدن دی اکسید کربن توسط ریه ها صورت می گیرد.اکسیژن هوای فرو برده شده به داخل ریه ها به خون منتقل شده و دی اکسید کربن از طریق سیستم گردش خون به ریه ها باز گردانده می شود تا در آنجا دفع گردد.
هوای دمیده شده به داخل ریه ها شامل 79 درصد نیتروژن، 20.96 درصد اکسیزن و 04/ 0 درصد دی اکسید کربن بوده و هوای بازدم خارج شده از ریه ها شامل 79 درصد نیتروژن ، 17 درصد اکسیژن ، و 4 درصد دی اکسید کربن است.
اساس کار یک دستگاه ونتیلاتور اکسیژن و هوا را به میزان مورد نیاز برای بدن با هم ترکیب نموده ، سپس آن را توسط تیوب های مخصوصی تحت عنوان "مدار تنفسی" به بیمار تحویل می دهد . گاز (هوا) موجود در و نتیلاتور قبل از تحویل به بیمار ، تبدیل به بخار مرطوب شده و سپس از طریق مدار تنفسی منتقل می گردد.
ونتیلاتور به منظور وارد کردن هوا به داخل ریه ها جهت انجام عمل دم ، فشار موجود در مدار تنفسی را افزایش می دهد . همچنین با کم کردن فشار ، باعث میشود هوای برگردانده شده به ریه ها یا هوای بازدم ، به بیرون از بدن (هوای بیرون) منتقل گردد .
بیمارانی که به ونتیلاتور نیاز دارند:
به طور کلی هر بیماری که سیستم تنفسی وی نتواند پاسخگوی نیازهای تنفسی اش باشد ، نیازمند سیستم کمک تنفسی است و عمد تاً به بیماریهای قلبی_ریوی برمی گردد.این دستگاه را معولاً در بخش های ICU, CCU, NIC و البته اورژانس می یا بید.
پارامترهای مهم
مدهای ونتیلاتور:
IPPV: دراین مد، ونتیلاتور طوری تنظیم شده است که حجم گاز تعیین شده را در سرعت مشخصی تحویل دهد صرف نظر از اینکه وضعیت بیمار چطور است. این تهویه حجمی است. وقتی که حجم تعیین شده تحویل داده شد، بازدم برای خارج شدن هوا شروع می شود. از آنجائیکه سازندگان و مدل‌های متفاوت ونتیلاتور وجود دارد،IPPV به عنوان CMV یا VC نیز شناخته می‌شود.

SIMV: این مد بیش از آنکه تمام سیکل تنفس را کنترل کند، برای کمک کردن به بیمار در نفس کشیدن استفاده می‌شود. از چندین جهتSIMV مثل IPPV است. حجم و تعداد تنفس، از قبل تعیین شده است ولی بیمار در بین این تنفس‌ها می‌تواند بدون کمک و مانعی تنفس کند. به هر حال قبل از آنکه دستگاه، تنفس تعیین شده را تحویل دهد یک پنجره زمانی وجود دارد .مریض بایستی در این زمان خاص تنفس کند. ونتیلاتور خود را با بیمار تنظیم می‌کند و دم از قبل تعیین شده با تنفس بیمار تنظیم شده و همراه با تنفس بیمار به مریض داده می‌شود.

PCV : در این مد، از قبل فشار بر روی دستگاه مشخص است. پس گاز به ریه‌های بیمار تحویل داده می‌شود تا وقتی که فشار به مقدار خواسته شده برسد. بنابراین حجم جاری به مقدار ظرفیت ریه‌ها و زمان رسیدن فشار به مقدار لازم بستگی دارد.

PSV : این مد نه تنها می‌تواند خود یک مد تهویه‌ای باشد، بلکه آن را می‌توان با دیگر مدها مانند SIMV نیز بکار برد. در این مد هیچ حجم و تعداد تعیین شده‌ای از قبل وجود ندارد. در عوض یک سطح فشار برای تحویل گاز تعیین می‌شود. برای سادگی یک اختلاف تدریجی فشار بین بیمار و ونتیلاتور وجود دارد. بیمار یک فشار منفی را در ریه‌های خود بوجود می‌آورد مثل آنچه در تنفس طبیعی اتفاق می‌افتد، در نتیجه اختلاف فشار بوجود می‌آید. بنابراین تنفس راحت‌تر، حجم جاری بیشتر و صرف انرژی توسط بیمار کمتر خواهد بود.

Assist Mode : همه بیماران تلاش تنفسی‌شان تضعیف نشده و بعضی وقتها شاید بهتر باشد که آن تلاش تنفسی نیز حمایت شود. مد کمکی یکی از این ضمیمه‌ها است. وقتی که بیمار شروع به نفس کشیدن می‌کند، تنفس دستگاه نیز در همان زمان تحویل داده می‌شود. فشار منفی ایجاد شده توسط بیمار ممکن است برابر یا بیشتر از آنچه باشد که بر روی دستگاه شده است. این برای تنفس‌های اتفاقی بیمار مفید است. به هر حال حجم تحویلی برای تنفس اجباری، همان حجم ست شده است.

PEEP : پس از بازدم فشار درون ریه‌ها افت پیدا می‌کند که ممکن است کلاپس آلوئول‌ها اتفاق بیافتد. برطرف کردن این کلاپس می‌تواند سخت باشد و باعث کاهش اکسیژناسیون و افزایش ورود خون بدون اکسیژن به سیستم شریانی می‌شود. برای تصحیح آن، یک سطح فشار تعیین می‌شود. این باعث می‌شود که همیشه ریه‌ها یک فشار مثبت در سطح تعیین شده یا بیشتر را داشته باشند. این آلوئول‌ها را باز نگه می‌دارد و اکسیژناسیون کافی خون را تأمین می‌کند. بالاخره ظرفیت ریه‌ها را بالا می‌برد و ممکن است انرژی مورد نیاز برای تنفس خودبخودی یا تنفس کمکی را کاهش دهد.

CPAP : از همه نظر، CPAP مانند PEEP است. وقتی که PEEP بدون دیگر مدهای ونتیلاتور بکار می‌رود،CPAP نامیده می‌شود. در اینجا فشار ریه مانند PEEP، همیشه در سطخ تعیین شده قرار دارد ولی بیمار تمام دیگر عملکردهای تنفسی را انجام می‌دهد. در حال حاضر تجربه نشان داده است که با آمدن ژنراتورهای کوچک جریان هوا و مدارها،CPAP را می‌توان در خارج از محیط‌های مراقبت بحرانی نیز بکار برد. این می‌تواند بوسیله ماسک‌های محکم مناسب بطور غیر تهاجمی انجام شود. این ممکن است لوله گذاری و تهویه کامل مکانیکی را غیر ضروری سازد و از پذیرش به بخش مراقبت‌های ویژه خودداری شود.
ایرادهای معمول و روش های نگهداری
معمولاً لوله های هوا و اتصالات دچار ایراد می شوند . لوله های آسیب دیده و پوسیده باید سریعاً تعویض شود .مرطوب سازا و نبولایزرها احتمال مسدود شدگی دارد که تمیز کردن مداوم آنها توصیه میشود . در صورتی که مایع ( خون، ادرار، سالین، بتادین، آب، و ... ) وارد دستگاه شود لازم است دستگاه سریعاً باز و قسمت های آسیب دیده (سوییچ ها، رله ها، موتورها یا فیلترهای هوا ) تعویض گردد. چک کردن ماهانه جریان نشت الکتریکی و کالیبراسیون هر 6 ماه یک بار الزامی است .
فیلترهای هوایی لوله بیمار باید مرتباً تمیز یا تعویض شود . لامپ ها، سویچ ها، وسایل فعال کننده ، موتورها و هیترها، وسایل الکتریکی است که به صورت متناوب نیاز به بررسی و تعویض دارد .

منابع :
- محسن سبزی نژاد
-انجمن بیوالکتریک ایران

مطالب مرتبط:

فیزیوتراپی تنفسی

دستگاه تنفسی (Respiratory system)

آریتمی (Arrhythmia)

2011-12-18T08:33:00.000+03:30

آریتمی ها ضربان های غیر طبیعی هستند، که موجب می شوند قلب خیلی سریع (تاکی کارد) یا خیلی آهسته ( برادی کارد ) بزند یا ریتم نامنظم داشته باشد و پمپاژ غیر مؤثر ایجاد کند. آریتمی ها خیلی شایع هستند و میلیونها نفر را در جهان درگیر می کنند. فیبریلاسیون دهلیزی شایعترین شکل آریتمی است . فیبریلاسیون دهلیزی شایعترین ریتم غیر طبیعی در افراد مسن می باشد.
آریتمی ها در اثر اختلال سیستم هدایت الکتریکی طبیعی قلب و بیماریهای قلبی ایجاد می شوند. بطور طبیعی، چهار حفره قلب ( دو دهلیز دو بطن ) به صورت کاملاً اختصاصی و هماهنگ منقبض می شوند :
▪ سیگنالی که به قلب می رسد تا بصورت هماهنگ منقبض شود یک ایمپالس الکتریکی است که از گره سینوسی – دهلیزی شروع می شود که در واقع باتری طبیعی بدن می باشد.
▪ سیگنال، گره سینوس – دهلیزی را ترک کرده و در طول دو دهلیز حرکت می کند و آنها را تحریک می کند تا منقبض شوند. سپس، سیگنال در طول گره دیگری ( گره دهلیزی بطنی) حرکت می کند و در نهایت از بطنها گذشته آنها را تحریک می کند تا بصورت هماهنگ منقبض شوند.
اختلال در هر جای این سیستم هدایتی می تواند روی دهد و آریتمی های مختلفی ایجاد می کند. اختلال در عضله قلب نیز می تواند وجود داشته باشد که باعث می شود تا به سیگنال بصورت متفاوتی پاسخ دهد یا موجب انقباض بطنها بصورت غیر وابسته و خود مختار شود.
تحت بعضی شرایط تقریباً تمام بافت قلبی قادر به ایجاد ضربان قلب هستند و می توانند به عنوان باتری عمل کنند.
آریتمی زمانی روی می دهد که :
▪ باتری طبیعی قلب ریتم و ضربان غیرطبیعی تولید کند.
▪ مسیر هدایتی طبیعی قطع شده باشد.
▪ قسمت دیگری از قلب بعنوان باتری عمل کند.
▪ بیماری در ماهیچه قلب اجازه می دهد تا الکتریسته در چرخه ای حرکت کند که یک ضربان ریتم سریع و اغلب خطرناکی را تولید نماید.
انواع آریتمی ها
دو نوع آریتمی بزرگ، یکی تاکی کاردی ها ( ضربان قلب خیلی سریع است – بیش از ۱۰۰ بار در دقیقه) و دیگری برادی کاردی (ضربان قلب خیلی آهسته است – کمتر از ۶۰ بار در دقیقه) هستند.
آریتمی ها می توانند تهدید کننده حیات باشند، البته درصورتیکه کاهش شدیدی در عملکرد پمپاژی قلب ایجاد نمایند. وقتی عملکردی پمپاژی قلب به مدت بیش از چند ثانیه به شدت کاهش یافت. گردش خون ضرورتاً قطع می شود و آسیب به ارگانها (مثل مغز )در عرض چند دقیقه بوجود می آید. آریتمهای خطرناک عبارتند از تاکی کاردی بطنی و فیبریلاسون بطنی، آریتمی ها با توجه به اینکه در چه جائی از قلب روی داده اند ( دهلیز یا بطن ) و نیز آنچه به سر ضربان قلب می آورند شناخته می شوند.
آریتمی هایی که در دهلیز شروع می شوند را آریتمی دهلیزی یا فوق بطنی می نامند، آریتمی های بطنی در بطن ها شروع می شوند. بطور کلی آریتمی های بطنی که در اثر بیماری قلبی بوجود می آیند خیلی جدی هستند.
آریتمی هایی که در دهلیز شروع می شوند:
▪ فیبریلاسیون دهلیزی : در فیبریلاسیون یا فلاتر دهلیزی، فعالیت الکتریکی قلب ناهماهنگ است، بطوریکه الکتریسته در حفرات بالایی بصورت نامنظم جریان دارد و موجب می شود که دهلیزها بلرزند ( مانند کیسه پر از کرم ) و انقباض غیر مؤثر داشته باشند یا اصلاً منقبض نشوند. فیبریلاسیون دهلیزی در میان بیمارانی که بیماری دریچه ای قلب دارند و به جراحی برای ترمیم یا جایگزینی دریچه میترال نیازمندند شایع است.
انواع مختلف درمان برای فیبریلاسیون دهلیزی وجود دارد که عبارتند از برداشتن بافت غیرطبیعی قلب بوسیله کاتتر و نه جراحی ، دارو درمانی و در بعضی موارد جراحی.
▪ فلاتر دهلیزی : سیگنالهایی که سریعاً خارج می شوند باعث می گردند که عضلات دهلیز به سرعت منقبض شوند و اغلب ضربان قلب را بصورت خیلی سریع و ثابت تولید می کند. این ریتم ناشی از حلقه الکتریسته ای است که در حفرات فوقانی قلب تشکیلمی شود و معمولاً ضربان قلب تشکیل می شود و اغلب بوسیله قطع این حلقه قابل درمان است.
▪ تاکی کاردی دهلیز چند ناحیه ای ( MAT ) : در این تاکی کاردی چندین ناحیه در دهلیز ایمپالس الکتریکی ( تکانه الکتریکی ) تولید می کنند و بیشتر این ایمپالسها به سمت بطنها هدایت می شوند و ضربان قلب تندی ایجاد می کنند از ۱۰۰ تا ۲۵۰ بار در دقیقه است. این ضربان خیلی سریع کار قلب را بشدت افزایش می دهد.
ضربان خیلی سریع همچنین می تواند زمانیکه قلب لازم دارد تا از خون پر شود را کاهش دهد که جریان خون را به مغز و بدن کم می کند.MAT در افراد ۵۰ ساله به بالا خیلی شایع است و اغلب در افرادی که در ICU بستری هستند دیده می شود.
▪ انقباضات نارس فوق بطنی یا انقباضات نارس دهلیزی ( PAC ) : ضربانهای نارس یا اضافه، بیشتر ریتم های قلبی نامنظم ایجاد می کنند. آنها که در حفرات فوقانی شروع می شوند انقباضات پارس دهلیزی (PAC) نامیده می شوند. اینها شایع بوده و خوش خیم هستند. معمولاً علت خاصی ندارند و درمانی لازم نیست . این ضربان نارس ممکن است در نهایت از بین بروند.
▪ سندرم سینوس بیمار : گروه سینوسی سیگنالهایش را به خوبی رها نمی کند طوریکه ضربان قلب کاهش می یابد. گاهی اوقات ضربان بین برادی کاردی و تاکی کاردی متغییر است. این نوع ریتم قلب در افراد مسن در اثر تغییرات دژنراتیو در مسیر هدایتی قلب دیده می شود.
▪ آریتمی سینوسی : تغییرات سیکلیک (دوره ای) در ضربان قلب در هنگام تنفس، (دم و بازدم) آریتمی سینوسی نامیده می شود. در کودکان شایع است و اغلب در بزرگسالان سالم و طبیعی دیده می شود.
▪ تاکی کاردی سینوسی : گره سینوسی سیگنالهای الکتریکی را سریعتر از معمول می فرستد و سرعت ضربان قلب راافزایش می دهد. این یک واکنش طبیعی در هنگام ورزش است.
▪ تاکی کاردی فوق بطنی ( PSVT ) : افراد ریتم قلبی سریعی را از قسمت بالائی قلب خود دارند. در این وضعیت دوره های تکراری ضربان سریع قلب شروع شده و ناگهانی تمام می شود.
▪ سندرم وُِلف – پارکینسون – وایت: این سندرم شامل اپیزودهایی از ضربان قلب سریع (تاکی کاردی) است که بوسیله مسیرهای الکتریکی غیرطبیعی در قلب بوجود می آید. در افرادی که دچار سندرم وُِلف – پارکینسون – وایت هستند یک مسیر فرعی هدایتی دهلیزی – بطنی وجود دارد . که این مسیر تأخیر هدایتی طبیعی در گره دهلیزی بطنی را دور می زند و ممکن است نوعی تاکی کاردی فوق بطنی ایجاد کند. این سندرم تقریباً از هر ۰۰۰/۱۰۰ نفر ۴ نفر را درگیر می کند و یکی از شایعترین علل اختلال ریتم سریع قلبی در شیرخوران و کودکان است.
آریتمی های ناشی از بطن ها
▪ انقباضات نارس بطنی (PVC) : یک سیگنال الکتریکی از بطنها موجب ایجاد یک ضربان قلب زودرس می شود که معمولاً نادیده انگاشته می شود این ضربانها معمولاً در افراد بزرگسال سالم و طبیعی دیده می شود.
▪ فیبریلاسیون بطنی : زمانی که سیگنالهای الکتریکی در بطنها خیلی سریع و بدون کنترل آزاد می شوند.
فیبریلاسیون بطنی روی می دهد که باعث می شود حفرات تحتانی بلرزند لذا قلب نمی تواند خون را پمپ کند. اگر شخص فوراً تحت درمان قرار نگیرد و یک ریتم طبیعی سریعاً بوجود نیاید فرد دچار آسیب مغزی و قلبی شده و می میرد.
▪ تاکی کاردی بطنی : یک ضربان قلب سریع است که از بطنها (حفرات پائینی قلب) منشاء می گیرد، وقتی این ضربان روی می دهد معمولاً کشنده است . حدود ۰۰۰/۴۰۰ نفر در سال در اثر آن می میرند. درمان انتخابی برای این اختلال شوک قلبی و یا داروهای ویژه ای است تا تعداد شوکهای مورد نیاز را کم کنیم.
علل و علائم
افرادی که سابقه بیماری شریان کروناری، اختلالات دریچه ای ، یا سایر وضعیتهای غیرطبیعی قلبی دارند که دچار سطح غیرطبیعی مواد بیوشیمیائی خون هستند، در احتمال بالاتری برای ایجاد آریتمی ناشی از آنها قرار دارند.
آریتمی ها همچنین می توانند در اثر بعضی مواد و داروها بوجود آیند. این مواد عبارتند از :
▪ داروهای ضد آریتمی
▪ مسدود کننده ها گیرنده های بتا
▪ داروهای ضد جنون
▪ داروهای تقلیدکننده سمپاتیک
▪ کافئین
▪ آمفتامین ها
▪ کوکائین ها
● بعضی علائم شایع عبارتند از :
▪ احساس کردن ضربان قلب ( طپش قلب )
▪ غش کردن
▪ احساس سبکی سر، سرگیجه
▪ درد قفسه صدری
▪ تنگی تنفس
▪ ضعف و بی حالی
▪ تغییرات در ضربان ، ریتم یا الگوی نبض
درمان آریتمی
در مرکز قلب ” مری لند “، درمانهای متنوعی برای آریتمی ها داریم. درمانی که ارائه می شود به نوع آریتمی بستگی دارد و شامل داروها، درمانهای غیر جراحی و جراحی مثل روش MAZE طراحی شده جهت فیبریلاسیون دهلیزی می باشد .
بعضی آریتمی های خفیف به درمان نیازی ندارند. سایر آریتمی ها بوسیله دارو قابل درمانند. اگر بیماری دیگری موجب آریتمی شده درمان شامل مراقبت از آن بیماری است. در موارد جدی تر درمانهای دیگری موجود است. ما همچنین با تحقیقاتی که متدهای درمانی جدید را امتحان می کنند در ارتباط هستیم .
درمانهای مداخله ای غیر جراحی
▪ داروها : از انواع داروها را استفاده می شود که شامل دسته داروهائی است که اختلالات ضربان در ریتم قلب را کنترل میکنند.
▪ Ablation : در این، پروسه از انرژی برای از بین بردن ناحیه غیرطبیعی سیستم الکتریکی قلب که مشکل ایجاد کرده است استفاده می شود. بافت غیر طبیعی از نظر الکتریکی معمولاً از طریق مطالعات الکتروفیزیولوژی پیدا می شود که روشی است که در آن از یک کاتتر و یک وسیله برای نقشه برداری مسیر الکتریکی قلب استفاده میشود .
پس از اینکه با دارو شما را آرام کردند کاتتری از طریق ورید وارد بدن شما می شود و به سمت قلب هدایت می گردد. با استفاده از امواج رادیوئی با فراکانس بالا پزشکان می توانند مسیری که آریتمی ایجاد میکند را تخریب کنند. هرگاه که آن را شناسائی کردیم کاتتر مخصوصی را نزدیک بافت غیرطبیعی کرده و انرژی را از طریق آن می فرستیم و فقط بافت غیرطبیعی را از بین می بریم بصورتیکه دیگر هیچ فعالیت الکتریکی نداشته باشد .
▪ جای گذاری کردن یک باطری دائمی یا شوک قلبی درونی : یک باطری دائمی درون بدن فرد جای گزاری می شود تا ضربان قلب مطمئنی را در زمانیکه ضربان طبیعی قلب پائین است،ایجاد نماید. یک شوک قلبی در بدن افرادی جای گذاری می شود که آریتمیهای بطنی تهدید کننده حیات دارند.
▪ اطلاعات بیشتر در مورد شوک و باطری : پروسه جای گذاری باطری ها یا شوک ها خیلی مشابه است و حدود دو تا سه ساعت طول می کشد در ابتدا برش کوچکی در قفسه سینه زیر استخوان ترقوه ایجاد می شود تا به یکی از وریدهای بزرگ نیمه های قدامی بدن دست بیابند. سپس یک یا چند سیم به سمت قلب هدایت می شوند وقتی که در مکان مناسب قلب قرار گرفتند به یک ژنراتور متصل می شوند و جیبی زیر پوست ساخته می شود و ژنراتور در آن قرار داده می شود .
برای هر دو پرسه بیمار در تمام شب در بیمارستان نگه داشته می شود و روز بعدی می تواند به خانه برگرد بیمار در طول یک ماه می تواند فعالیت بدون محدودیتی را شروع کند.
منبع: سایت پاراسات

فیزیوتراپی ریه یا فیزیوتراپی قفسه سینه (Chest physiotherapy)

2011-12-18T08:20:00.001+03:30

صفحه فیزیوتراپی تنفسی (فیزیوتراپی قفسه سینه) که در سایت ویکی پدیا (Wikipedia) ایجاد کردم:
فیزیوتراپی قفسه سینه یا فیزیوتراپی تنفسی عبارت است از مجموعه روش‌هایی که جهت کمک به پاکسازی راه‌های هوایی و افزایش عملکرد دستگاه تنفس در ارتباط با یک بیماری تنفسی انجام می‌گیرد. گاهی این روش درمانی ممکن است با هدف تصحیح یا پیشگیری از اختلالات وضعیتی (پوسچرال) در یک بیماری که فاقد مشکل تنفسی است نیز صورت گیرد (مثلا در موارد اسکولیوز و مراحل پیشرفت بیماری پارکینسون).

انجام فیزیوتراپی تنفسی معمولا بلافاصله باعث افزایش حجم خلط تخلیه شده در بیماران دارای مشکل ریوی می‌گردد، ولی با این حال دلیلی مبنی بر اینکه فیزیوتراپی قادر به ایجاد اثری بر روند طبیعی بیماری داشته باشد، وجود ندارد. ^[۱]

محتویات

[نهفتن]

۱ اهداف
۲ روش‌ها و تکنیک‌ها
۳ محیط‌های درمانی
۴ احتیاطات
۵ جستارهای وابسته
۶ پانویس‌ها
۷ منابع

اهداف

اهداف فیزیوتراپی تنفسی عبارتنداز:

بهبود تهویه
افزایش عملکرد ماهیچه‌های تنفسی
بهبود استقامت فعالیت‌های عمومی
جلوگیری از تجمع ترشحات ریوی
بهبود سرفه
افزایش تحرک قفسه سینه
تصحیح الگوی تنفس
پیشگیری از آتلکتازی
اصلاح یا پیشگیری از تغییر شکل‌های وضعیتی

روش‌ها و تکنیک‌ها

فیزیوتراپی تنفسی دارای اصول و روش‌های خاصی است و با توجه به شرایط بیمار به کار می‌رود که شامل یک یا ترکیبی از موارد زیر است:

تکنیک‌های دستی شامل:
- پرکاشن (Percussion)
- ویبریشن (Vibration)
- شیکینگ (Shaking)
تکنیک‌های تخلیه وضعیتی ^[۲]
گرفتن سرفه و آموزش آن
تمرینات تنفسی ^[۳]
انجام ساکشن ^[۴]

محیط‌های درمانی

فیزیوتراپی قفسه سینه در محیط‌های مختلفی انجام می‌گیرد که می‌توان به موارد زیر اشاره کرد: ^[۵]

بخش مراقبت‌های ویژه
بخش مراقبت‌های پس از جراحی
مراکز بیماران ریوی سرپایی
مراکز توانبخشی مراقبت‌های طولانی
محیط منزل

احتیاطات

تجویز فیزیوتراپی یا عدم انجام آن باید طبق نظر پزشک معالج صورت گیرد. گاهی فیزیوتراپی قفسه سینه نباید انجام شود (مثلا در مرحله استراحت سل ریوی) و در مواردی چون آبسه ریوی ممکن است با احتیاطات خاصی انجام شود. ^[۵] به عنوان مثال، دم عمیق در آبسه ریوی به علت افزایش فشار منفی توصیه نمی‌گردد، چون احتمال انتقال چرک به بافت ریوی سالم وجود دارد. ^[۵]

پانویس‌ها

↑ سخائی، حمیدرضا. مبانی طب سسیل
↑ Postural drainage
↑ Breathing exercises
↑ Suctioning
↑ ^۵٫۰ ^۵٫۱ ^۵٫۲ اعتمادی، ملیحه و همکاران. فیزیوتراپی در بیماری‌های تنفسی

منابع

اعتمادی، ملیحه و همکاران. فیزیوتراپی در بیماری‌های تنفسی. انتشارات قلم علم. اردیبهشت 89. شابک 8-13-5870-600-978
سخائی، حمیدرضا. مبانی طب سسیل. بیماری‌های دستگاه تنفس. چاپ آرین. مرکز نشر اشارت

مطالب مرتبط
دستگاه تنفسی
فیزیوتراپی

ناحيه حركتى تكميلى (Supplementary Motor Area)

2011-12-08T03:16:00.002+03:30

ناحيه حركتى تكميلى (SMA) یا مکمل در طرف داخلى نيمكره هاى مخ در ناحيه 6 برودمن قرار گرفته است. این ناحیه در کنترل پوسچر و تنظیم حرکات مربوط به عضلات پروگزیمال نقش دارد. تحريك الكتريكى در اين ناحيه برخلاف ناحيه حركتى اوليه موجب انقباض عضلانى در دو طرف بدن می شود. ضايعات يك طرفه منجر به اختلال شديد فعاليت حركتى خود به خودى (غيرارادى) و عمدتا در طرف مقابل، اختلال در سهولت تكلم و هماهنگى دستها می شود. برداشتن ناحیه حرکتی مکمل بر روی حرکات دیستال تاثیر ندارد. ضايعات دو طرفه موجب آكينزى و موتيسم (از دست دادن تكلم) طويل المدت می گردند.

نواحی حرکتی قشر مغز در تصویر زیر:

پيشنهاد ارتباط اثرات ضايعات ناحيه پيش حركتى و ناحيه حركتى تكميلى(SMA) (به غير از اثرات روى تكلم) با بيمارى پاركينسون آشكار و واضح است. اين دو ناحيه اطلاعات ورودى فراوانى را از عقده هاى قاعده اى و از طريق هسته قدامى شكمى (V.A.N) تالاموس دريافت می كنند. هر چند نحوه عملكرد اين هسته روى اين مناطق در جريان بيمارى پاركينسون و حتى در افراد سالم مشخص نيست، اما به نظر می رسد كه احتمالاً اختلال و آشفتگى پيامهاى ورودى از آن در اختلال حفظ و تثبيت وضعيت بدن در بيمارى پاركينسون و نيز در مشكلات آنها جهت آغاز حركات ارادى دخالت دارد.
منبع:
از کتاب ساختار و عملکرد سیستم عصبی-عضلانی به ترجمه و تدوین نویسنده وبلاگ(فیزیوتراپیست ابراهیم برزکار).چاپ فجر.بهار ۱۳۸۵(چاپ اول)
مطالب مرتبط:
نواحی حرکتی قشر مغز
کنترل حرکتی
دستگاه حرکتی

ناحيه پيش حركتى (Premotor Area)

2011-12-08T03:01:00.002+03:30

ناحيه پیش حرکتی در قدام ناحيه حركتى اوليه (Primary motor area) قرار گرفته و معادل ناحيه 6 برودمن است به جزء اينكه سلولهاى درشت Betz در آن وجود ندارد. رشته هاى وابران از آن به قشر حركتى اوليه و ساير قسمت هاى ساختمان هاى زير قشرى می روند. فيبرهاى ناحيه پيش حركتى عمدتا مربوط به كنترل حركات مهارتى هستند، يعنى اين فيبرها ناحيه حركتى اوليه را كنترل می كنند.

نواحی حرکتی قشر مغز در تصویر زیر:

ضايعات يك طرفه قشر پره موتور (كه توسط CT اسكن نشان داده می شوند) منجر به ضعف عضلات شانه و هيپ طرف مقابل می گردند. در شانه، ضعف درعضلاتى كه به طور طبيعى جهت بالا آوردن بازو در ضمن فعاليت هاى روتين به كار می روند، ايجاد می گردد. خود دست اختلالى پيدا نمی كند. اندامها اسپاستيك نيستند، هر چند كه تون عضلانى اندكى افزايش يافته است. اختلال در حفظ وضعيت بدن، به دنبال ضايعات دو طرفه، ايجاد می گردد. اختلال مذكور با ناتوانى و عدم ثبات راه رفتن و ايستادن نشان داده می شود.

منبع:
از کتاب ساختار و عملکرد سیستم عصبی-عضلانی به ترجمه و تدوین نویسنده وبلاگ(فیزیوتراپیست ابراهیم برزکار).چاپ فجر.بهار ۱۳۸۵(چاپ اول)
مطالب مرتبط:
نواحی حرکتی قشر مغز

کنترل حرکتی
دستگاه حرکتی

ناحيه حركتى اوليه (Primary Motor Area)

2011-12-06T12:50:00.003+03:30

ناحیه حرکتی اولیه معادل ناحيه 4 برودمن است. اين ناحيه از لحاظ هيستولوژيك توسط سلولهاى هرمى غول پيكر بتز (Betz) مشخص می شود. فيبرهاى وابران اين ناحيه وارد مسيرهاى حركتى می شوند.

نواحی حرکتی قشر مغز در تصویر زیر:

تحريك قشر حركتى اوليه عمدتا موجب انقباض عضلات اسكلتى طرف مقابل می شود. ارتباط نقطه به نقطه بين مناطق بدن و قشر اوليه اى كه آن را كنترل می كند وجود دارد كه به آن سازمان بندى Somatotopic می گويند. شكل بدن روى قشر حركتى اوليه به صورت انسان وارونه اى كه همونكولوس حركتى ناميده می شود،می باشد كه در آن سر در بالاى شيار سيلويوس و ناحيه ران و كفل در جلوى شيار رولاندو تصوير می شود.
قطع ناحيه بسيار كوچكى از قشر حركتى اوليه يعنى ناحيه اى كه محتوى سلولهاى هرمى غول پيكر Betz است در ميمون موجب درجات متغيرى از فلج در عضلات مربوطه می شود. هر گاه هسته كوديت و ناحيه حركتى ارتباطى مجاور سالم باشند حركات وضعى و تثبيتى اندامها كماكان قابل انجام است اما كنترل ارادى حركات ظريف قسمت هاى انتهايى اندامها به ويژه دستها و انگشتان دست از بين می رود.البته اين بدان معنى نيست كه عضلات نمی توانند منقبض شوند بلكه توانايى حيوان براى كنترل حركات ظريف از بين می رود.
از روى اين اطلاعات می توان چنين نتيجه گيرى كرد كه ناحيه هرمى براى ايجاد حركات ارادی كنترل شده ظريف به ويژه دستها و انگشتان دست ضرورى است.

منبع:
از کتاب ساختار و عملکرد سیستم عصبی-عضلانی به ترجمه و تدوین نویسنده وبلاگ(فیزیوتراپیست ابراهیم برزکار).چاپ فجر.بهار ۱۳۸۵(چاپ اول)
مطالب مرتبط:
نواحی حرکتی قشر مغز
کنترل حرکتی
دستگاه حرکتی

مرگ مغزی (Brain death)

2011-11-19T20:37:00.005+03:30

مرگ مغزی یعنی ازبین رفتن دائمی همه فعالیت های اساسی مغز یا عدم برگشت پذیری بیمار به ادامه حیات که فقط دارای عملکرد قلب، ریه ها و دیگر احشاء ازطریق دستگاه مصنوعی است. تشخیص مرگ مغزی از این نظر اهمیت دارد که ممکن است اعضای بدن او جهت پیوند به بیماران نیازمند استفاده گردد.

معیارهای مرگ مغزی عبارتنداز:
*ازبین رفتن تمامی فعالیت های قشر مغز. عدم وجود موج مغزی در نوار مغز (EEG) و وجود خط ایزوالکتریک(صاف)
*عدم وجود عملکرد ساقه مغزی (وجود نداشتن واکنش های مردمک و قرنیه و همچنین عدم واکنش های تنفسی)
*عدم برگشت پذیری بیمار (کما یا اغمایی که برگشت ناپذیر باشد)
مواردی که ممکن است تابلوی بالینی مشابه مرگ مغزی داشته باشند، درحالیکه امکان بهبودی وجود دارد شامل:
*مسمومیت با داروهای سداتیو (آرام بخش)
*شوک
*هیپوترمی (کاهش دمای بدن)
*بلوک عصبی-عضلانی

مدت زمانی که باید در موارد مرگ مغزی درنظر داشت:
*شش ساعت با یک نوار مغزی ایزوالکتریک تاییدکننده
*دوازده ساعت بدون یک نوار مغزی ایزوالکتریک تاییدکننده
*بیست و چهار ساعت در ضایعه آنوکسیک مغز بدون یک نوار مغزی ایزوالکتریک تاییدکننده

منابع:
*سلطان‏زاده،اكبر.بيماريهاى مغز و اعصاب و عضلات. انتشارات جعفرى.شابک:1-03-6088-964
*بندرچی چمخاله،بیژن، فرجی،فردین.ترجمه نورولوژی بالینی دیوید ای گرینبرگ و مایکل جی.امینف.چاپ سوره.چاپ دوم
*هوشمند ویژه، محمد. فرهنگ پزشکی انگلیسی-فارسی(دوجلدی). واژه ‌نامه مصور دورلند. انتشارات کلمه
*قاضى جهانى، بهرام. ترجمه مبانى طب سسيل، بيماريهاى مغز و اعصاب. مرکز نشر اشارت

*استفاده از مطالب فقط درصورت ذکر منبع وبلاگ یا لینک آن مجاز است.

مطالب مرتبط
حالت نباتی پایدار (Persistent vegetative state)
سندرم قفل شدگی (Locked-in syndrome)
کما (Coma)

حالت نباتی پایدار (Persistent vegetative state) یا زندگی نباتی

2011-10-29T23:47:00.005+03:30

صفحه حالت نباتی پایدار یا زندگی نباتی که در سایت ویکی پدیا (Wikipedia) ایجاد کردم:

حالت نباتی پایدار (به انگلیسی: Persistent vegetative state) وضعیتی است که به علت ضایعه مغزی شدید در برخی از بیمارانی که به اغما رفته‌اند، رخ می‌دهد به نحوی که بیمار در این حالت بیدار می‌گردد ولی هوشیاری و آگاهی خود را مجددا به دست نمی‌آورد. [۱] این حالت، آلفا-کما [۲] نیز نامیده می‌شود. [۳] درصورت مراقبت صحیح از این بیماران، احتمال زنده ماندن برای چندین سال وجود دارد. [۱]
محتویات
■۱ علل و علایم
■۲ پانویس‌ها
■۳ جستارهای وابسته
■۴ منابع
علل و علایم
حالت نباتی پایدار معمولا به علت آسیب‌های شدید مغزی همانند هیپوکسی، ضربه مغزی و ضایعات ساختمانی مغز ایجاد می‌گردد. [۳] بیماران دارای چرخه‌های خواب و بیداری، کنترل نسبتا طبیعی درجه حرات، تنفس، دفع، تنظیم جریان خون و بلع هستند، ولی فاقد واکنش‌های شناختی بوده و پاسخ‌های رفتاری آنها به صورت رفلکس‌های حرکتی ابتدایی یا الگوهای احساسی غریزی است. [۴] بنابراین در وضعیت نباتی پایدار، آگاهی و شناخت نسبت به خود و محیط اطراف وجود ندارد و بیماران فاقد تکلم هستند.
نوار مغزی (الکتروانسفالوگرافی) از بیماران، حاکی از امواج آلفا با فرکانس 8 الی 12 بار در ثانیه به جای امواج آهسته‌است. [۳]
پانویس‌ها
1.↑ ۱٫۰ ۱٫۱ بندرچی چمخاله، بیژن، فرجی، فردین
2.↑ Alpha-coma
3.↑ ۳٫۰ ۳٫۱ ۳٫۲ سلطان‏زاده، اكبر
4.↑ قاضى جهانى، بهرام
منابع
■قاضی جهانی، بهرام. ترجمه مبانی طب سسیل، بیماریهای مغز و اعصاب. مرکز نشر اشارت
■سلطان‏زاده، اکبر. بیماریهای مغز و اعصاب و عضلات. انتشارات جعفری. شابک ۱-۰۳-۶۰۸۸-۹۶۴
■بندرچی چمخاله، بیژن، فرجی، فردین. ترجمه نورولوژی بالینی دیوید ای گرینبرگ و مایکل جی.امینف. چاپ سوره. چاپ دوم

مطالب مرتبط

*سندرم قفل شدگی (Locked-in syndrome)
*کما (Coma)
*مرگ مغزی (Brain death)

نشانگان قفل شدگی (Locked-in syndrome)

2011-10-25T23:07:00.003+03:30

صفحه نشانگان (سندرم) قفل شدگی که در سایت ویکی پدیا (Wikipedia) ایجاد کردم:

نشانگان قفل شدگی (به انگلیسی: Locked-in syndrome) یک حالت بالینی خاصی است که با وجود عدم تحرک اندام‌های بیمار، بیداری و هوشیاری وی حفظ می‌گردد [۱] . این وضعیت ناشایع ممکن است با اغما (کما) که بیداری و هوشیاری بیمار دچار اختلال می‌گردد، اشتباه شود. در موارد نشانگان قفل شدگی، بیمار تکلم نداشته و فقط دارای حرکت چشم‌ها در راستای عمودی است [۲] . بنابراین، حرکت چشم‌ها تنها راه ایجاد ارتباط با بیمار است.
محتویات
■۱ علل
■۲ علایم
■۳ پیش آگهی
■۴ پانویس‌ها
■۵ جستارهای وابسته
■۶ منابع
علل
دو قسمت نیمکره‌های مخ و دستگاه فعال کننده مشبک [۳] در حفظ هوشیاری نقش دارند [۱] . قسمت بیشتری از دستگاه فعال کننده مشبک در ساقه مغز قرار دارد. اگر این دستگاه صدمه ببیند، براساس آسیب ایجاد شده منجربه درجاتی از اختلال هوشیاری می‌گردد.
در نشانگان قفل شدگی به علت ایجاد ضایعه در ناحیه قاعده پل مغزی که پایین تر از دستگاه فعال کننده مشبک ساقه مغزی است، باعث قطع راه‌های حرکتی نزولی می‌گردند. بنابراین، راه‌های قشری نخاعی و قشری پیازی آسیب می‌بینند [۲] . چنین صدماتی با حفظ بیداری و هوشیاری همراه است، ولی باعث بی حرکتی در اندام‌ها می‌شوند.
مواردی که ممکن است باعث سندرم قفل شدگی گردند:
■ضربات مغزی
■سکته مغزی به علت ایسکمی یا خونریزی پل مغز
■انسفالیت
■میلینولیز مرکزی پل مغزی
■هیپوکالمی (کاهش پتاسیم خون)
■پلی نوروپاتی شدید (مثلا گاهی به علت نشانگان گیلن باره)
■تومورها
علایم
علایم نشانگان قفل شدگی شامل:
■فلج چهاراندام
■عدم تکلم
■حرکات محدود چشم که ممکن است به صورت زیر باشد [۱] :
■■توانایی بازکردن ارادی چشم‌ها
■■وجود حرکت چشم‌ها در راستای عمودی (بالا و پایین)
■■تقارب چشم‌ها
■وضعیت دسربره (اکستانسیون در چهار اندام) یا حالت خم شده (فلکسوری) در اندام‌ها
■طبیعی بودن نوار مغزی یا الکتروانسفالوگرافی (EEG)
پیش آگهی
اگر عامل نشانگان قفل شدگی اختلال عروقی باشد، احتمال مرگ در حدود 70% و در سایر موارد (غیر عروقی) احتمال مرگ تقریبا 40% بوده و عموما به دلیل پنومونی است [۱] . درصورت زنده ماندن بیمار، ممکن است بعد از چند هفته یا چند ماه به طور نسبی یا کامل بهبود یابد [۱] .
پانویس‌ها
1.↑ ۱٫۰ ۱٫۱ ۱٫۲ ۱٫۳ ۱٫۴ بندرچی چمخاله، بیژن، فرجی، فردین
2.↑ ۲٫۰ ۲٫۱ سلطان‏زاده، اكبر
3.↑ Reticular activating system
منابع
■بندرچی چمخاله، بیژن، فرجی، فردین. ترجمه نورولوژی بالینی دیوید ای گرینبرگ و مایکل جی.امینف. چاپ سوره. چاپ دوم
■سلطان‏زاده، اكبر. بيماريهاى مغز و اعصاب و عضلات. انتشارات جعفرى. شابک 1-03-6088-964
■قاضى جهانى، بهرام. ترجمه مبانى طب سسيل، بيماريهاى مغز و اعصاب. مرکز نشر اشارت

مطالب مرتبط
کما (Coma)
زندگی نباتی
مرگ مغزی (Brain death)

اغما یا کما (Coma)

2011-10-21T16:43:00.003+03:30

اغما وضعیتی است که بیمار ناهشیار و فاقد بیداری بوده، حالتی که پاسخ هدفمند نسبت به محیط وجود نداشته و نتوان با تحریکات محیطی، بیمار را از این وضع بیدار کرد. تحریکات دردناک در این بیماران احتمالا پاسخی ایجاد نمی کند، یا باعث پاسخ های رفلکسی فاقد هدف می گردد که چنین پاسخ هایی نیز مربوط به راه های طناب نخاعی یا ساقه مغز هستند. به طور تیپیک، وضعیت چشم ها بسته بوده و به خودی خود باز نیستند. بیماری که به کما رفته صحبت نمی کند و تحریکات کلامی باعث ایجاد پاسخ در او نمی شود.
علل اغما
دو ساختار مهم مغزی باعث هوشیاری فرد می گردند که اختلال در عملکرد آنها عمل هوشیاری را متاثر می کند که این دو ساختمان اصلی عبارتنداز:
* نیمکره های مغزی
* سیستم فعال کننده مشبک (Reticular activating system, or RAS) در ساقه مغزی در ناحیه ای بالاتر از قسمت میانی پل مغز
انواع اغما
*اغمای متابولیک
*اغمای نورولوژیک
برخی از مواردی که باعث کمای متابولیک می گردند:
*مسمومیت ها همانند مسمومیت با الکل، مونواکسد کربن، آسپرین، داروهای ضد افسردگی، تریاک
*پرکاری و کم کاری تیرویید (هیپرتیروییدی و هیپوتیروییدی)
*نارسایی کبدی و کلیوی
*نارسایی قلبی و تنفسی
*افزایش دی اکسید کربن خون
*کاهش قند خون (هیپوگلیسمی)
*افزایش و کاهش کلسیم خون (هیپرکلسمی و هیپوکلسمی)
*کاهش و افزایش دمای بدن (هیپوترمی و هیپرترمی)
*کاهش و افزایش سطح سرمی سدیم (هیپوناترمی و هیپرناترمی)
*سندرم رای
*آنسفالوپاتی ورنیکه. آنسفالوپاتی به معنای هر نوع بیماری استحاله ای مخ است.
*کتواسیدوز دیابتی
*مسمومیت خون (سپتی سمی). سپتی سمی یعنی عفونت باکتریایی خون یا محصولات سمی باکتری ها در خون
*کاهش میزان اکسیژن مغز (آنوکسی مغزی)
*افزایش اوره خون (اورمی)
برخی از مواردی که باعث کمای نورولوژیک می گردند شامل:
*آسیب های ناشی از ضربه های مغزی
*ضایعات عروقی مغز (سکته های مغزی) به علت ایسکمی یا خونریزی
*تومورهای مغز
*فتق مغزی
*مننژیت (التهاب مننژ)
*آنسفالیت (التهاب مخ)
*آبسه های مغزی
*گاهی به علت بیماری های تخریبی مانند پارکینسون و آلزایمر (در مراحل پایانی بیماری)
*هیدروسفالی (تجمع مایع مغزی-نخاعی در جمجمه) شدید

بسیاری از بیماران پس طی مدتی از کما خارج می شوند، بیدار شده، هوشیاری و بسیاری از عملکردهای گذشته خود را بازمی یابند. برخی اگرچه بیداری، هوشیاری و اعمال حرکتی خود را مجددا به دست می آورند، ولی ممکن است عملکردهای حرکتی، شناختی و رفتاری آنها همانند گذشته نباشد. بسیاری از بیماران نیز با وجود بیدار شدن، فاقد آگاهی از خود یا محیط خود هستند که به این وضعیت "حالت نباتی پایدار" (Persistent vegetative state) می گویند. در حالت نباتی پایدار، اعمالی همانند بلع، جویدن، کنترل حرارت، تنفس و تنظیم گردش خون به طور نسبی طبیعی می مانند. درصورت مراقبت های کافی از این بیماران ممکن است تا سال ها زنده بمانند.
منابع:
*سلطان‏زاده،اكبر.بيماريهاى مغز و اعصاب و عضلات. انتشارات جعفرى.شابک:1-03-6088-964
*بندرچی چمخاله،بیژن، فرجی،فردین.ترجمه نورولوژی بالینی دیوید ای گرینبرگ و مایکل جی.امینف.چاپ سوره.چاپ دوم
*هوشمند ویژه، محمد. فرهنگ پزشکی انگلیسی-فارسی(دوجلدی). واژه ‌نامه مصور دورلند. انتشارات کلمه
*قاضى جهانى، بهرام. ترجمه مبانى طب سسيل، بيماريهاى مغز و اعصاب. مرکز نشر اشارت
*http://www.medicinenet.com/coma/article.htm

*استفاده از مطالب فقط درصورت ذکر منبع وبلاگ یا لینک آن مجاز است.
مطالب مرتبط
سندرم قفل شدگی
حالت نباتی
مرگ مغزی (Brain death)

پلی نوروپاتی التهابی میلین زدای مزمن (Chronic inflammatory demyelinating polyneuropathy )

2011-10-19T00:47:00.003+03:30

برخلاف سندرم گیلن باره که یک پلی نوروپاتی التهابی میلین زدای حاد (AIDP) محسوب می شود، این بیماری (CIDP) یک سیر پیشرونده در مدت زمان طولانی تر نسبت به گیلن باره دارد. مدت زمان سیر پیشرفت بیماری ممکن است چند ماه تا چند سال متغیر باشد. در گذشته به عنوان نوعی گیلن باره درنظر گرفته می شد، ولی امروزه به عنوان یک بیماری جدا از آن محسوب می گردد. نوروپاتی های التهابی میلین زدای حاد و مزمن، ازنظر پاتوژنز مکانیسم ایمونولوژیک دارند.
علایم آزمایشگاهی و تغییرات الکتروفیزیولوژیک در CIDP
*افزایش پروتئین مایع نخاعی
*کاهش سرعت هدایت عصبی
*تغییرات پاتولوژیک به صورت التهاب اعصاب محیطی، میلین زدایی و میلین دار شدن اعصاب محیطی
علایم بالینی
*ضعف و آتروفی عضلات چهار اندام
*ازبین رفتن رفلکس ها
*اختلال در راه رفتن و تعادل
درمان
*پلاسمافرز (تعویض پلاسما)
*تجویز کورتیکواستروئیدها (برخلاف گیلن باره)
*تجویز ایمونوگلوبولین وریدی
*فیزیوتراپی

منابع:
-انتظارى طاهر،محمد؛ بيناى مطلق،همايون؛زمانى،بابك. ترجمه: بيماريهاى اعصاب هاريسون. شركت نشر دانش امروز.
-سلطان‏زاده،اكبر.بيماريهاى مغز و اعصاب و عضلات. انتشارات جعفرى.شابک:1-03-6088-964
-قاضى جهانى،بهرام. ترجمه مبانى طب سسيل، بيماريهاى مغز و اعصاب.مرکز نشر اشارت.
مطالب مرتبط:

نوروپاتی محیطی
سندرم گیلن باره

سندرم گیرافتادگی شانه (Shoulder impingement syndrome)

2011-08-24T10:15:00.005+04:30

صفحه نشانگان (سندرم) گیرافتادگی شانه که در سایت ویکی پدیا (Wikipedia) ایجاد کردم:

نشانگان (سندرم) گیرافتادگی شانه عبارت است از اختلال در فضای زیراخرمی (ساب آکرومیال) که منجربه فشار بر تاندون‌های کلاهک چرخاننده [۱] (به ویژه تاندون ماهیچه فوق خاری)، تاندون سر دراز دوسر بازویی و بورس زیراخرمی (ساب آکرومیال) می‌گردد. این سندرم معمولا در ورزشکاران و کارگرانی که عمل دورکردن (ابداکسیون) شانه را به طور مکرر و در دامنه‌ای بیشتر از 90 درجه انجام می‌دهند، اتفاق می‌افتد، اگرچه احتمال درگیری در افراد کم تحرک نیز وجود دارد [۲] . در نشانگان گیرافتادگی، در بسیاری از موارد یک قوس دردناک در دامنه میانی دورکردن (ابداکسیون) استخوان بازو وجود دارد [۳] . به همین دلیل نام دیگر این سندرم، نشانگان قوس دردناک [۴] است که مهمترین مشخصه آن، دردی است که بیمار در دامنه میانی 60 الی 120 درجه دورکردن استخوان بازو گزارش می‌کند.

تصویر زیر جهت درک موقعیت عناصر زیر قوس کوراکوآکرومیال:

محتویات

■۱ علل
■۲ علایم
■۳ یافته‌های رادیولوژی
■۴ درمان
■۴.۱ درمان غیرجراحی
■۴.۲ درمان جراحی
■۵ جستارهای وابسته

■۶ پانویس‌ها

■۷ منابع

علل

با توجه به اینکه حتی در حالت طبیعی فاصله قسمت انتهای فوقانی استخوان بازو و زائده اخرمی (آکرومیون) به هنگام دورکردن شانه در دامنه میانی کم است، اگر به هر دلیلی یک بخش متورم یا حساس در زیر زائده اخرمی وجود داشته باشد، احتمال گیرافتادگی که با درد شانه همراه است در دامنه میانی مفصل شانه (مفصل گلنوهومرال) وجود دارد [۵] . به طورکلی، برخی از عواملی که در ایجاد سندرم گیرافتادگی شانه دخالت دارند عبارتنداز:

■شلی کپسول مفصلی و بی ثباتی مفصل شانه
■تاندونیت ماهیچه‌های روتاتورکاف (کلاهک چرخاننده)
■تاندونیت کلسیفیه در ماهیچه‌های کلاهک چرخاننده
■ساختمان غیرطبیعی زائده اخرمی (آکرومیون)
■تغییرات استخوانی در برجستگی بزرگ استخوان بازو
■اختلال در عملکرد ماهیچه‌های کمربند شانه‌ای (به خصوص روتاتورکاف و سراتوس انتریور)
■کاهش فضای زیراخرمی مثلا به علت سفتی قسمت پشتی و تحتانی کپسول مفصلی شانه (مفصل گلنوهومرال)
■وضعیت (پوسچر) غیرطبیعی همانند حالت رو به جلوی سر، افزایش انحنای سینه‌ای (توراسیک) و گرد بودن شانه

■التهاب بورس زیراخرمی

■ناهنجاری‌های مادزادی در فضای زیراخرمی
■وجود استئوفیت در مفصل اخرمی-ترقوه‌ای (مفصل اخرمی-چنبری یا آکرومیوکلاویکولار)
■اختلال در حرکات مفاصل اخرمی-ترقوه‌ای و جناغی-ترقوه‌ای (استرنوکلاویکولار)
علایم

■افزایش درد در ناحیه فوقانی بازو و شانه در عمل دورکردن بازو در دامنه میانی 45 (یا 60) الی 120 درجه

■اختلال در فعالیت‌های روزمره بیمار همانند لباس پوشیدن

■حساسیت به لمس در ناحیه تاندون درگیر

■فعالیت‌های تکراری بالای سر و بالا آوردن مکرر شانه باعث تشدید درد می‌گردد
یافته‌های رادیولوژی

■احتمال وجود شکستگی در ناحیه برجستگی بزرگ استخوان بازو

■وجود یک بافت سفید هلالی درصورت تاندونیت کلسیفیه

درمان

درمان براساس علل اولیه سندرم صورت می‌گیرد و به طورکلی شامل:

■درمان غیرجراحی

■درمان جراحی

درمان غیرجراحی

■استفاده از یخ در موارد حاد

■استراحت در مرحله حاد که به معنای پرهیز از فعالیت‌هایی است که درد بیمار را تشدید می‌کند (مثلا حرکات مکرر بالای سر)
■فیزیوتراپی
■در موارد تاندونیت کلسیفیه زمانیکه درد بیمار شدید است، تخلیه رسوبات کلسیمی ازطریق سوزن آسپیراسیون انجام می‌شود
درمان جراحی
■برداشتن زائده اخرمی (آکرومیون) یا یک سوم جلویی آن
■برداشتن رباط غرابی-اخرمی (کوراکوآکرومیال)
جستارهای وابسته

■زائده اخرمی

■درد شانه
■ماهیچه‌های کلاهک چرخاننده

پانویس‌ها

1.↑ Rotator cuff
2.↑ محسنی فر، هلاکو. طیبی، عبداله
3.↑ یاسین،مرضیه.احمدی،امیر
4.↑ Painful arc syndrome
5.↑ John Crawford Adams and David L
منابع

■یاسین،مرضیه.احمدی،امیر.فیزیوتراپی در ضایعات شایع عضلانی اسکلتی.جلد اول.چاپ کوثر.نشر ادیبان.بهار 88.شابک5-70-7051-964-978

■گوهرپی، شاهین. کریم نیا، مریم. نورائی، سمیه. فیزیوتراپی مجموعه شانه. انتشارات کردگار. شابک 4-75-7376-964-978
■محسنی فر، هلاکو. طیبی، عبداله. کینزیولوژی سیستم عضلانی-اسکلتی دونالد نیومن. مجموعه شانه. انتشارات ستایش هستی
■ناصری، نسرین. فیزیوتراپی در ضایعات ارتوپدیک. چاپ اول، صبح سعادت،شابک 4-7-93408-964
■فراهانی،محمد،ترجمه تکنیکهای توانبخشی در طب ورزش،انتشارات سرواد،چاپ اول،شابک:0-01-7273-964
■هوشمند ویژه، محمد. فرهنگ پزشکی انگلیسی-فارسی(دوجلدی). واژه نامه مصور دورلند. انتشارات کلمه
■John Crawford Adams and David L. Hamblen.Outline of Orthopaedics. Twelfth Edition. ISBN 0 443 05149 6

منبع تصویر:http://www.physioworks.com.au/

سرخرگ کاروتید خارجی (External carotid artery)

2011-08-19T15:28:00.003+04:30

صفحه سرخرگ سبات بیرونی (کاروتید خارجی) که در سایت ویکی پدیا (Wikipedia) ایجاد کردم:

سرخرگ سبات بیرونی یا شریان کاروتید خارجی (به انگلیسی: External carotid artery) شاخه‌ای از سرخرگ سبات مشترک است که وظیفه خونرسانی به بخش‌های خارج از جمجمه را برعهده دارد. تغذیه خونی صورت بیشتر ازطریق شاخه‌های سرخرگ سبات بیرونی انجام می‌گیرد. سرخرگ چهره‌ای که شاخه‌ای از سرخرگ سبات بیرونی است نقش مهمی در خونرسانی صورت دارد. سرخرگ گیجگاهی سطحی و سرخرگ فکی (ماگزیلاری) دو شاخه انتهایی سرخرگ سبات بیرونی هستند [۱] .

تصویر زیر:

محتویات
•۱ انشعاب‌ها
•۲ جستارهای وابسته
•۳ پانویس‌ها

•۴ منابع

انشعاب‌ها

شاخه‌هایی که از سرخرگ سبات خارجی منشعب می‌گردند عبارتنداز [۲] :

•سرخرگ تیروئیدی فوقانی [۳]
•سرخرگ حلقی صعودی [۴]
•سرخرگ زبانی [۵]
•سرخرگ چهره‌ای [۶]
•سرخرگ پس سری [۷]
•سرخرگ گوشی پسین [۸]

•سرخرگ گیجگاهی سطحی [۹]

•سرخرگ فکی [۱۰]
جستارهای وابسته
•سرخرگ سبات داخلی

•سرخرگ سبات مشترک

پانویس‌ها
1.↑ جامعی، سید بهنام الدین، نوری، فرید و همکاران
2.↑ Williams & Warwick. Gray's Anatomy
3.↑ Superior thyroid artery
4.↑ Ascending pharyngeal artery
5.↑ Lingual artery
6.↑ Facial artery
7.↑ Occipital artery
8.↑ Posterior auricular artery
9.↑ Superficial temporal artery
10.↑ Maxillary artery
منابع
•جامعی، سید بهنام الدین، نوری، فرید و همکاران. آناتومی کاربردی بالینی. ناشر: دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی ایران

•Williams & Warwick. Gray's Anatomy. Thirty-seventh edition. Churchill Livingstone. ISBN 0-443-04177-6

منیع تصویر:ویکی پدیای انگلیسی -en.wikipedia

سرخرگ بازویی-سری یا براکیوسفالیک (Brachiocephalic artery)

2011-08-19T15:12:00.004+04:30

صفحه سرخرگ بازویی-سری (براکیوسفالیک) که در سایت ویکی پدیا (Wikipedia) ایجاد کردم:

سرخرگ بازویی-سری یا شریان براکیوسفالیک (به انگلیسی: Brachiocephalic artery) که تنه بازویی-سری یا سرخرگ بی نام [۱] نیز نامیده می‌شود، قطورترین شاخه قوس آئورت [۲] بوده که طولش چهار الی پنج سانتیمتر است. در پشت مفصل جناغی-ترقوه‌ای [۳] (استرنوکلاویکولار) راست، سرخرگ‌های سبات مشترک راست و زیرترقوه‌ای راست از سرخرگ بازویی-سری جدا می‌گردند. سرخرگ‌های سبات مشترک چپ و زیرترقوه‌ای چپ به طور مستقیم از قوس آئورت منشعب می‌شوند.

تنه براکیوسفالیک فاقد هرگونه شاخه‌ای است، ولی گاهی (در ده درصد افراد) شاخه‌ای کوچک به نام سرخرگ تیروئیدی ایما [۴] از آن جدا می‌گردد [۵] که به ایسموس غده تیروئید می‌رود. سرخرگ تیروئیدی ایما ممکن است از آئورت، سرخرگ‌های سبات مشترک راست، زیرترقوه‌ای یا سینه‌ای داخلی منشعب گردد [۶] .

تصویر ذیل:

جستارهای وابسته

•سرخرگ سبات مشترک

•سرخرگ زیرترقوه‌ای

پانویس‌ها

1.↑ Innominate artery
2.↑ Aorta arch
3.↑ Sternoclavicular joint
4.↑ Arteria thyroidea ima

5.↑ جامعی، سید بهنام الدین، نوری، فرید و همکاران

6.↑ Williams & Warwick. Gray's Anatomy

منابع

•جامعی، سید بهنام الدین، نوری، فرید و همکاران. آناتومی کاربردی بالینی. ناشر: دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی ایران

•Williams & Warwick. Gray's Anatomy. Thirty-seventh edition. Churchill Livingstone. ISBN 0-443-04177-6

منیع تصویر:ویکی پدیای انگلیسی -en.wikipedia

سرخرگ زیرترقوه ای (Subclavian artery)

2011-08-17T19:12:00.004+04:30

صفحه سرخرگ زیرترقوه ای که در سایت ویکی پدیا (Wikipedia) ایجاد کردم:

سرخرگ زیرترقوه ای (زیرچنبری) یا شریان سابکلاوین (به انگلیسی: Subclavian artery) یکی از سرخرگ‌های جدار قفسه سینه است که در تغذیه اندام فوقانی نقش دارد. همچنین شاخه‌هایی از این سرخرگ به گردن و مغز می‌روند. سرخرگ زیربغلی (آگزیلاری) که سرخرگ بازویی (براکیال) را ایجاد می‌کند، ادامه سرخرگ زیرترقوه‌ای است. یکی از شاخه‌های مهم سرخرگ زیرترقوه‌ای، سرخرگ مهره‌ای است. دو سرخرگ مهره‌ای در کنار پل مغزی، سرخرگ قاعده‌ای را تشکیل می‌دهند. سرخرگ‌های مهره‌ای و قاعده‌ای، دستگاه مهره‌ای قاعده‌ای [۱] را می‌سازند. این دستگاه وظیفه خونرسانی به قسمت پشتی مغز را برعهده دارد.

تصویر زیر:

محتویات

•۱ مبدا
•۲ شاخه‌ها

•۳ جستارهای وابسته

•۴ پانویس‌ها
•۵ منابع

مبدا

سرخرگ زیرترقوه‌ای چپ مستقیما از قوس آئورت جدا می‌گردد. سرخرگ زیرترقوه‌ای راست از سرخرگ بازویی-سری (Brachiocephalic artery) یا تنه براکیوسفالیک که سرخرگ بی نام نیز خوانده می‌شود، منشعب می‌گردد.

شاخه‌ها

سرخرگ‌هایی که از سرخرگ زیرترقوه‌ای (زیرچنبری) جدا می‌گردند عبارتنداز[۲]:

•سرخرگ مهره‌ای

•سرخرگ سینه‌ای داخلی [۳]

•تنه تیروئیدی-گردنی [۴]

•تنه دنده‌ای-گردنی [۵]

•سرخرگ کتفی-پشتی [۶]

جستارهای وابسته

•سرخرگ زیربغلی

•سرخرگ مهره‌ای
پانویس‌ها
1.↑ Vertebrobasilar system
2.↑ Williams & Warwick. Gray's Anatomy

3.↑ Internal thoracic artery

4.↑ Thyrocervical trunk
5.↑ Costocervical trunk
6.↑ Dorsal scapular artery

منابع

•جامعی، سید بهنام الدین، نوری، فرید و همکاران. آناتومی کاربردی بالینی. ناشر: دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی ایران
•Williams & Warwick. Gray's Anatomy. Thirty-seventh edition. Churchill Livingstone. ISBN 0-443-04177-6

منبع تصویر:ویکی پدیای انگلیسی -en.wikipedia

سرخرگ سبات مشترک (Common carotid artery)

2011-08-13T01:11:00.004+04:30

صفحه سرخرگ سبات (کاروتید) مشترک که در سایت ویکی پدیا (Wikipedia) ایجاد کردم:

دو سرخرگ سبات مشترک یا شریان کاروتید مشترک (به انگلیسی: Common carotid artery) راست و چپ وجود دارد که هر یک با ایجاد شاخه‌ای کوچکتر بنام سرخرگ سبات داخلی باعث خونرسانی به نواحی پیشین مغز می‌گردند.

محتویات

•۱ منشاء
•۲ انسداد سرخرگ سبات مشترک

•۳ پانویس‌ها

•۴ منابع

منشاء

مبدا سرخرگ‌های سبات مشترک راست و چپ یکسان نیست. سرخرگ سبات مشترک راست از سرخرگ بازویی سری [۱] یا بی نام (تنه براکیوسفالیک) منشعب می‌گردد. سرخرگ بازویی سری قطورترین شاخه قوس آئورت [۲] است که چهار الی پنج سانتیمتر قطر داشته و در پشت مفصل جناغی چنبری (استرنوکلاویکولار) راست به دو شاخه سرخرگ سبات مشترک راست و سرخرگ زیرترقوه‌ای [۳] راست تقسیم می‌گردد. سرخرگ سبات مشترک چپ و سرخرگ زیرترقوه‌ای چپ به طور مستقیم از قوس آئورت جدا می‌گردند. سرخرگ سبات مشترک چپ از ناحیه مفصل جناغی چنبری چپ به طرف گردن صعود می‌کند.

تصویر زیر:

سرخرگ‌های سبات مشترک راست و چپ در ناحیه گردن به دو شاخه انتهایی تقسیم می‌شوند:

•سرخرگ سبات داخلی که شاخه‌ای در گردن ندارد
•سرخرگ سبات خارجی
انسداد سرخرگ سبات مشترک

درصورت انسداد سرخرگ سبات مشترک، ممکن است تمام علایم و نشانه‌هایی که به هنگام انسداد سرخرگ سبات داخلی ایجاد می‌گردد، مشاهده شود [۴]. گاهی احتمال انسداد در قسمت مبدا سرخرگ سبات مشترک چپ، سرخرگ زیرترقوه‌ای چپ یا سرخرگ بازویی سری (براکیوسفالیک) وجود دارد که در این مورد می‌توان به بیماری بی نبض [۵] (آرتریت تاکایاسو) یا سندرم قوس آئورت [۶] اشاره کرد. در بیماری بدون نبض، انسداد سرخرگ‌های بزرگ جدا شده از آئورت رخ می‌دهد. درحقیقت، بیماری‌های التهابی قوس آئورت که منجربه انسداد آئورت و سرخرگ‌های اصلی آن می‌شوند، مشخص کننده این دسته از بیماری‌ها هستند [۷].

پانویس‌ها

1.↑ Brachiocephalic artery
2.↑ Aortic arch
3.↑ Subclavian artery
4.↑ انتظارى طاهر،محمد؛ بيناى مطلق،همايون؛زمانى،بابك
5.↑ Pulseless disease
6.↑ Aortic arch syndrome
7.↑ ناصری، مهران و همکاران

منابع

•جامعی، سید بهنام الدین، نوری، فرید و همکاران. آناتومی کاربردی بالینی. ناشر: دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی ایران
•الهی، بهرام. آناتومی تنه. انتشارات جیحون. چاپ دیبا
•ناصری، مهران و همکاران. بیماری های قلب و عروق (اصول طب داخلی هاریسون). چاپ گلشن. مرکز نشر اشارت

•انتظارى طاهر،محمد؛ بيناى مطلق،همايون؛زمانى،بابك. ترجمه: بيماريهاى اعصاب هاريسون. شركت نشر دانش‏امروز

منبع تصویر:ویکی پدیای انگلیسی -en.wikipedia

دکتر هلاکو محسنی فر (دکترای تخصصی فیزیوتراپی)

2011-08-12T17:46:00.003+04:30

لیست کتاب های دکتر هلاکو محسنی فر:

-کینزیولوژی سیستم عضلانی اسکلتی- فیزیوتراپی زانو (با همکاری محمدرضا پوراحمدی)
-کینزیولوژی سیستم عضلانی اسکلتی- فیزیوتراپی مچ پا (با همکاری زینت آشناگر)
-کینزیولوژی سیستم عضلانی اسکلتی- فیزیوتراپی مچ دست (با همکاری محمدعلی محسنی بندپی)
-اولتراسوند در فیزیوتراپی
-کینزیولوژی سیستم عضلانی-اسکلتی شانه (با همکاری فیزیوتراپیست عبداله طیبی)
-فیزیوتراپی در بیماری های تنفسی (با مشارکت فیزیوتراپیست ملیحه اعتمادی،عبداله طیبی و آیدا مرادی بوساری)
-فیزیوتراپی در بیماری های عروقی اندامها (با مشارکت فیزیوتراپیست آیدا مرادی بوساری،عبداله طیبی و ملیحه اعتمادی)
-کینزیولوژی سیستم عضلانی - اسکلتی "مجموعه آرنج و ساعد".پدیدآورنده: دونالد نیومن، هلاکو محسنی فر (مترجم)، عبداله طیبی (مترجم).ناشر: قلم علم
-ساختار و عملکرد مفصل - ستون مهره ای.پدیدآورنده: هلاکو محسنی فر (مترجم)، عبداله طیبی (مترجم)، زینب آشناگر (مترجم)
ناشر: قلم علم - 14 تیر، 1389

-تمرینات کششی در فیزیوتراپی.پدیدآورنده: هلاکو محسنی فر، مهدی زمانلو.ناشر: قلم علم - 21 دی، 1389

شماره تماس: 7685-380-0912

ام آر آی (MRI)

2011-08-09T03:24:00.000+04:30

ام آر آی (MRI) مخفف کلمات Magnetic Resonance Imaging به معنی تصویر برداری تشدید مغناطیسی است. به این روش NMR نیز اطلاق می‌شود که مخفف کلمات Nuclear magnetic Resonance به معنی تشدید هسته‌ای مغناطیسی است، که در کتابها و کاربردهای پزشکی واژه MRI کاربرد بیشتری دارد.
به تمامی بیمارانی که به بخش MRI وارد می‌شوند، قبل ز انجام MRI توصیه اکید می‌شود که از به همراه داشتن وسایل فلزی مانند ساعت و ... خودداری کنند و این سوالی برای تمامی این بیماران می‌باشد که چرا این همه توصیه. ممکن است با به همراه داشتن این وسایل چه اتفاقی برای آنها بیافتد؟ یا چه اثری ممکن است بر روی نتیجه تصویر برداری از آنها داشته باشد؟

تاریخچه

در سال 1937 میلادی اولین آزمایش در رابطه با MRI انجام شد. شخصی به نام رابی حدود 7 سال بعد از آن گزارش کاری در مورد MRI ارایه کرد و برنده جایزه نوبل شد. در سال 1946 فرد دیگری به نام پلاک آزمایشی را در مورد اجسام حجیم انجام داد و در سال 1952 جایزه نوبل را گرفت. در سال 1971 جینریک تصویر دو بعدی از MRI گرفت، و در سال 1973 هم تصویری از دو ماده غیر همجنس گرفت، و اولین تصویر از حیوانات زنده در سال 1974 گرفته شد و بالاخره MRI تجارتی در دهه 1980 پایه‌ریزی شد.

اساس تصویر برداری

همانگونه که کره زمین دارای دو نوع حرکت وضعی (حرکت به دور خود) و حرکت انتقالی (حرکت به دور خورشید) و نیز دو قطب مغناطیسی شمال و جنوب می‌باشد. هسته هر اتم نیز دارای حرکت وضعی (چرخش به دور خود) و نیز دو قطب می‌باشد. هسته حاوی پروتون (بار مثبت) می‌باشد و بنابراین هسته به عنوان یک ذره مثبت در حال چرخش می‌باشد. از آنجایی که ذرات باردار متحرک در اطراف خود میدان مغناطیسی تولید می‌کنند. از این خاصیت هسته اتمهای بدن برای تصویر سازی به شیوه MRI استفاده می‌شود. از آنجا که 70 درصد وزن بدن انسان را آب تشکیل می‌دهد و آب نیز از دو اتم هیدروژن و یک اتم اکسیژن تشکیل شده ، بنابراین هسته اتم هیدروژن برای تصویر سازی مناسب می‌باشد. زیرا بطور طبیعی و به مقدار زیاد در بافتهای بدن وجود دارد.

حال چنانچه این اتم‌های هیدروژن در یک میدان مغناطیسی خارجی بسیار قوی قرار داده شوند، تعدادی از این هسته‌ها با نظمی خاص در محور مغناطیسی جدید قرار گرفته و از حالت تصادفی اولیه خود خارج می‌شوند. در همان جهت به چرخش خود ادامه خواهند داد. حال اگر یک سیم‌پیچ القائی بدور این اتمهای هیدروژن چرخان قرار دهیم و در همین حال یک موج رادیویی با طول موج معین به اتم‌های مذکور طوری برخورد کند که موجب انحراف محور اتمهای هیدروژن به میزان 90 درجه گردد. در این صورت پروتونها یک نیروی الکترو موتوری کوچک را تولید کند که بوسیله سیم‌پیچ القائی قابل اندازه‌گیری می‌باشد. پس از تقویت این جریان ضعیف می‌توان آن را بوسیله اسیلوسکوپ نمایان کرد که این جریان به صورت نزولی کم می‌شود تا صفر شود و مدت زمانی که طول می‌کشد تا این جریان به صفر برسد را زمان T₂ یا زمان استراحت عرضی می‌نامند.
حالا اگر ما یک موج رادیویی با طول موجی دوبرابر طول موج اولی به پروتونهایی که در همان جهت مغناطیسی می‌چرخند وارد کنیم، محور مغناطیسی آنها این بار 180 درجه تغییر جهت خواهد داد که دوباره مدت زمانی طول می‌کشد تا پروتونها به حالت اولیه بازگردند. این زمان نسبت به حالت قبلی افزایش می‌یابد و زمان استراحت شبکه چرخشی یا T₁ نامیده می‌شود. زمانهای T₁ و T₂ برای بافتهای مختلف بدن ، متفاوت می‌باشد. لذا این زمانها پس از ورود به کامپیوتر مورد سنجش قرار گرفته و نوع بافت و عضو مربوط در کامپیوتر مشخص می‌شود. این اطلاعات به نقاط سیاه و سفید یا رنگی تبدیل و بر روی صفحه تلویزیون نشان داده می‌شود که در واقع تصویر یک مقطع از عضو مورد نظر می‌باشد. هر چه تعداد اتمهای هیدروژن در یک عضو بیشتر باشد، زمانهای T₁ و T₂ بیشتر و جزئیات یک تصویر مشهود تر می‌باشد. در MRI از سه جهت ساژیتال ، کورونال و ابلیک (مایل) می‌توان از یک عضو تصویر سازی کرد.

کاربرد

این شیوه تصویربرداری برای بررسی بیماریهای کبدی ، کلیوی ، ریوی ، نارسایی‌های قلبی ، بررسی جریان خون ، بیماری وبا و کم‌خونی راسی شکل بسیار مؤثر می‌باشد. همچنین برای بررسی ماهیچه ، عروق ، تاندون و رباطها کاربرد دارد. اگر چه MRI نمی‌تواند استخوان را به تصویر بکشد، ولی با استفاده از آن می‌توان مغز استخوان و ساختمانهای خیلی ریز را نمایان ساخت.

مزایا

فقدان اشعه یونیزان یا هرگونه خطر بیولوژیک دیگر.
به کمک این سیستم علاوه بر آناتومی عضو مورد نظر ، بیوشیمی و فیزیولوژی آن را نیز می‌توان مورد بررسی قرار داد.
علاوه بر ایجاد تصویر اگزیال از این مزیت برخوردار است که می‌توان براحتی در هر قطع مثل ساژیتال و کورونال نیز تصویر تهیه کرد.
عدم نیاز به آمادگی قبلی برای گرفتن تصویر مانند خوردن روغن کرچک و غیره.
عاری بودن تصاویر MRI از هرگونه آرتی فکت (هرگونه تصویر مزاحمی غیر از تصویر اصلی).
تفاوت بین ساختمانهای عروقی و غیر عروقی بدون نیاز به مواد کنتراست‌ زا و بر عکس سی تی اسکن .

معایب

به علت استفاده از میدان مغناطیسی قوی نمی‌توان آن را در مورد تمام بیماران اجرا کرد. از جمله این بیماران افراد دارای باطرهای قلبی ، پارگی در عروق مغزی یا اشیا و پیوندهای فلزی در چشم. زیرا این میدان قوی مغناطیسی می‌تواند باعث گرم شدن ، کشیدن یا جابجایی اجزای فلزی شود یا منجر به آسیب‌های بافتی ، یا بد عمل کردن آنها و حتی مرگ شود.
عدم توانایی در تصویربر داری از استخوان.
وجود هر گونه وسایل فلزی در اتاق محل آزمایش که میدان مغناطیسی سبب کشیده شدن آن وسایل به طرف دستگاه شده و ممکن است خطرات جانبی برای بیمار بوجود آید.
وزن بسیار زیاد ، مغناطیس درون دستگاه (در حدود 4 تن) و قیمت بالای آن.
زمان طولانی مورد نیاز جهت تصویر برداری (بطور معمول 45 دقیقه یا یک ساعت).

تحولات

از آنجایی که به کمک MRI موفق به اندازه‌ گیری فسفر بدن نیز گشته‌اند، تحقیقات برای اندازه ‌گیری دیگر عناصر بدن در حال انجام است.
تصویربرداری MRI می‌تواند سرطانهای علاج‌‌پذیر را که در بعضی موارد توسط ماموگرافی یا معاینه یافت نشده‌اند، نمایان سازد. بنابراین MRI می‌تواند به عنوان مکمل ماموگرافی در افرادی که احتمال ابتلا به سرطان پستان در آنها زیاد است، مورد استفاده قرار بگیرد.
انجام MRI برای بیماران دارای باطریهای قلبی (Pacemaker) در آینده نزدیک ، بیمارانی که دارای اینگونه جراحیها می‌باشند از تصویربرداری MRI بدون ایجاد هیچگونه مشکلی می‌توانند استفاده کنند. بر اساس گزارش محققان ، آزمایشهای انجام شده بر روی حیوانات و در شرایط آزمایشگاهی نشان داده که می‌توان با تحقیقات بیشتر و پیشرفت ساخت تجهیزات پزشکی در آینده نزدیک ، شاهد ساخت باطریهایی از جنس تیتانیوم باشند که میدان مغناطیسی بر آنها بی‌تآثیر می‌باشد و در طول MRI از حرکات احتمالی آنها جلوگیری می‌شود.

منبع: دانشنامه رشد

رادیولوژی

2011-08-09T03:18:00.000+04:30

رادیولوژی پزشکی بر حسب این که از چه عاملی در آن استفاده می‌شود به دو رشته تخصصی بزرگ تقسیم می‌شود: یکی پزشکی هسته‌ای که اساس کار آنها روی مواد رادیواکتیو است و دیگری رادیولوژی که مبنایی روی اشعه ایکس و ویژگیهای گوناگون آن دارد. ما در اینجا تنها درباره رادیولوژی واقعی یعنی آنچه که با استفاده از پرتو ایکس یا رنتگن به اشکال گوناگون برای تشخیص و درمان در پزشکی ، انجام می‌گیرد صحبت می‌کنیم.

رادیولوژی پزشکی واقعی یا رنتگنولوژی به دو بخش رادیولوژی تشخیصی و رادیولوژی درمانی تفسیم بندی می‌شود. رادیولوژی تشخیصی شامل فلوئوروسکوپی ، رادیوگرافی و توموگرافی کامپیوتری می‌باشد. رادیولوژی درمانی درباره دستگاههای رادیوتراپی ، مقادیر درمانی در تابش پرتوها و حساسیت بافتی در برابر پرتوها ، بحث می‌کند.

تاریخچه کشف اشعه ایکس

در سال 1895 ، درخشش کوتاه صفحه فسفرسانتی که در گوشه‌ای از آزمایشگاه نیمه تاریک بررسی اشعه کاتدیک قرار داشت، ذهن آماده و خلاق رنتگن که در آن زمان استاد فیزیک بود، متوجه پرتوهای تازه‌ای نمود که از حباب شیشه‌ای لامپهای کاتودیک بیرون زده و بی آنکه به چشم دیده شود به اطراف پراکنده می‌شوند. آن چه مایه شگفتی رنتگسن شده بود، نفوذ این پرتوها از دیواره شیشه‌ای لامپ به بیرون و تأثیر آن روی صفحه فاوئورسانت در گوشه‌ای نسبتا دور از لامپ در آزمایشگاه بود. رنتگن به بررسیهای خود درباره کشف تازه که آن پرتو ایکس نامید (بخاطر فروتنی) ، ادامه داد. بعدها این اشعه رنتگن نامیده شد.

دستگاههای رادیولوژی

اشعه ایکس یا رنتگن در طبیعت زیاد وجود ندارد و برای کاربرد پزشکی ، این پرتوها باید بوسیله لامپهایی که برای این منظور ساخته شده‌اند تولید شود. در لامپ مولد اشعه ایکس که ظاهری شبیه لامپهای کاتودیک دارد، با بمباران الکترونی قطعه فلز مقاوم و کوچکی که از جنس تنگتن در قطبی از لامپ به نام کانون قرار گرفته ، ترازهای انرژی الکتریکی در این فلز بهم می‌خورد و انرژی ناشی از جابجایی الکترونها به صورت اشعه ایکس بیرون می‌آید. الکترونهایی که استفاده می‌شوند از سیم پیچ کوچکی در قطب منفی لامپ تولید می‌شوند و با استفاده از خلاء درون لامپ و تحت تأثیر اختلاف پتانسیل که از یک ژنراتور تولید می شود، به کانون لامپ برخورد می‌کنند.
شکل کلی دستگاههای رادیولوژی بسته به اینکه به چه منظوری (تشخیصی یا درمانی) ساخته شده باشند، فرق می‌کند. ولی بطور کلی در یک دستگاه رادیولوژی عمومی لامپ تولید کننده اشعه ایکس با بازویی به پایه‌ای که می‌تواند در مسیرهای مختلف حرکت کند وصل شده تا بتوان اشعه ایکس را بطور دلخواه در جهات متفاوت متمرکز نمود. در این دستگاهها گذشته از امکاناتی که برای پرتو درمانی و یا تابش پرتوها برای عکسبرداریها فراهم شده است، گاهی وسایلی نیز برای رؤیت همزمان تصویر قسمتی از بدن که مورد تابش اشعه قرار گرفته ، استفاده می‌شود.

رادیولوژی تشخیصی

فلوئوروسکوپی

ساده ترین روش رادیولوژی است، زیرا برای انجام آن نیازی به فیلم و تاریکخانه و ... نیست و با قرار دادن بیمار در پشت دستگاهی که به فلوئوروسکوپ مجهز است، می‌توان در عرض چند دقیقه قسمت مورد نظر بدن را بررسی کرد. در مقایسه با رادیوگرافی در فلوئوروسکوپی بیمار تشعشع بیشتری دریافت می‌کند و این عامل محدود کننده این تکنیک است. از این روش برای بررسی حرکات عضوی مانند ضربان قلب ، حرکات تنفسی ریه و دیافراگم و یا بررسی تغییر محل مایعات جنبی و پریکاردی استفاده می‌شود.

رادیوگرافی

در رادیوگرافی با تنظیم شرایط الکتریکی تابش پرتو رنتگن و قرار دادن فیلمی در مسیر خروج پرتوها و در عین حال بکار بستن وسایل فرعی برای جمع و جور نمودن تابش می‌توان از حالات سلامت و یا مرضی قسمتی از بدن مدرک مطمئنی برای مطالعه در دست داشت. منظور از عکس یا رادیوگرافی ساده ، عکسی است که بدون کاربرد یک ماده خارجی به بدن گرفته می‌شود. در این روش ، تفکیک حدود اعضاء از یکدیگر مشکل خواهد بود. در رادیوگرافی با مواد کنتراست ، با وارد نمودن مواد خارجی به بدن که نسبت به بافتهای نرم تراکم متفاوتی داشته باشند، رنگ یکنواخت آن قسمت را بهم زده و تمایز رنگها حاصل می‌شود.

رادیوگرافی با مواد کنتراسی دارای تکنیکهای جداگانه و بکار بردن مواد مختلف برای بررسی اندامهای مختلف بدن می‌باشد. یکی از این روشها آنژیو کاردیوگرافی است که با تفریق مواد کنتراست به درون قلب از راه لوله‌های باریک که از رگهای مختلف بدن وارد شده به حفرات معینی از قلب می‌رسند. رادیوگرافی از مراحل مختلف ضربان قلب به عمل آمده و امکان بررسی حفرات درونی قلب و دریچه‌ها فراهم می‌شود.

سریوگرافی و سینماتوگرافی

با نصب دوربینهای سینمایی روی دستگاههای فلوئوروسکوپی و یا رادیوگرافی می‌توان عکسهای ردیفی جالبی تهیه کرد و بعد آنها را به طریق سینمایی با پروژکتور نمایش داد. این تکنیک در بررسی اعضاء متحرک مانند ضربان قلب ، کار معده و ... استفاده می‌شود.

ماموگرافی

این دستگاهها طوری ساخته شده‌اند که کانون بسیار کوچکی در لامپ مولد اشعه ایکس دارند و گاهی نوع مخصوصی نیز از فیلم رادیولوژی در آنها بکار می‌رود، تا اینکه تصویر رادیوگرافی تهیه شده از بافت نرم پستان آنقدر دقیق باشد تا بتوان جزئیات را تشخیص داد.

زیرو رادیوگرافی

این روش بکار گرفتن زیراکس در رادیوگرافی است. در این تکنیک به جای فیلم رادیولوژی از صفحات سلنیومی زیراکس استفاده می‌شود. تفاوت این روش با رادیوگرافی معمولی در این است که ، اینجا از انرژی پرتوهای خروجی اشعه ایکس از بدن برای تغییرت بار الکتریکی نقاط مختلف سلنیومی استفاده می‌شود.

توموگرافی

در دستگاههای توموگرافی جور شده است، در مواقع رادیوگرافی لامپ اشعه ایکس و فیلم را در جهات مختلف حرکت می‌دهد و در رادیوگرافیهای بدست آمده ، تنها تصویر سطحی که همسطح با محور چرخش لامپ و فیلم قرار گرفته ، واضح می‌افتد و تصاویر لایه‌های مجاور محور می‌شود و تا حد زیادی از بین می‌رود.

توموگرافی کامپیوتری

مبنای این روش بر اندازه گیری مستقیم بقایای انرژی یک رشته پرتو رنتگن ، پس از عبور آن از قسمتی از بدن است. در اینجا یک اندازه گیری حساس (Detector) میزان انرژی باقیمانده را حساب کرده به کامپیوتر می‌دهد و کامپیوتر برای تمام نقاطی از بدن که در مسیر عبور پرتو ایکس قرار گرفته اند، عدد جذبی را حساب می‌کند. عکسی که از این دستگاههای سی تی اسکن بدست می‌آید مثل یک برش تشریحی عرضی از بدن است که در آن تمامی قسمتها را می‌توان بخوبی بررسی کرد.

رادیولوژی درمانی

اثر یونسازی پرتوهای رنتگن تنها یک پدیده فیزیکی نبوده ، بلکه با به هم زدن ساختار عادی اتمهای مواد متشکله بدن منجر به پیدایش آثار بیولوژیک مهم نیز میشود. پرتو رنتگن و بطور کلی پرتوهای یونساز را می‌توان به شمشیر دو لبه تشبیه کرد که هر دو لبه آن تیز است، در عین حال که سرطان را درمان می‌کند، خود ممکن است عامل سرطانزا باشد و آنچه که در این میان مهم است، این است که از لبه تیز این شمشیر بایستی برای از بین بردن سرطان استفاده کرد، بی آنکه خود را در معرض برش به تیز مقابل آن یعنی عامل سرطانزایی قرار داد.

دستگاههای رادیوتراپی

هسته اصلی این دستگاهها نیز لامپ مولد پرتو ایکس است و بسته به نیروی تولید شده از این لامپها (ولتاژ) می‌توان روی توانایی نفوذ پرتوهای رنتگن در بدن حساب کرد.

دستگاههای ولتاژ پایین ، برای درمان قسمتهای سطحی بدن مانند عوارض مختلف پوستی و یا سرطانزایی پوستی.
دستگاههای با ولتاژ متوسط مثلا 350 - 200 کیلو ولت که می‌توانند به بافتهای زیر جلدی و اعضاء داخلی نفوذ کنند.
دستگاههای با ولتاژ بالا که بسیار دقیقتر از دستگاههای با ولتاژ متوسط عمل می‌کنند.

مقادیر درمانی در تابش پرتوها

نظر به اینکه در پرتو درمانی میزان پرتوهای تابنده از نظر ارزیابی زیستی در سلولها و برآورد نتایج درمانی اهمیت زیادی دارد، برای تعیین مقادیر اشعه ، واحدهایی منظور شده است: واحد تابشی پرتو ایکس R نامیده می‌شود که عبارت است از مقدار تشعشعی که بتواند در یک سانتیمتر مکعب هوا در اثر یونیزاسیون یک واحد الکتریسته ساکن بوجود بیاورد. در رادیوتراپی واحد دیگری به نام RNA منظور شده که مقدار تشعشع جذب شده در هر گرم از مواد سازنده بدن است.

مقادیر ضعیف اشعه در حدود R 100 آثار سطحی‌دار و سبب برافروختگی پوست و یا تغییر رنگدانه‌ای می‌شود.
مقادیر متوسط اشعه حدود R 400 - 300 بیشر به اعماق پوست نفوذ کرده و سبب تغییرات در غدد عروقی و چربی شده باعث ریزش مو می‌شوند.
مقادیر بالاتر از R 500 بیشتر آثار عمقی دارند. از این ارقام برای مقاصد درمانی و از بین بردن تومورها استفاده می‌شود.

منبع: دانشنامه رشد

سرخرگ مغزی پشتی (Posterior cerebral artery)

2011-08-08T01:39:00.003+04:30

صفحه سرخرگ مغزی پشتی که در سایت ویکی پدیا (Wikipedia) ایجاد کردم:

سرخرگ مغزی پشتی یا شریان مغزی خلفی (به انگلیسی: Posterior cerebral artery) شاخه انتهایی سرخرگ قاعده‌ای [۱] است که حلقه ویلیس را کامل می‌کند. سرخرگ مغزی پشتی ازطریق سرخرگ ارتباطی پشتی به دستگاه سبات (کاروتید) [۲] پیوند می‌یابد. شاخه‌های سرخرگ سبات داخلی، دستگاه سبات را ایجاد می‌کنند که خونرسانی به قسمت پیشین مغز را برعهده دارند.

دو سرخرگ مغزی پشتی از نوک سرخرگ قاعده‌ای منشعب می‌گردند. سرخرگ مغزی پشتی در تغذیه خونی ناحیه بینایی [۳] و ساختارهای دیگر در راه بینایی [۴] نقش دارد [۵].

تصویر حلقه ویلیس و شریان مغزی خلفی:

محتویات

■۱ نواحی خونرسانی

■۲ جستارهای وابسته

■۳ پانویس‌ها
■۴ منابع

نواحی خونرسانی

سرخرگ مغزی پشتی دارای دو دسته انشعاب است که خود به شاخه‌های کوچکتر تقسیم می‌شوند [۵]:

■شاخه‌های قشری [۶] (کورتیکال)
■شاخه‌های مرکزی [۷]
شاخه‌های سرخرگ مغزی پشتی در خونرسانی به نواحی زیر نقش دارند:
■لوب پس سری (اکسیپیتال)
■لوب گیجگاهی (تمپورال)
■تالاموس
■مغز میانی (قسمت پایک‌های مغزی و کالیکولوس فوقانی)
■شبکه کوروئید بطن سوم
■قسمت مرکزی بطن‌های طرفی
■فورنیکس
جستارهای وابسته

■حلقه ویلیس

■سرخرگ ارتباطی پشتی
پانویس‌ها

1.↑ Basilar artery

2.↑ Carotid system
3.↑ Visual area
4.↑ Visual pathway
5.↑ ۵٫۰ ۵٫۱ Williams & Warwick. Gray's Anatomy
6.↑ Cortical branches
7.↑ Central branches

منابع

■نراقى،محمد على؛حاجى حسينى، داود.ترجمه: نوروآناتومى W.C. Wongck.انتشارات جعفرى.
■سلطان ‏زاده، اکبر.بیماریهای مغز و اعصاب و عضلات. انتشارات جعفری.شابک 1-03-6088-964
■بندرچی چمخاله،بیژن، فرجی،فردین.ترجمه نورولوژی بالینی دیوید ای گرینبرگ و مایکل جی.امینف.چاپ سوره.چاپ دوم.

■Williams & Warwick. Gray's Anatomy. Thirty-seventh edition. Churchill Livingstone. ISBN 0-443-04177-6

منبع تصویر:ویکی پدیای انگلیسی (Circle of willis)

حلقه ویلیس (Circle of willis)

2011-08-06T15:26:00.002+04:30

صفحه حلقه ویلیس که در سایت ویکی پدیا (Wikipedia) ایجاد کردم:

حلقه ویلیس یا حلقه شریانی ویلیس (به انگلیسی: Circle of willis) عبارت است از مجموعه سرخرگ‌هایی که در کف مغز به یکدیگر می‌پیوندند و حلقه‌ای را ایجاد می‌کنند که در خونرسانی کمکی مناطق مغزی به هنگام انسداد یکی از سرخرگ‌ها نقش دارد.

حلقه ویلیس در تصویر زیر:

محتویات

■۱ اجزای حلقه ویلیس
■۲ جستارهای وابسته
■۳ پانویس‌ها
■۴ منابع

اجزای حلقه ویلیس

حلقه ویلیس باعث ارتباط دستگاه سبات [۱] با دستگاه مهره ای-قاعده‌ای [۲]می‌گردد. شاخه‌های سرخرگ سبات داخلی، دستگاه سبات را ایجاد می‌کند که در خونرسانی به مناطق پیشین مغز نقش دارد. دستگاه مهره ای-قاعده‌ای وظیفه خونرسانی به قسمت‌های پشتی مغز را برعهده دارد و از سرخرگ‌های مهره‌ای و قاعده‌ای تشکیل می‌گردد.

اجزای حلقه ویلیس عبارتنداز [۳]:

■سرخرگ‌های سبات داخلی راست و چپ
■سرخرگ‌های مغزی پیشین (انشعاباتی از سبات داخلی) راست و چپ
■سرخرگ ارتباطی پیشین که دو سرخرگ مغزی پیشین را به یکدیگر متصل می‌کند
■سرخرگ‌های ارتباطی پشتی (شاخه‌هایی از سبات داخلی) راست و چپ
■سرخرگ‌های مغزی پشتی راست و چپ. دو سرخرگ مغزی پشتی از سرخرگ قاعده‌ای منشعب می‌گردند.
سرخرگ ارتباطی پشتی که شاخه‌ای از سرخرگ سبات داخلی است، در حلقه ویلیس به سرخرگ پشتی مغزی همان طرف می‌پیوندد. بنابراین حلقه ویلیس از اتصال دستگاه سبات با دستگاه مهره ای-قاعده‌ای ایجاد می‌شود. سرخرگ‌های مغزی میانی و قاعده‌ای از اجزای این حلقه نیستند.

جستارهای وابسته

■سرخرگ سبات داخلی
■سرخرگ قاعده‌ای
■سرخرگ ارتباطی پشتی

پانویس‌ها

1.↑ Carotid system
2.↑ Vertebrobasilar system

3.↑ نراقى،محمد على؛حاجى حسينى،داود

منابع

■سلطان ‏زاده، اکبر.بیماریهای مغز و اعصاب و عضلات. انتشارات جعفری.شابک 1-03-6088-964
■نراقى،محمد على؛حاجى حسينى، داود.ترجمه: نوروآناتومى W.C. Wongck.انتشارات جعفرى.
■ویکی‌پدیای انگلیسی

منبع تصویر:ویکی پدیای انگلیسی (Circle of willis)

سرخرگ های ارتباطی پیشین و پشتی (Anterior & posterior communicating arteries)

2011-08-06T14:46:00.005+04:30

صفحات سرخرگ ارتباطی پیشین و سرخرگ ارتباطی پشتی که در سایت ویکی پدیا (Wikipedia) ایجاد کردم:

سرخرگ ارتباطی پیشین (به انگلیسی: Anterior communicating artery) یکی از اجزای حلقه ویلیس [۱] است که باعث ارتباط دو سرخرگ مغزی پیشین [۲] می‌گردد.

تصویر شریان های ارتباطی در حلقه ویلیس:

سرخرگ مغزی پیشین را با توجه سرخرگ ارتباطی پیشین به دو قسمت تقسیم می‌کنند:

■بخش قاعده‌ای (A1) که از سرخرگ سبات داخلی تا سرخرگ ارتباطی پیشین امتداد دارد.
■بخش بین نیمکره‌ای (A2) که از سرخرگ ارتباطی پیشین به طرف انتها (دیستال)ی سرخرگ مغزی پیشین امتداد می‌یابد

درصورت انسداد در قسمت A1، سرخرگ ارتباطی پیشین می‌تواند از بروز نقایص نورولوژیکی جلوگیری کند. اگر انسداد در بخش A2 باشد، منجر به بروز علایم و نقایص نورولوژیکی در سمت مقابل می‌گردد.

جستارهای وابسته

■حلقه ویلیس

■سرخرگ مغزی پیشین

پانویس‌ها

1.↑ Circle of willis
2.↑ Anterior cerebral artery
منابع

■قاضى جهانى،بهرام. ترجمه مبانى طب سسيل، بيماريهاى مغز و اعصاب.مرکز نشر اشارت.

■انتظارى طاهر،محمد؛ بيناى مطلق،همايون؛زمانى،بابك. ترجمه: بيماريهاى اعصاب هاريسون. شركت نشر دانش‏امروز

سرخرگ ارتباطی پشتی (به انگلیسی: Posterior communicating artery) یکی از شاخه‌های سرخرگ سبات داخلی است. این سرخرگ از اجزای حلقه ویلیس بوده که باعث ارتباط دستگاه سبات [۱] با دستگاه مهره ای-قاعده‌ای [۲] می‌گردد. به شاخه‌های سرخرگ سبات داخلی، دستگاه سبات می‌گویند و دو سرخرگ مهره‌ای همراه با سرخرگ قاعده‌ای، دستگاه مهره ای-قاعده‌ای را می‌سازند که این دو دستگاه وظیفه خونرسانی به مغز را برعهده دارند. خونرسانی به قسمت پیشین مغز ازطریق دستگاه سبات و خونرسانی به بخش‌های پشتی مغز بوسیله دستگاه مهره ای-قاعده‌ای انجام می‌گردد.

سرخرگ ارتباطی پشتی در هر طرف به سرخرگ مغزی پشتی همان سمت می‌پیوندد. دو سرخرگ مغزی پشتی از سرخرگ قاعده‌ای منشعب می‌گردند. این دو سرخرگ (سرخرگ‌های مغزی پشتی) از اجزای حلقه ویلیس هستند.

پانویس‌ها

1.↑ Carotid system

2.↑ Vertebrobasilar system

منابع

■نراقى،محمد على؛حاجى حسينى، داود.ترجمه: نوروآناتومى W.C. Wongck.انتشارات جعفرى.
■سلطان ‏زاده، اکبر.بیماریهای مغز و اعصاب و عضلات. انتشارات جعفری.شابک 1-03-6088-964

منبع تصویر:ویکی پدیای انگلیسی (Circle of willis)

انسداد سرخرگ قاعده ای (Basilar artery occlusion)

2011-08-03T04:06:00.006+04:30

صفحه سرخرگ قاعده ای (شریان بازیلر) که در سایت ویکی پدیا (Wikipedia) ایجاد کردم:

سرخرگ قاعده‌ای یا شریان بازیلر (به انگلیسی: Basilar artery) یکی از سرخرگ‌های مهم سر است که از پیوند دو سرخرگ مهره‌ای (ورتبرال) در کنار تحتانی پل مغزی ایجاد می‌گردد. به سرخرگ قاعده‌ای و دو سرخرگ مهره‌ای، دستگاه مهره ای-قاعده‌ای [۱] گفته می‌شود که بیشتر در خونرسانی به قسمت پشتی مغز به ویژه ساقه مغز و مخچه نقش دارند. سرخرگ قاعده‌ای در پایان در سطح مغز میانی به دو سرخرگ مغزی پشتی [۲] تقسیم می‌گردد که این دو سرخرگ در حلقه ویلیس شرکت می‌کنند.

تصویر سیستم مهره ای-قاعده ای و سیستم کاروتید جهت خونرسانی به مغز در حلقه ویلیس (Circle of willis):

محتویات

■۱ شاخه‌های سرخرگ قاعده‌ای

■۲ انسداد سرخرگ قاعده‌ای
■۳ جستارهای وابسته
■۴ پانویس‌ها

■۵ منابع

شاخه‌های سرخرگ قاعده‌ای

سرخرگ‌هایی که از سرخرگ قاعده‌ای منشعب می‌گردند عبارتنداز [۳]:

■شاخه‌های پل مغزی [۴]

■سرخرگ لابیرنتی [۵]
■سرخرگ مخچه‌ای تحتانی پیشین
■سرخرگ مخچه‌ای فوقانی

■سرخرگ مغزی پشتی

به طورکلی، شاخه‌های سرخرگ قاعده‌ای در خونرسانی به نواحی زیر نقش دارند [۶]:
■پل مغزی
■قسمت فوقانی بصل النخاع
■لابیرنت غشایی گوش داخلی
■مخچه و هسته‌های عمقی آن
■قسمتی از لوب پس سری
■قسمتی از لوب گیجگاهی
■بازوی خلفی کپسول داخلی
■بخشی از تالاموس
■مغز میانی
■شبکه کوروئید بطن سوم و قسمت مرکزی بطن‌های طرفی
خونرسانی قسمت‌هایی از نیمکره‌های مغزی درارتباط با دستگاه مهره ای-قاعده‌ای، مربوط به شاخه‌ای از سرخرگ قاعده‌ای بنام سرخرگ مغزی پشتی (خلفی) است.

انسداد سرخرگ قاعده‌ای

انسداد ناشی از ترومبوز در سرخرگ قاعده‌ای، وضعیتی خطرناک محسوب می‌شود که اغلب با ادامه حیات منافات دارد[۷] . ترومبوز شریان قاعده‌ای معمولا قسمت ابتدایی یا پروگزیمال شریان را که در خونرسانی به ناحیه پل مغزی نقش دارد، درگیر می‌کند[۷] . بخش‌هایی از ساقه مغز که به هنگام انسداد سرخرگ قاعده‌ای، بیشتر باعث ایجاد علایم می‌گردند عبارتنداز [۸]:
■راه هرمی (راه قشری نخاعی)

■راه قشری بصل النخاعی (قشری پیازی) که درارتباط با هسته‌ها ی اعصاب مغزی است

■پایک مخچه‌ای فوقانی
■پایک مخچه‌ای میانی

■راه اسپاینوتالامیک که بیشتر مربوط به فیبرهای درد و حرارت است

■هسته‌های اعصاب مغزی

به هنگام انسداد سرخرگ قاعده‌ای، آسیب‌ها معمولا در ساقه مغز دو طرفه‌است [۸]. درصورت انسداد در شاخه‌ها، ضایعه یک طرفه ساقه ایجاد می‌گردد. همچنین علایم با توجه به میزان انسداد سرخرگ قاعده‌ای و محل آن متفاوت است. به طورکلی، علایمی که ممکن است در اثر انسداد سرخرگ قاعده‌ای ایجاد گردند شامل:

■سرگیجه، استفراغ و نیستاگموس

■فلج چهار اندام (کوادری پلژی) یا فلج نیمه بدن (همی پلژی)

■فلج نگاه کردن و فلج حرکتی چشم، ناهنجاری‌های مردمکی و دوبینی

■اختلال تکلم (دیزآرتری)

■اغماء (کوما)
■آتاکسی

■اختلال حس درد و حرارت از تنه و اندام‌ها به علت ضایعه راه اسپاینوتالامیک
■ازبین رفتن حس وضعیت در اندام‌ها به علت آسیب نوار داخلی (لمنیسکوس مدیال)
■سندرم هورنر (افتادگی پلک، میوزیس و کاهش تعریق) به علت آسیب راه‌های سمپاتیک

جستارهای وابسته

■حلقه ویلیس

■سرخرگ مغزی پشتی

پانویس‌ها
1.↑ Vertebrobasilar system
2.↑ Posterior cerebral artery
3.↑ Williams & Warwick. Gray's Anatomy
4.↑ Pontine branches
5.↑ Labyrinthine artery
6.↑ نراقى،محمد على؛حاجى حسينى، داود
7.↑ ۷٫۰ ۷٫۱ بندرچی چمخاله،بیژن، فرجی،فردین
8.↑ ۸٫۰ ۸٫۱ انتظارى طاهر،محمد؛ بيناى مطلق،همايون؛زمانى،بابك

منابع

■میناگر،علیرضا و وثوق آزاد، ژاک. ترجمه: نوروآناتومی پایه و کاربردی پرفسور فیتزجرالد.انتشارات دانش پژوه.
■نراقى،محمد على؛حاجى حسينى، داود.ترجمه: نوروآناتومى W.C. Wongck.انتشارات جعفرى.
■برزکار،ابراهیم.ساختار و عملکرد سیستم عصبی-عضلانی.تحت نظارت:دکتر حسن عشایری.با همکاری:دکتر مسیب برزکار.چاپ فجر.
■بندرچی چمخاله،بیژن، فرجی،فردین.ترجمه نورولوژی بالینی دیوید ای گرینبرگ و مایکل جی.امینف.چاپ سوره.چاپ دوم.
■هوشمند ویژه، محمد. فرهنگ پزشکی انگلیسی-فارسی(دوجلدی). واژه نامه مصور دورلند. انتشارات کلمه.
■Williams & Warwick. Gray's Anatomy. Thirty-seventh edition. Churchill Livingstone. ISBN 0-443-04177-6

منبع تصویر:ویکی پدیای انگلیسی (Circle of willis)

سندرم مدولری مدیال (Medial medullary syndrome)

2011-07-29T20:12:00.009+04:30

سندرم مدولری مدیال (Medial medullary syndrome) یا سندرم بصل النخاعی داخلی به دلیل انسداد در شریان نخاعی پیشین (شاخه ای از شریان ورتبرال) ایجاد می گردد. سرخرگ نخاعی پیشین (Anterior spinal artery) علاوه بر تغذیه خونی طناب نخاعی در خونرسانی به قسمت داخلی بصل النخاع نقش دارد. خونرسانی به قسمت خارجی بصل النخاع توسط بزرگترین شاخه شریان ورتبرال بنام شریان مخچه ای تحتانی پشتی (PICA) انجام می شود که انسداد آن منجربه سندرم مدولری لترال (Lateral medullary syndrome) یا سندم والنبرگ می گردد.

در سندرم مدولری مدیال، عصب و هسته هیپوگلوسال (زیرزبانی)، لمنیسکوس داخلی (مسیر حس لمس دقیق، پروپریوسپشن و نوسان که در بصل النخاع تقاطع می کنند) و راه هرمی (کورتیکواسپاینال) درگیر می گردند * .

تصویر زیر:

علایم با توجه به ناحیه آسیب به صورت زیر است:
*آسیب هسته و عصب هیپوگلوسال باعث آتروفی زبان در همان طرف می گردد
*ازبین رفتن حس لمس دقیق، نوسان و پروپریوسپشن اندم ها در سمت مقابل به علت آسیب لمنیسکوس داخلی (Medial lemniscus)
*فلج نیمه بدن (همی پلژی) بدون درگیر شدن صورت در طرف مقابل به دلیل آسیب راه هرمی در پیرامید بصل النخاع

منابع:

*Williams & Warwick. Gray's Anatomy. Thirty-seventh edition. Churchill Livingstone

-میناگر،علیرضا و وثوق آزاد، ژاک. ترجمه: نوروآناتومی پایه و کاربردی پرفسور فیتزجرالد.انتشارات دانش پژوه.
-برزکار،ابراهیم.ساختار و عملکرد سیستم عصبی-عضلانی.تحت نظارت:دکتر حسن عشایری.با همکاری:دکتر مسیب برزکار

منبع تصویر:http://www.downloadheart.us/

*استفاده از مطالب فقط درصورت ذکر منبع وبلاگ یا لینک آن مجاز است*

سندرم مدولری لترال (Lateral medullary syndrome)

2011-07-29T03:08:00.003+04:30

سندرم والنبرگ (Wallenberg's syndrome) یا سندرم مدولری جانبی یا لترال (Lateral medullary syndrome) به علت انسداد در بزرگترین شاخه شریان مهره ای (ورتبرال) بنام شریان مخچه ای تحتانی خلفی (Posterior inferior cerebellar artery, or PICA) ایجاد می گردد. سرخرگ مخچه ای تحتانی پشتی (خلفی) وظیفه خونرسانی به قسمت طرفی بصل النخاع را برعهده دارد و همچنین نواحی دیگر چون مخچه و شبکه کوروئید بطن چهارم را نیز تغذیه می کند.

ترومبوز در PICA باعث ازبین رفتن عملکرد هسته های حلزونی (کوکلئر)، دهلیزی (وستیبولار)، آمبیگوس، هسته منزوی یا سولیتاری (Solitary nucleus) و هسته نخاعی عصب پنج می گردد* . انسداد در سرخرگ مخچه ای تحتانی خلفی می تواند منجربه اختلال در عملکرد راههای نخاعی مخچه ای، راه اسپاینوتالامیک جانبی و راه هسته نخاعی عصب پنجم گردد* .

تصویر زیر:

علایم انسداد شریان مخچه ای تحنانی خلفی با توجه به ناحیه درگیر به صورت زیر است:

*سرگیجه، استفراغ و نیستاگموس به هنگام ازبین رفتن عملکرد هسته وستیبولار

*آتاکسی اندام ها به هنگام درگیری پایک مخچه ای تحتانی

*خشونت صدا (هورسنس) و اختلال در بلع (دیسفاژی) درصورت درگیری هسته آمبیگوس
*ازبین رفتن حس درد و حرارت صورت در همان سمت به هنگام اشکال در عملکرد هسته نخاعی عصب پنجم
*ازبین رفتن حس درد و حرارت از تنه و اندام ها در سمت مقابل به علت درگیری راه اسپاینوتالامیک جانبی
*سندرم هورنر(اشکال در تعریق، افتادگی پلک و میوزیس) به دلیل اختلال در راه سمپاتیک
آنچه که درارتباط با سندرم والنبرگ باید توجه داشت این است که در این سندرم، راه هرمی (کورتیکواسپاینال) درگیر نمی شود، بنابراین علایمی به صورت تشدید رفلکس ها و علامت بابنسکی ایجاد نمی گردد.

منابع:

*Williams & Warwick. Gray's Anatomy. Thirty-seventh edition. Churchill Livingstone

-سلطان زاده،اکبر.بیماریهای مغز و اعصاب و عضلات. انتشارات جعفری

منبع تصویر:

http://www.downloadheart.us/

*استفاده از مطالب فقط درصورت ذکر منبع وبلاگ یا لینک آن مجاز است*

شریان ورتبرال (Vertebral artery)

2011-07-27T20:19:00.011+04:30

صفحه سرخرگ مهره ای (شریان ورتبرال) که در سایت ویکی پدیا (Wikipedia) ایجاد کردم:

سرخرگ مهره‌ای یا شریان ورتبرال (به انگلیسی: Vertebral artery) از شریان‌های سر و گردن است که از سرخرگ زیرترقوه‌ای [۱]همان طرف منشعب می‌گردد. شریان زیرترقوه‌ای (سابکلاوین) چپ به طور مستقیم از قوس آئورت جدا می‌شود، ولی شریان زیرترقوه‌ای راست از سرخرگ بازویی سری [۲] (براکیوسفالیک)منشعب می‌گردد [۳].

شریان مهره‌ای از محل انشعاب خود به طرف بالا رفته، ازطریق سوراخ پس سری بزرگ (فورامن ماگنوم) وارد حفره جمجمه می‌گردد. دو شریان مهره‌ای در کنار تحتانی پل مغزی به یکدیگر می‌پیوندند و سرخرگ قاعده‌ای [۴] را به وجود می‌آورند [۳]. دو سرخرگ مغزی پشتی که از شریان قاعده‌ای منشعب می‌گردند، در حلقه ویلیس [۵]شرکت می‌کنند.

به دو سرخرگ مهره‌ای و قاعده‌ای (بازیلر)، دستگاه مهره‌ای قاعده‌ای [۶] گفته می‌شود که در خونرسانی به قسمت پشتی (خلفی) مغز نقش دارند (به ویژه مخچه، ساقه مغز و تالاموس). دستگاه سباتی [۷] وظیفه خونرسانی به نواحی پیشین مغر را برعهده دارد (به خصوص عقده‌های قاعده‌ای، کپسول داخلی و قسمت اعظم قشر مغز).

تصاویر ذیل:

محتویات

■۱ انشعاب‌های سرخرگ مهره‌ای

■۲ آناتومی کاربردی

■۳ جستارهای وابسته

■۴ پانویس‌ها

■۵ منابع

انشعاب‌های سرخرگ مهره‌ای

شاخه‌های شریان مهره‌ای به دو گروه تقسیم می‌گردند [۳]:
■شاخه‌های گردنی که عبارتنداز:

■■شاخه‌های نخاعی

■■شاخه‌های ماهیچه‌ای
■شاخه‌های جمجمه‌ای که عبارتنداز:
■■شاخه‌های مننژی

■■سرخرگ نخاعی پشتی جهت تغذیه عروقی ریشه‌های پشتی اعصاب نخاعی

■■سرخرگ نخاعی پیشین جهت خونرسانی به بصل النخاع و طناب نخاعی

■■سرخرگ مخچه‌ای تحتانی پشتی [۸]

■■سرخرگ‌های بصل النخاعی

آناتومی کاربردی

سرخرگ مخچه‌ای تحتانی پشتی (PICA)، بزرگترین شاخه سرخرگ مهره‌ای است که وظیفه خونرسانی به قسمت جانبی بصل النخاع، مخچه و همچنین شبکه کوروئید [۹] بطن چهارم را برعهده دارد [۳]. انسداد این شریان منجربه سندرم والنبرگ [۱۰] می‌گردد که نام دیگر آن، سندرم مدولری جانبی [۱۱] است.

جستارهای وابسته

■سرخرگ زیرترقوه‌ای

■سرخرگ قاعده‌ای

پانویس‌ها

1.↑ Subclavian artery
2.↑ Brachiocephalic, or Innominate artery
3.↑ ۳٫۰ ۳٫۱ ۳٫۲ ۳٫۳ Williams & Warwick. Gray's Anatomy
4.↑ Basilar artery
5.↑ Circle of willis
6.↑ Vertebrobasilar system
7.↑ Carotid system
8.↑ Posterior inferior cerebellar artery

9.↑ Choroid plexus

10.↑ Wallenberg's syndrome
11.↑ Lateral medullary syndrome
منابع
■سلطان‏زاده،اکبر.بیماریهای مغز و اعصاب و عضلات. انتشارات جعفری.شابک:۱-۰۳-۶۰۸۸-۹۶۴
■برزکار،ابراهیم.ساختار و عملکرد سیستم عصبی-عضلانی.تحت نظارت:دکتر حسن عشایری.با همکاری:دکتر مسیب برزکار.چاپ اول.بهار ۱۳۸۵.ISBN 964-06-7688-8
■بندرچی چمخاله،بیژن، فرجی،فردین.ترجمه نورولوژی بالینی دیوید ای گرینبرگ و مایکل جی.امینف.چاپ سوره.چاپ دوم.
■Williams & Warwick. Gray's Anatomy. Thirty-seventh edition. Churchill Livingstone. ISBN 0-443-04177-6

منبع تصویر:

ویکی پدیای انگلیسی -en.wikipedia

http://rushthecourt.net/

ویکی پدیای انگلیسی (Circle of willis)

سرخرگ کاروتید داخلی (Internal carotid artery)

2011-07-22T22:13:00.005+04:30

صفحه سرخرگ سبات (کاروتید) داخلی که در سایت ویکی پدیا (Wikipedia) ایجاد کردم:

سرخرگ سُبات درونی یا شریان کاروتید داخلی (به انگلیسی: Internal carotid artery) از مهمترین سرخرگ‌های سر و گردن است که از سرخرگ سبات مشترک [۱] منشعب می‌گردد. دو سرخرگ سبات داخلی وجود دارد که از سرخرگ سبات مشترک همان طرف جدا می‌گردند. شاخه‌های سرخرگ کاروتید داخلی در خونرسانی به نواحی پیشین مغز نقش دارند. تغذیه عروقی بخش پشتی (خلفی) مغز ازطریق شریان مهره‌ای (ورتبرال) و شریان قاعده‌ای (بازیلر) صورت می‌گیرد. دو شاخه انتهایی سرخرگ سبات داخلی، سرخرگ مغزی میانی و سرخرگ مغزی پیشین نامیده می‌شوند [۲]. سرخرگ های سباتی داخلی و مغزی پیشین در حلقه ویلیس شرکت می کنند.

تصویر سیستم شریانی مغز:

محتویات

■۱ انشعاب‌های سرخرگ سبات داخلی

■۲ انسداد سرخرگ سبات داخلی

■۳ جستارهای وابسته
■۴ پانویس‌ها

■۵ منابع

انشعاب‌های سرخرگ سبات داخلی

شاخه‌های شریان کاروتید داخلی عبارتنداز [۲]:

■سرخرگ سباتی-صماخی [۳]
■سرخرگ بالی (پتریگوئید)[۴]
■شاخه‌های هیپوفیزی [۵]
■شاخه مننژی [۶]
■سرخرگ چشمی [۷]
■سرخرگ مغزی پیشین (Anterior cerebral artery)
■سرخرگ مغزی میانی (Middle cerebral artery)
■سرخرگ ارتباطی پشتی [۸]
■سرخرگ مشیمیه‌ای پیشین (شریان کوروئیدال قدامی) [۹]
انسداد سرخرگ سبات داخلی

آترواسکلروز در 2 سانتی متر اول شریان کاروتید داخلی معمولا شدید بوده و در غالب موارد به طرف پایین یعنی شریان کاروتید مشترک کشیده می‌شود [۱۰]. اگر جریان خون به واسطه حلقه ویلیس کافی باشد، انسداد شریان کاروتید داخلی در ابتدای شریان بدون علامت است [۱۰]. شدت سکته‌های این شریان به واسطه گردش خون جانبی که به منظور جبران انسداد به صورت تدریجی و به طور پیشرونده ایجاد می‌شود، به میزان زیادی متغیر است [۱۱].

با توجه به اینکه شریان کاروتید داخلی علاوه بر تغذیه مغز در همان سمت، عصب بینایی و شبکیه را از طریق شریان چشمی (افتالمیک) خونرسانی می‌کند، در موارد انسداد سمپتوماتیک کاروتید داخلی، کوری گذرای یک چشم در 25% موارد ایجاد می‌گردد که شروع انسداد را هشدار می‌دهد که در توصیف آن ممکن است بیمار از وجود سایه، یا عدم دید در قسمت بالا یا پایین و یا تاری دیدش را در یک چشم گزارش کند [۱۰]. .

انسداد سمپتوماتیک شریان کاروتید داخلی منجربه سندرمی مشابه سکته شریان مغزی میانی می‌گردد که علایم آن عبارتنداز [۱۱]:

■فلج نیمه بدن (همی پلژی) در سمت مقابل

■اختلال یا نقص حسی نیمه بدن (همی سنسوری) در طرف مقابل

■نیمه نبینی همنام (همی آنوپی همونیموس) سمت مقابل
■اختلال تکلم (آفازی) درصورت درگیر شدن نیمکره غالب
جستارهای وابسته

■سرخرگ سبات خارجی

■حلقه ویلیس
■سرخرگ کاروتید مشترک

پانویس‌ها

1.↑ Common carotid artery
2.↑ ۲٫۰ ۲٫۱ Williams & Warwick. Gray's Anatomy
3.↑ Caroticotympanic artery
4.↑ Pterygoid artery
5.↑ Hypophyseal, or Hypophysial rami
6.↑ Meningeal branch
7.↑ Ophthalmic artery
8.↑ Posterior communicating artery
9.↑ Anterior choroidal artery
10.↑ ۱۰٫۰ ۱۰٫۱ ۱۰٫۲ انتظارى طاهر،محمد؛ بيناى مطلق،همايون؛زمانى،بابك
11.↑ ۱۱٫۰ ۱۱٫۱ بندرچی چمخاله،بیژن، فرجی،فردین

منابع

■انتظارى طاهر،محمد؛ بيناى مطلق،همايون؛زمانى،بابك. ترجمه: بيماريهاى اعصاب هاريسون. شركت نشر دانش‏امروز.
■بندرچی چمخاله،بیژن، فرجی،فردین.ترجمه نورولوژی بالینی دیوید ای گرینبرگ و مایکل جی.امینف.چاپ سوره.چاپ دوم.
■هوشمند ویژه، محمد. فرهنگ پزشکی انگلیسی-فارسی(دوجلدی). واژه‌نامه مصور دورلند. انتشارات کلمه.
■Williams & Warwick. Gray's Anatomy. Thirty-seventh edition. Churchill Livingstone. ISBN 0-443-04177-6

منبع تصویر:http://milfordvascular.com/

شریان مغزی قدامی (Anterior cerebral artery)

2011-07-19T03:23:00.008+04:30

صفحه سرخرگ مغزی پیشین (قدامی) که در سایت ویکی پدیا (Wikipedia) ایجاد کردم:

سرخرگ مغزی پیشین یا شریان مغزی قدامی (به انگلیسی: Anterior cerebral artery) شاخه‌ای از سرخرگ کاروتید داخلی است (همانند سرخرگ مغزی میانی) [۱]. این سرخرگ وظیفه خونرسانی نواحی قشر(کورتکس) حرکتی و حسی درارتباط با اندام تحتانی طرف مقابل و ناحیه مهاری مثانه را برعهده دارد [۲]. درحقیقت تغذیه خونی قسمت زیادی از لوب پیشانی (فرونتال) ازطریق شریان مغزی پیشین انجام می‌شود [۳]. دو سرخرگ مغزی پیشین به واسطه سرخرگ ارتباطی پیشین [۴] به یکدیگر اتصال می‌یابند [۳]. انسداد ناشی از رسوبات در قسمت ابتدایی سرخرگ مغزی پیشین معمولا به واسطه سرخرگ ارتباطی پیشین جبران می‌گردد.

تصویر سیستم کاروتید (Carotid system) جهت جریان خون شریانی مغز (گردش خون پیشین):

محتویات
■۱ نواحی تغذیه
■۲ تقسیم بندی سرخرگ مغزی پیشین
■۳ انسداد سرخرگ مغزی پیشین
■۴ جستارهای وابسته
■۵ پانویس‌ها
■۶ منابع
نواحی تغذیه
سرخرگ مغزی پیشین در تغذیه قسمت‌های زیر نقش دارد:
■نواحی کورتکس حسی و حرکتی مربوط به اندام تحتانی سمت مقابل که عبارتنداز [۲]:
■■ناحیه حسی اولیه [۵]
■■ناحیه حرکتی اولیه [۶]
■■ناحیه حرکتی مکمل [۷]
■جسم پینه‌ای (کورپوس کالوزوم)
■ناحیه کنترل مثانه در لوب پیشانی
■بازوی جلویی (قدامی) کپسول داخلی (نیمه تحتانی آن) ازطریق شریان راجعه هوبنر [۸]

■قسمت عقده‌های قاعده‌ای

■ناحیه پیاز بویایی

تقسیم بندی سرخرگ مغزی پیشین

دو ناحیه سرخرگ مغزی پیشین (ACA) شامل:

■ناحیه پیش از شریان ارتباطی پیشین (ناحیه A1) : قسمتی از شریان مغزی پیشین که شریان کاروتید داخلی را به شریان ارتباطی پیشین وصل می‌کند
■ناحیه پس از شریان ارتباطی پیشین (ناحیه A2)
اگر انسداد در قسمت A1 شریان مغزی پیشین ایجاد گردد، به دلیل وجود جریان خون جانبی به واسطه شریان ارتباطی پیشین جبران می‌گردد درحالیکه ضایعه در قسمت انتهایی (A2) قابل تحمل نبوده و باعث بروز علایم در سمت مقابل می‌گردد.

سرخرگ‌هایی که از قسمت A1 منشاء می‌گیرند عبارتنداز:

■سرخرگ ارتباطی پیشین

■سرخرگ‌های خطی داخلی (Medial striate arteries). این سرخرگ‌ها همچنین از شریان مغزی میانی منشعب می‌گردند.

■سرخرگ راجعه هوبنر که بزرگترین سرخرگ خطی داخلی است

انسداد سرخرگ مغزی پیشین

انسداد یک شریان مغزی باعث کاهش خونرسانی (ایسکمی) نواحی مغزی مربوط به آن شریان می گردد. اختلال در خونرسانی به نواحی مغز به علت ایسکمی و یا خونریزی از یک رگ مغزی عامل بروز سکته مغزی است. سکته های سرخرگ مغزی پیشین برخلاف سکته های سرخرگ مغزی میانی نادر است [۹]. سکته منطقه مربوط به شریان مغزی قدامی اغلب به دلیل آمبولی ایجاد می‌گردد.

انسداد سرخرگ مغزی پیشین در ناحیه A2 (قسمت‌های انتهایی شریان) منجربه سندرم شریان مغزی پیشین (Anterior cerebral artery syndrome) می‌گردد که علایم این سندرم عبارتنداز:
■ضعف یا فلج اندام تحتانی طرف مقابل

■کاهش حس در اندام تحتانی طرف مقابل

■بی اختیاری ادرار به علت ازبین رفتن کنترل مثانه
■فقدان حس بویایی (آنوسمی)
جستارهای وابسته
■سرخرگ کاروتید داخلی
■سرخرگ مغزی میانی
■سرخرگ مغزی پشتی
■حلقه ویلیس
پانویس‌ها
1.↑ Williams & Warwick. Gray's Anatomy
2.↑ ۲٫۰ ۲٫۱ ۲٫۲ ۲٫۳ میناگر،علیرضا و وثوق آزاد، ژاک
3.↑ ۳٫۰ ۳٫۱ سلطان‏زاده،اكبر
4.↑ Anterior communicating artery
5.↑ Primary sensory area
6.↑ Primary motor area
7.↑ Supplementary motor area
8.↑ Recurrent artery of heubner
9.↑ بندرچی چمخاله،بیژن، فرجی،فردین
منابع
■میناگر،علیرضا و وثوق آزاد، ژاک. ترجمه: نوروآناتومی پایه و کاربردی پرفسور فیتزجرالد.انتشارات دانش پژوه.
■سلطان‏زاده،اكبر.بيماريهاى مغز و اعصاب و عضلات. انتشارات جعفرى.شابک:1-03-6088-964

■بندرچی چمخاله،بیژن، فرجی،فردین.ترجمه نورولوژی بالینی دیوید ای گرینبرگ و مایکل جی.امینف.چاپ سوره.چاپ دوم.

■انتظارى طاهر،محمد؛ بيناى مطلق،همايون؛زمانى،بابك. ترجمه: بيماريهاى اعصاب هاريسون. شركت نشر دانش‏امروز.

■Williams & Warwick. Gray's Anatomy. Thirty-seventh edition. Churchill Livingstone. ISBN 0-443-04177-6

■http://www.eneurosurgery.com/internalcapsule.html

http://www.meddean.luc.edu/lumen/MedEd/neuro/neurovasc/navigation/a1.htm

منبع تصویر:http://www.meddean.luc.edu/

کپسول داخلی (Internal capsule)

2011-07-16T20:29:00.005+04:30

صفحه کپسول داخلی (Internal capsule) که در سایت ویکی پدیا (Wikipedia) ایجاد کردم:
کپسول داخلی (به انگلیسی: Internal capsule) عبارت است از یک تیغه عصبی سفید رنگ به قطر 5 تا 10 میلی متر که از سمت داخل به هسته دمدار (Caudate nucleus)، تالاموس و ناحیه زیرتالاموسی (ساب تالاموس) محدود بوده، از طرف خارج مجاور هسته عدسی [۱] (Lenticular, or Lentiform nucleus) است و از سمت پایین در امتداد پایه مغزی قرار دارد [۲]. این ناحیه همانند کپسول خارجی قسمتی از بافت سفید در هر نیمکره مغزی است.
تصویر اجزای کپسول داخلی و قسمتهای مجاور آن:

محتویات
■۱ ساختمان کپسول داخلی
■۱.۱ زانوی کپسول داخلی
■۱.۲ بازوی جلویی کپسول داخلی
■۱.۳ بازوی پشتی کپسول داخلی
■۱.۴ قسمت پشت عدسی کپسول داخلی
■۱.۵ قسمت زیر عدسی کپسول داخلی
■۲ خونرسانی کپسول داخلی
■۳ جستارهای وابسته
■۴ پانویس‌ها
■۵ منابع
ساختمان کپسول داخلی
اجزای کپسول داخلی عبارتنداز [۳]:
■بازوی جلویی (قدامی) [۴]
■ناحیه زانویی (Genu)
■بازوی پشتی (خلفی) [۵]
■قسمت پشت عدسی [۶]
■قسمت زیر عدسی [۷]
زانوی کپسول داخلی
زانوی کپسول داخلی حاوی فیبرهای قشری هسته‌ای [۸] (قشری بصل النخاعی) است که از قشر حرکتی مغز منشاء گرفته و به هسته‌های حرکتی اعصاب مغزی در ساقه مغز می‌روند [۳].
بازوی جلویی کپسول داخلی
بازوی جلویی یا قدامی شامل دو دسته فیبر است [۹]:
■فیبرهای پیشانی پلی [۱۰] که از قشر پیشانی به پل مغزی می‌روند.
■فیبرهای تالاموسی قشری [۱۱] که هسته‌های جلویی و داخلی تالاموس را به لوب پیشانی ارتباط می‌دهند.
بازوی پشتی کپسول داخلی
این قسمت دارای دو دسته فیبر است [۲]:
■فیبرهای قشری نخاعی [۱۲] که راه هرمی را ایجاد می‌کنند
■فیبرهای حسی که از بدن به طرف قشر حسی مغز می‌روند
قسمت پشت عدسی کپسول داخلی
این منطقه از فیبرهایی تشکیل می‌شوند که از هسته زانویی خارجی تالاموس به قشر پس سری مغز می‌روند، فیبرهایی که درارتباط با با دستگاه بینایی هستند که پس از خروج از هسته زانویی خارجی، تشعشع بینایی [۱۳] را می‌سازند [۲].
قسمت زیر عدسی کپسول داخلی
این بخش درارتباط با فیبرهای مربوط به اطلاعات شنوایی است که از هسته زانویی داخلی تالاموس می‌آیند [۹] . این فیبرها درارتباط با دستگاه شنوایی هستند که پس از خروج از هسته زانویی داخلی، تشعشع شنوایی [۱۴] را می‌سازند و آکسون‌ها ازطریق تشعشع شنوایی به ناحیه شنوایی اولیه در لوب گیجگاهی می‌روند.
فیبرهای دیگر این قسمت از کپسول داخلی شامل [۳]:
■فیبرهای گیجگاهی پلی [۱۵]
■فیبرهای آهیانه‌ای پلی [۱۶]
خونرسانی کپسول داخلی
تغذیه عروقی کپسول داخلی ازطریق شاخه‌هایی از شریان‌های زیر است [۹]:
■شریان مغزی میانی (MCA)
■شریان مغزی جلویی (ACA) یا قدامی
■شریان کوروئیدال جلویی (قدامی)
■شریان قاعده‌ای (بازیلر)
شریان مغزی میانی به قسمت زانویی، نیمه فوقانی بازوی جلویی وپشتی خونرسانی می‌کند (ازطریق شریان‌های Lenticulostriate) [۹]. شریان مغزی جلویی بوسیله شریان راجعه هوبنر [۱۷] در تغذیه خونی نیمه تحتانی بازوی جلویی و شریان کوروئیدال جلویی در خونرسانی نیمه تحتانی بازوی پشتی کپسول داخلی نقش دارند[۹] . گاهی شریان قاعده‌ای (بازیلر) از طریق شریان‌های Thalamoperforator به نیمه تحتانی بازوی پشتی کپسول داخلی خون دهی می‌کنند [۹].
جستارهای وابسته
■عقده‌های قاعده‌ای
■راه هرمی
■راه قشری بصل النخاعی
پانویس‌ها
1.↑ به مجموعه هسته پوتامن و گلوبوس پالیدوس عقده‌های قاعده‌ای، هسته عدسی گفته می‌شود
2.↑ ۲٫۰ ۲٫۱ ۲٫۲ كوثريان،سيد حسين
3.↑ ۳٫۰ ۳٫۱ ۳٫۲ Williams & Warwick. Gray's Anatomy
4.↑ Anterior limb
5.↑ Posterior limb
6.↑ Retrolentiform part
7.↑ Sublentiform part
8.↑ Corticonuclear, or Corticobulbar fibers
9.↑ ۹٫۰ ۹٫۱ ۹٫۲ ۹٫۳ ۹٫۴ ۹٫۵ http://www.eneurosurgery.com
10.↑ Frontopontine fibers
11.↑ Thalamocortico fibers
12.↑ Corticospinal fibers
13.↑ Optic radiation
14.↑ Auditory radiation
15.↑ Temporopontine fibers
16.↑ Parietopontine fibers
17.↑ Recurrent artery of heubner
منابع
■كوثريان،سيد حسين.نوروآناتومى (كالبدشناسى سلسله اعصاب مركزى). مؤسسه انتشارات باورداران.
■نراقى،محمد على؛حاجى حسينى، داود.ترجمه: نوروآناتومى W.C. Wongck.انتشارات جعفرى.
■میناگر،علیرضا و وثوق آزاد، ژاک. ترجمه: نوروآناتومی پایه و کاربردی پرفسور فیتزجرالد.انتشارات دانش پژوه.
■برزکار،ابراهیم.ساختار و عملکرد سیستم عصبی-عضلانی.چاپ اول.بهار ۱۳۸۵.ISBN 964-06-7688-8
■بندرچی چمخاله،بیژن، فرجی،فردین.ترجمه نورولوژی بالینی دیوید ای گرینبرگ و مایکل جی.امینف.چاپ سوره.چاپ دوم.
■هوشمند ویژه، محمد. فرهنگ پزشکی انگلیسی-فارسی(دوجلدی). واژه نامه مصور دورلند. انتشارات کلمه.
■Williams & Warwick. Gray's Anatomy. Thirty-seventh edition. Churchill Livingstone. ISBN 0-443-04177-6
■http://www.eneurosurgery.com/internalcapsule.html
منبع تصویر:http://lh4.ggpht.com/